Państwowa kompensata dla ofiar przestępstw

W prezentowanej publikacji autorka podjęła problem kompensaty państwowej dla ofiar przestępstw w Polsce. Omówiła jedną z najważniejszych instytucji służących finansowemu wspieraniu ofiar przestępstw. Na tle międzynarodowych rozwiązań przedstawiła polskie regulacje prawne oraz praktykę ich stosowania w latach 2005-2009. Wykazała, że zarówno obowiązującą ustawę, jak i orzecznictwo cechują istotne mankamenty. Swoje rozważania autorka zilustrowała licznymi przykładami z praktyki, które opatrzyła komentarzami ujawniającymi nieprawidłowości. Wyniki jej badań prowadzą do wniosku, że obowiązujące prawo wymaga natychmiastowej zmiany. Konieczne jest również upowszechnienie wiedzy na temat kompensaty oraz jej znaczenia w sferze niwelowania negatywnych skutków przestępstw i przywracania naruszonego w ich wyniku ładu społecznego. Książkę autorka kieruje do: sędziów, prokuratorów, adwokatów, radców prawnych, aplikantów, studentów, a także policjantów, pracowników organizacji wspierających ofiary przestępstw oraz innych osób stykających się w pracy zawodowej z pokrzywdzonymi.

Wykaz skrótów str. 15 Wstęp str. 19 Rozdział I Geneza i rozwój idei kompensacji państwowej str. 25 1. Kompensacja dla ofiar - ujęcie historyczne str. 25 2. Początki państwowych mechanizmów kompensacyjnych dla ofiar przestępstw str. 43 3. Wpływ wiktymologii na powstawanie systemów kompensacji państwowej dla ofiar przestępstw str. 46 Rozdział II Międzynarodowe zasady kształtowania systemów kompensacyjnych dla ofiar przestępstw i ich odzwierciedlenie w krajowych regulacjach prawnych str. 52 1. Zasady tworzenia mechanizmów kompensacyjnych w świetle dokumentów międzynarodowych str. 52 1.1. Deklaracja Narodów Zjednoczonych o podstawowych zasadach sprawiedliwości dla ofiar przestępstw i nadużyć władzy z 1985 r. str. 55 1.2. Rezolucja (77)27 Komitetu Ministrów Rady Europy w sprawie kompensacji dla ofiar przestępstw z 1977 r. str. 57 1.3. Europejska Konwencja o kompensacji dla ofiar przestępstw popełnionych z użyciem przemocy z 1983 r. str. 61 1.4. Rekomendacja Rady Europy w sprawie pozycji ofiary w prawie i procesie karnym z 1985 r. str. 63 1.5. Rekomendacja Komitetu Ministrów [Rady Europy] dla państw członkowskich o mediacji w sprawach karnych z 1999 r. str. 64 1.6. Rekomendacja Komitetu Ministrów w sprawie pomocy dla ofiar przestępstw z 2006 r. str. 64 1.7. Decyzja ramowa Rady z dnia 15 marca 2001 r. w sprawie pozycji ofiar w postępowaniu karnym str. 65 1.8. Dyrektywa Rady 2004/80/WE odnosząca się do kompensaty dla ofiar przestępstw str. 67 1.9. Projekt Konwencji Narodów Zjednoczonych o sprawiedliwości oraz wsparciu dla ofiar przestępstw i nadużyć władzy z dnia 8 lutego 2010 r. str. 70 1.10. Europe Victim Support str. 72 1.11. Podsumowanie str. 73 2. Powstawanie i rozwój systemów kompensacyjnych dla ofiar przestępstw w niektórych państwach Unii Europejskiej str. 74 2.1. Wielka Brytania str. 77 2.2. Austria str. 79 2.3. Belgia str. 81 2.4. Dania str. 82 2.5. Finlandia str. 83 2.6. Francja str. 84 2.7. Niemcy str. 85 2.8. Irlandia str. 87 2.9. Hiszpania str. 87 2.10. Holandia str. 89 2.11. Norwegia str. 89 2.12. Szwecja str. 91 2.13. Estonia