Prawo bankowe

Podręcznik stanowi systemowe ujęcie Prawa bankowego. Autor uwzględnia w nim w szczególności zasady organizacji i funkcjonowania banków oraz ich otoczenia w postaci: • innych instytucji finansowych (np. spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych) uprawnionych do wykonywania niektórych czynności bankowych, a także • instytucji pożyczkowych oferujących zaspokajanie potrzeb w zakresie kredytu konsumenckiego. Wieloaspektowo są przedstawione rozwiązania prawne tworzące system bezpiecznego i stabilnego funkcjonowania sektora bankowego – kształtującego założenia polityki pieniężnej i systemu pieniężnego państwa oraz pełniącego istotną rolę w profilowaniu zasobów finansowych banków komercyjnych – w tym odnoszące się do: • Bankowego Funduszu Gwarancyjnego, • Komisji Nadzoru Finansowego, • Komitetu Stabilności Finansowej, • Narodowego Banku Polskiego. Wyraźnie są również akcentowane funkcje i cele nadzoru mikro- oraz makroostrożnościowego, a także narzędzia wykorzystywane do zarządzania kryzysowego w sektorze bankowym. W szóstym wydaniu podręcznika zaprezentowano całkowicie nowe regulacje prawne dotyczące: • oferowania przez banki usług w prowadzeniu lokat strukturyzowanych, • zawierania z konsumentami umów o kredyty hipoteczne lub odwrócone kredyty hipoteczne, • nowych obszarów aktywności Bankowego Funduszu Gwarancyjnego jako podmiotu prowadzącego przymusową restrukturyzację banków i spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych, • standardów formalnych tworzenia i funkcjonowania instytucji pożyczkowych, • roli banków w rządowych programach wspierania osób fizycznych w zaspokajaniu ich potrzeb mieszkaniowych. Autor omawia ponadto zmiany legislacyjne: • skutkujące wykreowaniem nowych podmiotów będących partnerami banków w wykonywaniu niektórych usług bankowych (np. pośrednicy oraz agenci kredytu hipotecznego) albo uzupełniających ofertę w zakresie niektórych usług na rynku finansowym (np. instytucje pożyczkowe), • zmierzające do poprawy stanu bezpieczeństwa podmiotów instytucjonalnych prowadzących działalność na rynku bankowym oraz w jego bezpośrednim otoczeniu, w tym:– warunki udzielania wsparcia przez Skarb Państwa dla instytucji finansowych w postaci tzw. rządowych instrumentów stabilizacji finansowej,– zasady udzielania przez Bank Gospodarstwa Krajowego poręczeń i gwarancji w ramach rządowych programów poręczeniowo-gwarancyjnych,– reguły funkcjonowania Krajowego Funduszu Gwarancyjnego; • dotyczące tworzenia i wykorzystywania Funduszu Wsparcia Kredytobiorców (znajdujących się w szczególnie trudnej sytuacji finansowej). Regulacje publicznego i prywatnego Prawa bankowego zostały potraktowane z jednakową uwagą. Ujęcie takie jest konieczne w celu przedstawienia istoty i zakresu działalności banków, które z jednej strony są przedsiębiorstwami funkcjonującymi na wolnym rynku usług bankowych, a z drugiej strony muszą być poddawane nadzorowi i kontroli przez wyspecjalizowane podmioty zewnętrzne krajowe lub unijne ze względu na różne ryzyka nieodłącznie związane z czynnościami bankowymi i stosunkami prawnymi nawiązywanymi przez banki z ich kontrahentami. Przedstawiona w ten sposób problematyka Prawa bankowego umożliwia zrozumienie istoty działalności bankowej, jako szczególnego rodzaju działalności gospodarczej, a także roli spełnianej przez banki w odniesieniu do innych podmiotów zgłaszających zapotrzebowanie na różne usługi bankowe, w tym przedsiębiorców oraz konsumentów. Książka przeznaczona jest dla studentów prawa, administracji, ekonomii i zarządzania. Może stanowić cenną pomoc dla prawników – adwokatów, radców prawnych, notariuszy, komorników i sędziów, jak również dla pracowników banków oraz innych instytucji finansowych.

