Publikacja zawiera omówienie teoretycznych i praktycznych zagadnień związanych z informatyką prawniczą i teorią informacji prawnej. W pracy zaprezentowano informatykę prawniczą jako współczesną dziedzinę nauki, przedstawiono zasady ogłaszania aktów prawnych, zasady wyszukiwania aktów prawnych i dokumentów wykładni w prawniczych bazach danych oraz zasady tworzenia i wykorzystywania infrastruktury informacyjnej państwa. W czwartym wydaniu zaktualizowano fragmenty dotyczące funkcjonowania polskich systemów informacji prawnej, zasad ogłaszania aktów normatywnych oraz zasad tworzenia infrastruktury informacyjnej państwa. Ponadto dodano dwa nowe rozdziały. Omówiono w nich źródła, z których korzystają osoby poszukujące informacji o prawie, oraz problematykę usług zaufania i identyfikacji elektronicznej. Adresaci: Publikacja przeznaczona jest dla studentów prawa i administracji. Zainteresuje prawników praktyków, aplikantów zawodów prawniczych, pracowników administracji publicznej oraz inne osoby, które w pracy zawodowej korzystają ze współczesnych prawniczych baz danych.

Wykaz skrótów | str. 13 Wstęp | str. 17 Część I WPROWADZENIE DO INFORMATYKI PRAWNICZEJ Rozdział pierwszy Informatyka prawnicza | str. 21 1. Źródła terminu informatyka prawnicza | str. 21 1.1. "Informatyka prawnicza" czy "informologia prawa"? | str. 22 1.2. Informatyka prawnicza a prawo "informatyczne" | str. 23 2. Ewolucja informatyki prawniczej w Polsce | str. 24 3. Obszary zainteresowań (działy) informatyki prawniczej | str. 27 4. Informatyka a informatyka prawnicza | str. 33 5. Informatyka prawnicza a cybernetyka prawnicza i prawometria | str. 34 Rozdział drugi Informacja | str. 37 1. Pojęcie informacji | str. 37 2. Obiektywizm informacji i subiektywna jej interpretacja | str. 40 3. Informacja wejściowa i wyjściowa | str. 46 4. Metadane | str. 48 5. Informacja prawna | str. 51 Rozdział trzeci Bazy danych | str. 57 1. Pojęcie bazy danych | str. 57 2. Wykorzystanie relacyjnych baz danych do porządkowania informacji prawnej | str. 66 3. Podstawowe pojęcia dotyczące baz danych | str. 70 4. Relacje | str. 75 Rozdział czwarty Zarządzanie informacją prawną | str. 79 1. Zarządzanie informacją | str. 79 2. Hurtownie danych | str. 81 3. Systemy zarządzania informacją wykorzystywane przez prawników i administrację | str. 81 4. Oprogramowanie zarządzające prawniczymi bazami danych | str. 82 5. Systemy wspomagania decyzji i systemy automatycznego rozstrzygania | str. 85 6. Systemy ekspertowe | str. 86 7. Sztucznie inteligentny asystent prawnika | str. 89 Rozdział piąty Organizacja procesu wyszukiwawczego w systemach informacji prawnej | str. 92 1. Wyszukiwanie informacji prawnej | str. 92 2. Typologia systemów udostępniania informacji prawnej | str. 94 3. Systemy bezpośredniego udostępniania informacji | str. 95 4. Systemy pośredniego udostępniania informacji | str. 102 5. Fałszywe systemy bezpośredniego udostępniania informacji | str. 105 6. Typy systemów pośrednich | str. 106 6.1. System pełnotekstowy | str. 108 6.2. System deskryptorowy | str. 110 6.3. System indeksowy | str. 110 6.4. System klasyfikacji hierarchicznej | str. 112 6.5. System klasyfikacji hierarchicznej od Arystotelesa do Unii Europejskiej | str. 114 6.6. System haseł przedmiotowych | str. 124 6.7. Inne wyspecjalizowane systemy porządkujące | str. 126 Część II ELEKTRONICZNE ŹRÓDŁA INFORMACJI O PRAWIE Rozdział szósty Współczesne źródła informacji o prawie | str. 133 1. Wprowadzenie | str. 133 2. Współczesne źródła informacji o prawie w Polsce | str. 135 3. Modele wyszukiwania i weryfikowania informacji prawnych | str. 138 Rozdział siódmy Urzędowe źródła poznania prawa | str. 139 1. Wprowadzenie | str. 139 2. Urzędowe ogłaszanie aktów normatywnych - zasady ogólne | str. 141 3. Rodzaje i zawartość dzienników urzędowych | str. 143 3.1. Dziennik Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej | str. 144 3.2. Dziennik Urzędowy Rzeczypospolitej Polskiej Monitor Polski | str. 146 3.3. Dzienniki resortowe | str. 148 3.4. Wojewódzkie dzienniki urzędowe | str. 148 3.5. Dzienniki informacyjne | str. 149 3.6. Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | str. 151 4. Zasady wydawania i udostępniania dzienników urzędowych | str. 154 Rozdział ósmy Ewolucja systemów informacji prawnej | str. 158 1. Stany Zjednoczone | str. 158 2. Europa Zachodnia | str. 161 3. Europa Środkowo-Wschodnia | str. 162 4. Polska | str. 163 4.1. Internetowy System Aktów Prawnych | str. 163 4.2. Komercyjne systemy informacji prawnej | str. 165 Rozdział dziewiąty Zawartość dostępnych w Polsce baz z aktami prawnymi | str. 170 1. Uwagi ogólne | str. 170 2. Bazy z aktami prawnymi powszechnie obowiązującymi | str. 171 3. Bazy z umowami międzynarodowymi | str. 174 4. Bazy z aktami prawa Unii Europejskiej | str. 178 5. Bazy z aktami prawa miejscowego | str. 180 6. Bazy z aktami wewnętrznie obowiązującymi | str. 181 7. Bazy z prawem obcym | str. 182 8. Aktualizacja zawartości baz z aktami prawnymi | str. 183 9. Podsumowanie | str. 183 Rozdział dziesiąty Wyszukiwanie aktu prawnego w polskich systemach informacji prawnej | str. 185 1. Uwagi ogólne | str. 185 2. Metadane aktu prawnego i ich wpływ na wyszukiwanie | str. 186 2.1. Metryka aktu prawnego i jej części | str. 186 2.2. Informacje o ogłoszeniu aktu prawnego | str. 188 2.3. Informacje zawarte w tytule aktu prawnego | str. 193 2.4. Informacje o obowiązywaniu aktu prawnego | str. 199 3. Selekcja wyszukiwania pod kątem obowiązywania aktów prawnych | str. 207 4. Skorowidze hasłowe | str. 213 5. Wyszukiwanie pełnotekstowe | str. 219 6. Relacje pomiędzy aktami prawnymi | str. 225 6.1. Uwagi ogólne | str. 225 6.2. "Zmiana", "sprostowanie" i "zmiana wynikająca z" | str. 226 6.3. "Uchylenie" | str. 229 6.4. "Wykonanie" ("podstawa prawna") | str. 232 6.5. "Wprowadzenie" | str. 232 6.6. "Interpretacja" | str. 233 6.7. "Odesłanie" | str. 234 6.8. "Implementacja" | str. 235 Rozdział jedenasty Korzystanie z tekstu aktu prawnego w polskich systemach informacji prawnej | str. 237 1. Teksty urzędowe i nieurzędowe | str. 237 2. Wersje tekstu aktu prawnego | str. 238 2.1. Wprowadzenie | str. 238 2.2. Wersje pierwotne i ujednolicone oraz teksty jednolite | str. 240 2.3. Liczba i wybór wersji | str. 242 2.4. Prezentacja ostatnich zmian w danej wersji tekstu | str. 243 3. Systematyka tekstu aktu prawnego | str. 244 3.1. Wprowadzenie | str. 244 3.2. Tytuł jako element tekstu aktu prawnego | str. 244 3.3. Jednostki redakcyjne tekstu aktu prawnego | str. 245 3.3.1. Jednostki redakcyjne podstawowe i pozostałe | str. 245 3.3.2. Wersje podstawowych jednostek redakcyjnych | str. 246 3.3.3. Wyszukiwanie podstawowej jednostki redakcyjnej | str. 247 3.3.4. Podstawowe jednostki redakcyjne jako węzły komunikacyjne | str. 248 3.3.5. Zasada zachowania numeracji jednostek redakcyjnych | str. 248 3.3.6. Struktura (spis treści) tekstu aktu prawnego | str. 251 4. Odesłania w tekście aktu prawnego | str. 252 Rozdział dwunasty Bazy projektów aktów prawnych | str. 255 1. Wprowadzenie | str. 255 2. Uzasadnienie projektu aktu prawnego jako źródło informacji o wyrażonych w nim normach | str. 256 3. Urzędowe bazy z projektami aktów prawnych | str. 258 4. Bazy z projektami ustaw w komercyjnych systemach informacji prawnej | str. 261 5. Bazy z projektami aktów wspólnotowych | str. 263 Rozdział trzynasty Bazy orzecznictwa | str. 265 1. Wprowadzenie | str. 265 2. Budowa orzeczenia | str. 266 3. Sygnatura orzeczenia | str. 267 4. Źródła poznania orzeczeń sądowych | str. 275 4.1. Wprowadzenie | str. 275 4.2. Źródła poznania orzeczeń SN | str. 278 4.3. Źródła poznania orzeczeń sądów administracyjnych | str. 279 4.4. Źródła poznania orzeczeń TK | str. 280 4.5. Źródła