str. 92 2.14. Czechy str. 93 Rozdział III Kompensacja od sprawcy przestępstwa w świetle polskich regulacji karnych i cywilnych str. 100 1. Kształtowanie się funkcji kompensacyjnej polskiego prawa karnego str. 100 2. Dochodzenie roszczeń od sprawcy przestępstwa na drodze prawa karnego i cywilnego str. 109 3. Regulacje cywilne str. 115 3.1. Pojęcie szkody str. 115 3.2. Odpowiedzialność z tytułu czynów niedozwolonych str. 119 4. Obowiązujące regulacje karne dotyczące naprawienia szkody str. 120 4.1. Środek karny w postaci obowiązku naprawienia szkody lub zadośćuczynienia za doznaną krzywdę str. 123 4.2. Nawiązka na rzecz pokrzywdzonego i innych podmiotów str. 126 4.3. Obowiązek naprawienia szkody jako obowiązek probacyjny str. 128 4.4. Powództwo cywilne (adhezyjne) str. 130 4.5. Odszkodowanie z urzędu str. 131 4.6. Porozumienie się w kwestii naprawienia szkody lub zadośćuczynienia str. 132 4.7. Mediacja str. 133 4.8. Działania prokuratora na rzecz zaspokojenia interesów pokrzywdzonego str. 134 4.9. Działanie sądu na rzecz zaspokojenia interesów pokrzywdzonego str. 136 5. Przyczyny niewykorzystywania w praktyce instytucji kompensacyjnych str. 137 Rozdział IV Geneza państwowego mechanizmu kompensacyjnego dla ofiar przestępstw w Polsce str. 141 1. Postulaty i propozycje dotyczące utworzenia państwowego funduszu kompensacyjnego str. 141 2. Regulacje prawne poprzedzające utworzenie państwowego systemu kompensacyjnego str. 147 2.1. Fundusz Pomocy Postpenitencjarnej str. 147 2.2. Fundusz alimentacyjny str. 148 2.3. Fundacja Pomocy Ofiarom Przestępstw str. 150 2.4. Fundusz Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej str. 153 3. Pierwsze projekty ustawy kompensacyjnej str. 156 Rozdział V Obowiązująca regulacja prawna w odniesieniu do kompensaty państwowej dla ofiar przestępstw str. 162 1. Ustawa z dnia 7 lipca 2005 r. o państwowej kompensacie przysługującej ofiarom niektórych przestępstw umyślnych str. 162 2. Ustawa z dnia 11 kwietnia 2008 r. o zmianie ustawy o państwowej kompensacie przysługującej ofiarom niektórych przestępstw umyślnych str. 174 3. Ustawa z dnia 3 kwietnia 2009 r. o zmianie ustawy o państwowej kompensacie przysługującej ofiarom niektórych przestępstw umyślnych str. 175 4. Postępowanie o kompensatę państwową według przepisów ustawy kompensacyjnej str. 179 5. Cywilne postępowanie nieprocesowe str. 181 6. Informowanie o możliwości ubiegania się o kompensatę str. 189 7. Poglądy na temat regulacji prawnych str. 193 Rozdział VI Sprawy o przyznanie państwowej kompensaty w świetle badań str. 200 1. Orzecznictwo w sprawach o przyznanie kompensaty według statystyki Ministerstwa Sprawiedliwości str. 200 2. Wyniki wcześniejszych badań spraw o kompensatę str. 204 3. Wyniki badań akt spraw o państwową kompensatę zakończonych prawomocnie w latach 2005-2009 str. 208 3.1. Przedmiot i metodologia badań akt str. 208 3.2. Ogólna charakterystyka spraw prawomocnie zakończonych str. 212 3.3. Podmioty składające wnioski o przyznanie kompensaty str. 221 3.4. Uczestnicy postępowania str. 225 3.5. Tok postępowania str. 226 3.6. Udział pełnomocnika a wynik postępowania str. 227 3.7. Oddalenie wniosku str. 228 3.8. Przyznanie kompensaty str. 272 