Publiczne prawo gospodarcze. Zarys wykładu

Drugie zaktualizowane wydanie podręcznika zawiera kompleksowe, a zarazem przystępne omówienie rozległych i skomplikowanych regulacji prawnych składających się na publiczne prawo gospodarcze. Przedstawia zarówno podstawowe dla tej dziedziny zagadnienia, takie jak prawo: działalności gospodarczej, konkurencji, zamówień publicznych czy partnerstwa publiczno-prywatnego, jak i rzadziej spotykane w tego typu opracowaniach regulacje dotyczące prawa rynku kapitałowego czy prawa własności przemysłowej. W książce zostały uwzględnione założenia zmian zwłaszcza z zakresu prawa: rynku kapitałowego, ochrony konkurencji, zamówień publicznych, partnerstwa publiczno-prywatnego, lotniczego - nad którymi w chwili oddawania jej do druku trwały prace legislacyjne. Adresaci: Publikacja jest przeznaczona dla studentów prawa, administracji oraz ekonomii, a także pracowników organów administracji publicznej. Może stanowić cenną lekturę dla przedsiębiorców, szczególnie tych działających we wspomnianych sektorach gospodarki.

Wykaz skrótów | str. 15 Rozdział I Podejmowanie i prowadzenie działalności gospodarczej | str. 19 1. Zasady podejmowania i prowadzenia działalności gospodarczej w Polsce i Unii Europejskiej | str. 21 1.1. Podstawowe informacje | str. 21 1.2. Zasada wolności gospodarczej i jej realizacja w prawie polskim | str. 22 1.3. Swobody rynku wewnętrznego jako podstawa podejmowania i prowadzenia działalności gospodarczej w Unii Europejskiej | str. 25 2. Działalność gospodarcza i przedsiębiorca | str. 29 2.1. Działalność gospodarcza | str. 29 2.1.1. Pojęcie działalności gospodarczej | str. 29 2.1.2. Sfery działalności gospodarczej | str. 32 2.1.3. Zarobkowy charakter działalności gospodarczej | str. 36 2.1.4. Wykonywanie działalności gospodarczej w sposób zorganizowany i ciągły | str. 36 2.2. Przedsiębiorca | str. 38 2.2.1. Pojęcie przedsiębiorcy w prawie prywatnym i prawie publicznym | str. 38 2.2.2. Osoba fizyczna | str. 39 2.2.3. Osoba prawna | str. 43 2.2.4. Jednostki organizacyjne, które posiadają zdolność prawną | str. 46 2.2.5. Spółka cywilna i jej wspólnicy | str. 47 2.2.6. Wykonywanie działalności gospodarczej we własnym imieniu | str. 49 2.2.7. Status przedsiębiorcy a wpis do rejestru | str. 50 2.3. Mikroprzedsiębiorcy, mali i średni przedsiębiorcy | str. 52 3. Rejestracja przedsiębiorców | str. 54 3.1. Podstawowe informacje | str. 54 3.2. Krajowy Rejestr Sądowy | str. 56 3.2.1. Geneza i funkcje Krajowego Rejestru Sądowego | str. 56 3.2.2. Wpis do Krajowego Rejestru Sądowego | str. 58 3.2.3. Zasada jawności Krajowego Rejestru Sądowego | str. 63 3.2.4. Podmioty podlegające rejestracji w Krajowym Rejestrze Sądowym | str. 67 3.3. Centralna Ewidencja i Informacja o Działalności Gospodarczej | str. 70 3.3.1. Organizacja i zadania Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej | str. 70 3.3.2. Wpis do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej | str. 71 3.3.3. Funkcje Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej | str. 77 3.4. Punkty kontaktowe | str. 79 4. Obowiązki przedsiębiorcy związane z podejmowaniem i prowadzeniem działalności gospodarczej | str. 82 5. Prawa przedsiębiorcy związane z podejmowaniem i prowadzeniem działalności gospodarczej | str. 85 6. Status prawny podmiotów zagranicznych | str. 93 6.1. Podstawowe informacje | str. 93 6.2. Osoby zagraniczne | str. 94 6.3. Przedsiębiorcy zagraniczni | str. 96 6.4. Usługodawcy | str. 100 7. Reglamentacja działalności gospodarczej | str. 102 7.1. Podstawowe informacje | str. 102 7.2. Koncesje | str. 104 