Prawo rzymskie

Spis treści „Prawo Rzymskie” Zawartość Nr strony     Przedmowa do pierwszego wydania 13     Przedmowa do drugiego wydania 17     Przedmowa do piątego wydania 19     Wprowadzenie – pół wieku później 21     Wykaz skrótów 27     ZAGADNIENIA WSTĘPNE   I. Znaczenie nauki prawa rzymskiego 35 § 1. Prawo rzymskie 35 § 2. Znaczenie przedmiotu 36 § 3. Podstawa naukowa 39 II. Podział i systematyka prawa 41 § 4. Pojęcie prawa 41 § 5. Kazuistyka prawa rzymskiego 42 § 6. Prawo publiczne – prawo prywatne 44 § 7. Systematyka prawa prywatnego 45 III. Przegląd historycznego rozwoju prawa rzymskiego i jego źródeł 48 A. Historia państwa i prawa 48 § 8. Historia państwa rzymskiego 48 § 9. Historia prawa rzymskiego 49 B. Historia źródeł prawa rzymskiego 50 § 10. Źródła prawa rzymskiego 50 a. Okres rozwoju i prawa klasycznego 52 α. Prawo zwyczajowe i ustawodawstwo 52 § 11. Prawo zwyczajowe 52 § 12. Ustawa XII tablic 52 § 13. Dalsze ustawy 55 § 14. Uchwały senatu 56 § 15. Konstytucje cesarskie 58 β. Prawotwórcza działalność magistratury 60 § 16. Edykty pretorów i innych magistratur jurysdykcyjnych 60 γ. Prawotwórcza działalność uczonych prawników 64 § 17. Ogólna charakterystyka jurysprudencji rzymskiej 64 § 18. Jurysprudencja w okresie republiki 66 § 19. Jurysprudencja w okresie pryncypatu 68 § 20. Juryści okresu klasycznego 70 § 21. Gaius i jego Institutiones 74 б. System prawa klasycznego 76 § 22. Historyczne nawarstwienia w okresie pryncypatu 76 § 23. Ius civile 77 § 24. Ius honorarium 78 § 25. Ius gentium 80 b. Okres schyłkowy 84 α. Prawo poklasyczne 84 § 26. Ustawodawstwo cesarskie 84 § 27. Jurysprudencja w okresie dominatu 87 § 28. Nauczanie prawa 89 § 29. „Dawne prawo”, jego opracowania i zbiory 91 § 30. „Ustawy o cytowaniu” 93 § 31. „Wulgaryzacja” prawa rzymskiego 96 β. Ustawodawstwo Justyniana 99 § 32. Ogólna koncepcja i realizacja 99 § 33. Instytucje 102 § 34. Digesta 103 § 35. Kodeks 107 § 36. Nowele 109 § 37. Corpus iuris civilis 110 C. Dalsze dzieje ustawodawstwa Justyniana i prawa rzymskiego 112 § 37A. Prawo rzymsko-bizantyjskie (565–1453) 112 § 37B. Prawo rzymskie w Europie Zachodniej i Środkowej 115 RZYMSKI PROCES CYWILNY   I. Ogólne cechy charakterystyczne 123 § 38. Wstępna charakterystyka rzymskiego prawa procesowego 123 § 39. Pozasądowa ochrona roszczeń prywatnych 124 § 40. Podział postępowania na dwie fazy 127 § 41. Organy ochrony prawnej 128 § 42. Strony procesowe 132 § 43. Ramy organizacyjne procesu 135 § 44. Actio 138 II. Bieg postępowania i egzekucja w procesie legisakcyjnym, formułkowym i kognicyjnym 140 A. Proces legisakcyjny 140 § 45. Wstępna charakterystyka 140 § 46. Legis actio sacramento 141 § 47. Legis actio per manus iniectionem 143 § 48. Niedogodności procesu legisakcyjnego i jego usunięcie 146 B. Proces formułkowy 148 § 49. Wstępna charakterystyka 148 a. Postępowanie in iure 149 § 50. Początek postępowania 149 § 51. Możliwości zakończenia sporu in iure 151 § 52. Stanowisko pozwanego 153 § 53. Zakończenie