3.9. Umorzenie postępowania str. 312 3.10. Podsumowanie wyników badań str. 319 Wnioski końcowe str. 331 Aneks str. 339 Załącznik 1 Dyrektywa Rady 2004/80/WE z dnia 29 kwietnia 2004 r. odnosząca się do kompensaty dla ofiar przestępstw (Dz. Urz. UE L 261 z 6.08.2004, s. 15) str. 341 Załącznik 2 Formularz służący przekazywaniu wniosku o kompensatę w sytuacjach transgranicznych str. 351 Załącznik 3 Formularz służący przekazaniu orzeczenia w sprawie wniosku o kompensatę w sytuacjach transgranicznych str. 355 Załącznik 4 Ustawa z dnia 7 lipca 2005 r. o państwowej kompensacie przysługującej ofiarom niektórych przestępstw umyślnych (Dz. U. Nr 169, poz. 1415) str. 358 Załącznik 5 Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 7 września 2005 r. w sprawie wniosku o przyznanie kompensaty (Dz. U. Nr 177, poz. 1476) str. 365 Załącznik 6 Ustawa z dnia 7 lipca 2005 r. o państwowej kompensacie przysługującej ofiarom niektórych przestępstw (Dz. U. Nr 169, poz. 1415 z późn. zm.) str. 369 Załącznik 6.1 Ustawa z dnia 11 kwietnia 2008 r. o zmianie ustawy o państwowej kompensacie przysługującej ofiarom niektórych przestępstw umyślnych (Dz. U. Nr 96, poz. 608) str. 376 Załącznik 6.2 Ustawa z dnia 3 kwietnia 2009 r. o zmianie ustawy o państwowej kompensacie przysługującej ofiarom niektórych przestępstw umyślnych (Dz. U. Nr 79, poz. 665) str. 377 Załącznik 7 Kwestionariusz badania akt sądowych w sprawach o kompensatę str. 379 Załącznik 8 Apelacja Białystok - wyniki badań akt sądowych str. 385 Załącznik 9 Apelacja Gdańsk - wyniki badań akt sądowych str. 385 Załącznik 10 Apelacja Katowice - wyniki badań akt sądowych str. 410 Załącznik 11 Apelacja Kraków - wyniki badań akt sądowych str. 422 Załącznik 12 Apelacja Lublin - wyniki badań akt sądowych str. 434 Załącznik 13 Apelacja Łódź - wyniki badań akt sądowych str. 446 Załącznik 14 Apelacja Poznań - wyniki badań akt sądowych str. 458 Załącznik 15 Apelacja Rzeszów - wyniki badań akt sądowych str. 469 Załącznik 16 Apelacja Szczecin - wyniki badań akt sądowych str. 480 Załącznik 17 Apelacja Warszawa - wyniki badań akt sądowych str. 491 Załącznik 18 Apelacja Wrocław - wyniki badań akt sądowych str. 503 Załącznik 19 Cały kraj (11 apelacji) - wyniki badań akt sądowych str. 516 Załącznik 20 Zasady postępowania w sprawach o kompensatę i związane z tym obowiązki prokuratora str. 526 Załącznik 21 Załącznik do protokołu przyjęcia od pokrzywdzonego ustnego zawiadomienia o przestępstwie lub protokołu przesłuchania w charakterze świadka str. 531 Załącznik 22 Informacja wysłana przez prokuraturę do ofiary o przysługującej kompensacie str. 535 Załącznik 23 Informacja wysłana przez prokuraturę do ofiary o przysługującej kompensacie wraz z formularzem wniosku o kompensatę str. 537 Załącznik 24 Pouczenie dla pokrzywdzonego o warunkach, które należy spełnić, aby otrzymać kompensatę str. 538 Załącznik 25 Sądowe wezwanie do uzupełnienia braków wraz z informacją o kompensacie str. 540 Załącznik 26 Pouczenie o kompensacie przesłane wraz z formularzem wniosku przez Policję str. 542 Załącznik 27 Wniosek prokuratora o kompensatę str. 544 Bibliografia str. 549 Wykaz aktów prawnych str. 563 Wykaz orzeczeń str. 567 Wykaz tabel str. 569