Wykaz skrótów | str. 9 Wprowadzenie | str. 17 Rozdział pierwszy. System bankowy w Polsce | str. 21 1. Zagadnienia wprowadzające | str. 21 2. System źródeł prawa bankowego | str. 43 3. Rodzaje banków | str. 68 4. Spółdzielcze kasy oszczędnościowo-kredytowe | str. 84 Zalecana literatura uzupełniająca | str. 126 Rozdział drugi. Reglamentacja działalności banków | str. 129 1. Zezwolenia na działalność bankową | str. 129 2. Ustawowe warunki dotyczące tworzenia i funkcjonowania banków | str. 164 Zalecana literatura uzupełniająca | str. 175 Rozdział trzeci. Formy zrzeszania oraz łączenia i współdziałania banków | str. 177 1. Bankowe grupy kapitałowe | str. 177 2. Grupy bankowe | str. 181 3. Bankowe izby gospodarcze | str. 184 4. Zrzeszenia banków | str. 191 5. Łączenie i przejęcie banków | str. 203 6. Inne formy współdziałania banków | str. 208 Zalecana literatura uzupełniająca | str. 214 Rozdział czwarty. Czynności bankowe zastrzeżone dla banków | str. 217 1. Pojęcie i rodzaje czynności bankowych | str. 217 2. Prowadzenie rachunków bankowych | str. 231 3. Rozliczenia pieniężne przeprowadzane za pośrednictwem banków | str. 301 4. Udzielanie kredytów | str. 332 5. Udzielanie i potwierdzanie gwarancji bankowych oraz otwieranie i potwierdzanie akredytyw | str. 385 6. Emitowanie bankowych papierów wartościowych | str. 405 7. Inne czynności zastrzeżone wyłącznie dla banków w odrębnych ustawach | str. 413 8. Czynności zastrzeżone dla banków o specjalnym statusie | str. 432 Zalecana literatura uzupełniająca | str. 440 Rozdział piąty. Pozostałe czynności bankowe | str. 443 1. Uwagi wprowadzające | str. 443 2. Udzielanie pożyczek pieniężnych | str. 444 3. Operacje czekowe i wekslowe oraz operacje, których przedmiotem są warranty | str. 472 4. Świadczenie usług płatniczych oraz wydawanie pieniądza elektronicznego | str. 477 5. Terminowe operacje finansowe | str. 498 6. Nabywanie i zbywanie wierzytelności pieniężnych | str. 504 7. Przechowywanie przedmiotów i papierów wartościowych oraz udostępnianie skrytek sejfowych | str. 505 8. Wykonywanie określonych czynności obrotu dewizowego | str. 507 9. Udzielanie i potwierdzanie poręczeń | str. 516 10. Czynności zlecone związane z emisją papierów wartościowych | str. 520 11. Pośrednictwo i doradztwo w zawieraniu umów lokaty strukturyzowanej | str. 523 12. Pozostała działalność banków | str. 531 13. Outsourcing | str. 535 Zalecana literatura uzupełniająca | str. 550 Rozdział szósty. Szczególne obowiązki i uprawnienia banków | str. 553 1. Uwagi ogólne | str. 553 2. Szczególne uprawnienia banków | str. 557 3. Szczególne obowiązki banków | str. 585 Zalecana literatura uzupełniająca | str. 638 Rozdział siódmy. Zasady gospodarki finansowej banków | str. 639 1. Fundusze własne banków | str. 639 2. Standardy kapitałowe | str. 652 3. Podatek od niektórych instytucji finansowych | str. 656 4. Pozostałe aspekty gospodarki finansowej banków | str. 660 5. Plany naprawy oraz wczesna interwencja, likwidacja i upadłość banków | str. 679 Zalecana literatura uzupełniająca | str. 701 Rozdział ósmy. Bankowy Fundusz Gwarancyjny | str. 703 1. Istota Bankowego Funduszu Gwarancyjnego | str. 703 2. Struktura organizacyjna Bankowego Funduszu Gwarancyjnego | str. 709 3. Obowiązkowy system gwarantowania środków pieniężnych przez Bankowy Fundusz Gwarancyjny | str. 714 4. Przymusowa restrukturyzacja | str. 738 5. Dobrowolna restrukturyzacja spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych oraz banków | str. 757 6. Wybrane aspekty gospodarki finansowej Bankowego Funduszu Gwarancyjnego | str. 761 Zalecana literatura uzupełniająca | str. 779 Rozdział dziewiąty. Narodowy Bank Polski | str. 781 1. Ustrojowa pozycja i funkcje Narodowego Banku Polskiego | str. 781 2. Struktura organizacyjna Narodowego Banku Polskiego | str. 790 3. Płaszczyzny aktywności Narodowego Banku Polskiego | str. 802 3.1. Współdziałanie z organami państwa | str. 802 3.2. Emisja znaków pieniężnych | str. 811 3.3. Realizacja polityki pieniężnej | str. 821 3.4. Prowadzenie rachunków bankowych | str. 841 3.5. Działalność dewizowa banku centralnego | str. 848 4. Podstawowe zasady gospodarki finansowej Narodowego Banku Polskiego | str. 856 Zalecana literatura uzupełniająca | str. 863 Rozdział dziesiąty. Nadzór bankowy | str. 865 1. Uwagi wprowadzające | str. 865 2. Organizacja nadzoru bankowego | str. 867 3. Cele, zadania i tryb wykonywania nadzoru bankowego | str. 885 4. Środki nadzoru bankowego | str. 894 5. Nadzór nad oddziałami instytucji kredytowych | str. 905 6. Istota i zakres nadzoru skonsolidowanego | str. 913 7. Pozostałe regulacje nadzoru bankowego | str. 921 8. Nadzór uzupełniający | str. 936 9. Nadzór makroostrożnościowy | str. 941 Zalecana literatura uzupełniająca | str. 944 Bibliografia | str. 945 Indeks podstawowych pojęć | str. 975