postępowania in iure 156 b. Formułka procesowa 158 § 54. Ogólna charakterystyka 158 § 55. Zwyczajne części składowe 159 § 56. Nadzwyczajne części składowe 162 c. Klasyfikacja i konkurencja powództw 165 § 57. Klasyfikacja powództw 165 § 58. Powództwa prawa pretorskiego 167 § 59. Powództwa konkurujące 169 d. Postępowanie apud iudicem 171 § 60. Ogólny charakter i zadania 171 § 61. Granice władzy sędziego 173 § 62. Wymóg kondemnacji pieniężnej i jego złagodzenie 175 § 63. Wyrok 177 e. Wykonanie wyroku 178 § 64. Środki obrony przed skutkami wyroków nieprawidłowych 178 § 65. Powództwo egzekucyjne. Egzekucja osobista 180 § 66. Egzekucja majątkowa uniwersalna 181 § 67. Ograniczenia egzekucji majątkowej 182 f. Próba oceny 183 § 68. Zalety i wady procesu formułkowego 183 C. Proces kognicyjny 185 § 69. Wstępna charakterystyka 185 § 70. Najważniejsze zmiany w postępowaniu i w egzekucji 187 § 71. Apelacja 190 § 72. Proces reskryptowy 192 § 73. Znaczenie i funkcja procesu kognicyjnego 192 III. Ochrona pozaprocesowa 194 § 74. Ogólna charakterystyka. Krąg zastosowania 194 § 75. Interdykty 196 § 76. Restitutio in integrum 198 PRAWO OSOBOWE   § 77. Osoby i prawo dotyczące osób 203 I. Zdolność prawna 205 A. Osoby fizyczne 205 § 78. Status libertatis. Wolni 205 § 79. Niewolnicy 207 § 80. Wyzwoleńcy 212 § 81. Osoby półwolne 218 § 82. Status civitatis 220 § 83. Status familiae 224 B. Osoby prawne 228 § 84. Osoby prawne jako podmioty prawa 228 II. Zdolność do czynności prawnych 232 § 85. Wymogi i ograniczenia zdolności do czynności prawnych 232 § 86. Czynności prawne 235 § 87. Zastępstwo 245 PRAWO RODZINNE   I. Prawo małżeńskie 249 § 88. Ogólny charakter małżeństwa rzymskiego 249 § 89. Ograniczenia swobody zawierania małżeństw 252 § 90. Zawarcie małżeństwa. Conventio in manum 255 § 91. Rozwiązanie małżeństwa. Zniesienie manus 258 § 92. Skutki prawne małżeństwa w sferze stosunków osobistych 261 § 93. Małżeńskie prawo majątkowe 263 § 94. Posag. Darowizna z powodu małżeństwa 265 II. Władza ojcowska 269 § 95. Powstanie władzy ojcowskiej 269 § 96. Zgaśnięcie władzy ojcowskiej 273 § 97. Władza nad osobami 275 § 98. Władza nad majątkiem 277 III. Opieka i kuratela 280 § 99. Znaczenie opieki i kurateli w Rzymie 280 § 100. Opieka nad niedojrzałymi (tutela impuberum) 281 § 101. Opieka nad kobietami (tutela mulierum) 284 § 102. Kuratela (cura, curatio) 285 PRAWO RZECZOWE   I. Rzeczy i rodzaje władztwa nad rzeczami 291 § 103. Rzeczy 291 § 104. Posiadanie. Pojęcie, skutki i rodzaje 294 § 105. Nabycie i utrata posiadania 300 § 106. Ochrona posiadania 304 § 107. Prawa rzeczowe 309 II. Prawo własności 311 A. Historia, pojęcie i znaczenie 311 § 108. Historyczny rozwój prawa własności 311 § 109. Rzymskie prawo własności. Pojęcie i znaczenie 316 B. Nabycie i utrata prawa własności 322 § 110. Ogólna charakterystyka 322 § 111. Przeniesienie prawa własności 323 § 112. Zasiedzenie 329 § 113. „Pierwotne” sposoby nabycia 335 C. Ochrona prawa własności 338 § 114. Znaczenie