poznania orzeczeń sądów powszechnych | str. 281 4.6. Źródła poznania orzeczeń Europejskiego Trybunału Praw Człowieka | str. 282 4.7. Źródła poznania orzeczeń Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej | str. 282 4.8. Źródła poznania orzeczeń innych międzynarodowych trybunałów | str. 283 5. Orzeczenia organów administracji | str. 284 6. Tezy orzeczeń | str. 284 7. Wyszukiwanie orzeczeń w systemach informacji prawnej | str. 287 7.1. Powiązania z przepisami jako sposób wyszukiwania orzeczeń | str. 287 7.2. Wyszukiwanie pełnotekstowe | str. 289 7.3. Filtry | str. 290 7.4. Skorowidze hasłowe | str. 290 7.5. Relacje pomiędzy orzeczeniami | str. 291 7.6. Przyszłość wyszukiwania orzeczeń | str. 292 Rozdział czternasty Bazy interpretacji urzędowych | str. 294 1. Wprowadzenie | str. 294 2. Interpretacje podatkowe i źródła ich poznania | str. 295 3. Interpretacje ZUS, NFZ i KRUS i źródła ich poznania | str. 296 4. Interpretacje dotyczące klasyfikacji i nomenklatur statystycznych | str. 298 5. Rekomendacje w prawie bankowym | str. 298 6. Wyszukiwanie interpretacji urzędowych w systemach informacji prawnej | str. 299 Rozdział piętnasty Bazy piśmiennictwa prawniczego | str. 300 1. Wprowadzenie | str. 300 2. Rodzaje piśmiennictwa prawniczego | str. 300 3. Bazy czasopism prawniczych | str. 304 4. Bazy komentarzy i monografii | str. 305 5. Bazy tez z piśmiennictwa | str. 306 6. Bazy bibliograficzne | str. 307 Rozdział szesnasty System prawa z perspektywy systemu informacji prawnej - korzyści, szanse i zagrożenia | str. 309 1. Wprowadzenie | str. 309 2. Zalety systemów informacji prawnej | str. 309 3. Szanse związane z korzystaniem z systemów informacji prawnej | str. 310 4. Wady komercyjnych systemów informacji prawnej | str. 312 5. Zagrożenia wynikające z postrzegania systemu prawa przez pryzmat systemu informacji prawnej | str. 313 6. Wnioski | str. 320 Część III INFRASTRUKTURA INFORMACYJNA PAŃSTWA Rozdział siedemnasty Prawne podstawy informatyzacji administracji | str. 325 1. Wprowadzenie | str. 325 2. Ustawa o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne | str. 327 3. Infrastruktura informacyjna państwa | str. 337 4. Elektroniczna Platforma Usług Administracji Publicznej (ePUAP) | str. 341 Rozdział osiemnasty Rejestry publiczne prowadzone w formie elektronicznej | str. 343 1. Wprowadzenie | str. 343 2. Rejestry ludności | str. 344 3. Rejestry referencyjne dla podmiotów gospodarczych | str. 348 4. Systemy informacji geograficznej a rejestry publiczne | str. 353 5. Rejestry informacji o terenie | str. 361 Rozdział dziewiętnasty Ochrona danych osobowych | str. 368 1. Wprowadzenie | str. 368 2. Ochrona dóbr osobistych | str. 369 3. Ochrona danych osobowych | str. 370 4. Administrowanie zbiorami zawierającymi dane osobowe | str. 374 5. Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych | str. 378 Rozdział dwudziesty Udostępnianie informacji znajdujących się w zasobach państwa | str. 380 1. Wprowadzenie | str. 380 2. Tryby udostępniania informacji publicznych | str. 382 3. Biuletyn Informacji Publicznej | str. 384 4. Centralne repozytorium informacji publicznej | str. 385 5. Zasady gospodarczego korzystania z informacji publicznych | str. 386 Rozdział dwudziesty pierwszy Specjalistyczne systemy informacyjne | str. 390 1. System Informacyjny Schengen (SIS) | str. 390 2. Wizowy System Informacyjny (VIS) | str. 397 3. Krajowy System Informacyjny Policji | str. 399 4. Krajowe Centrum Informacji Kryminalnych | str. 400 5. Arakis-Gov | str. 401 Rozdział dwudziesty drugi Podpis elektroniczny, usługi zaufania i identyfikacja elektroniczna | str. 404 1. Wprowadzenie | str. 404 2. Podpis elektroniczny a podpis cyfrowy | str. 404 3. Rodzaje podpisu elektronicznego | str. 406 4. Usługi zaufania | str. 406 5. Skutki prawne podpisu elektronicznego | str. 407 Wykaz literatury | str. 411