problemu i wielość sposobów ochrony 338 § 115. Środki ochrony według ius civile 340 § 116. Środki ochrony według prawa pretorskiego 344 III. Prawa na rzeczy cudzej 347 A. Służebności 347 § 117. Służebności gruntowe 347 § 118. Służebności osobiste 348 § 119. Ogólne pojęcie i wspólne cechy służebności 350 B. Inne prawa na rzeczy cudzej 353 § 120. Emfiteuza i superficies 353 § 121. Prawo zastawu 356 ZOBOWIĄZANIA   I. Ogólne cechy zobowiązań 365 § 122. Pojęcie, historia i znaczenie 365 § 123. Podział zobowiązań 368 § 124. Podmioty zobowiązań 372 § 125. Przedmiot zobowiązania 376 § 126. Modyfikacje świadczenia. Odpowiedzialność za szkodę 380 II. Powstanie zobowiązań. Poszczególne zobowiązania 389 A. Kontrakty i pacta 389 § 127. Ogólna charakterystyka zobowiązań kontraktowych 389 a. Kontrakty realne 393 § 128. Pożyczka (mutuum) 393 § 129. Użyczenie (commodatum) 396 § 130. Przechowanie (depositum) 399 § 131. Pignus – kontrakt zastawu ręcznego 402 b. Kontrakty werbalne i literalne 405 § 132. Stypulacja (stipulatio) i inne kontrakty werbalne 405 § 133. Kontrakty literalne 411 c. Kontrakty konsensualne 413 § 134. Sprzedaż (emptio venditio) 413 § 135. Najem (locatio conductio) 426 § 136. Spółka (societas) 433 § 137. Zlecenie (mandatum) 437 d. Rozszerzenie klasycznego systemu kontraktowego 441 § 138. Kontrakty nienazwane (tzw. contractus innominati) 441 § 139. Pacta 445 § 140. Darowizna (donatio) 451 B. Zobowiązania jak gdyby z kontraktu (obligationes quasi ex contractu) 453 § 141. Prowadzenie cudzych spraw bez zlecenia (negotiorum gestio) 453 § 142. Bezpodstawne wzbogacenie i inne zobowiązania jak gdyby z kontraktu 455 C. Zobowiązania z deliktu i jak gdyby z deliktu 459 § 143. Ogólna charakterystyka zobowiązań z deliktu 459 § 144. Kradzież (furtum) i rabunek (rapina) 462 § 145. Bezprawne wyrządzenie szkody (damnum iniuria datum) 466 § 146. Zniewaga (iniuria) 468 § 147. Delikty prawa pretorskiego 470 § 148. Zobowiązania jak gdyby z deliktu (quasi ex delicto) 473 D. Zobowiązania zaciągnięte przez osoby alieni iuris. Odpowiedzialność za szkody wyrządzone przez zwierzęta 475 § 149. Zobowiązania z kontraktu i quasi-kontraktu 475 § 150. Zobowiązania z deliktów osób alieni iuris. Odpowiedzialność za szkody wyrządzone przez zwierzęta 477 III. Umocnienie, przeniesienie i umorzenie zobowiązań 480 § 151. Umocnienie zobowiązań. Poręczenie. Intercesja 480 § 152. Zmiana podmiotów zobowiązań 483 § 153. Umorzenie zobowiązań według ius civile 486 § 154. Umorzenie zobowiązań według ius honorarium 491 PRAWO SPADKOWE   I. Ogólna charakterystyka 497 § 155. Pojęcie dziedziczenia i prawa spadkowego 497 § 156. Rozwój historyczny 500 II. Powołanie do spadku 504 § 157. Dziedziczenie testamentowe 504 § 158. Dziedziczenie beztestamentowe 514 § 159. Dziedziczenie przeciwtestamentowe 519 III. Nabycie spadku i jego skutki 524 § 160. Nabycie spadku 524 § 161. Stanowisko prawne dziedzica 527 § 162. Legaty i fideikomisy 531 Słowniczek terminologii łacińskiej 537