7.3. Zezwolenia, licencje i zgody na wykonywanie działalności gospodarczej | str. 114 7.4. Działalność regulowana | str. 116 8. Kontrola działalności gospodarczej | str. 120 Rozdział II Publiczne prawo konkurencji | str. 128 1. Podstawowe informacje | str. 128 2. Porozumienia ograniczające konkurencję | str. 131 2.1. Porozumienie ograniczające konkurencję - zagadnienia ogólne | str. 131 2.2. Wyjątki od zakazu porozumień ograniczających konkurencję | str. 132 2.3. Ustalanie bezpośrednio lub pośrednio cen i innych warunków zakupu lub sprzedaży towarów | str. 134 2.4. Porozumienia kontyngentowe | str. 136 2.5. Porozumienia podziałowe | str. 137 2.6. Porozumienia dyskryminujące | str. 137 2.7. Umowy wiązane | str. 138 2.8. Porozumienia ograniczające dostęp do rynku | str. 139 2.9. Zmowy przetargowe | str. 140 2.10. Skutek zawarcia porozumień ograniczających konkurencję - nieważność | str. 140 2.11. Obowiązek współdziałania z Prezesem UOKiK | str. 141 3. Nadużywanie pozycji dominującej | str. 142 3.1. Nadużywanie pozycji dominującej - zagadnienia ogólne | str. 142 3.2. Narzucanie nieuczciwych warunków umowy | str. 143 3.3. Ograniczenie produkcji, zbytu lub postępu technicznego ze szkodą dla kontrahentów lub konsumentów | str. 144 3.4. Stosowanie w podobnych umowach z osobami trzecimi uciążliwych lub niejednolitych warunków umów, stwarzających zróżnicowane warunki konkurencji | str. 145 3.5. Uzależnianie zawarcia umowy od przyjęcia lub spełnienia przez drugą stronę innego świadczenia niemającego rzeczowego ani zwyczajowego związku z przedmiotem umowy | str. 146 3.6. Przeciwdziałanie ukształtowaniu się warunków niezbędnych do powstania bądź rozwoju konkurencji | str. 147 3.7. Narzucanie przez przedsiębiorcę uciążliwych warunków umów przynoszących mu nieuzasadnione korzyści | str. 147 3.8. Podział rynku według kryteriów terytorialnych, asortymentowych lub podmiotowych | str. 147 4. Kontrola koncentracji przedsiębiorców | str. 148 4.1. Koncentracja przedsiębiorców - zagadnienia ogólne | str. 148 4.2. Połączenie dwóch lub więcej samodzielnych przedsiębiorców | str. 150 4.3. Przejęcie kontroli | str. 150 4.4. Nabycie przez przedsiębiorcę części mienia innego przedsiębiorcy | str. 151 4.5. Unijne aspekty koncentracji | str. 151 4.6. Postępowanie w sprawach koncentracji | str. 152 5. Praktyki naruszające zbiorowe interesy konsumentów | str. 152 5.1. Zagadnienia ogólne | str. 152 5.2. Stosowanie postanowień wzorców umów, które zostały wpisane do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone | str. 154 5.3. Naruszenie obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji | str. 156 5.4. Nieuczciwe praktyki rynkowe i czyny nieuczciwej konkurencji jako praktyki naruszające zbiorowe interesy konsumentów | str. 157 5.5. Decyzje w sprawach praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów | str. 158 6. Pomoc publiczna | str. 158 6.1. Źródła prawa pomocy publicznej | str. 159 6.2. Pojęcie i rodzaje pomocy publicznej | str. 160 6.3. Przesłanki pomocy publicznej | str. 162 6.4. Test inwestora prywatnego | str. 164 6.5. Rodzaje dopuszczalnej pomocy państwa | str. 166 6.6. Pomoc regionalna | str. 168 6.7. Pomoc horyzontalna | str. 169 6.8. Pomoc sektorowa | str. 169 6.9. Pomoc de minimis | str. 170 6.10. Postępowanie w sprawach dotyczących pomocy publicznej | str. 171 6.11. Postępowanie prenotyfikacyjne | str. 174 6.12. Kontrola sądowa rozstrzygnięć organów Unii Europejskiej | str. 175 6.13. Uprawnienia Prezesa UOKiK w zakresie monitorowania pomocy przyznanej przez państwo | str. 175 6.14. Obowiązek zwrotu pomocy publicznej | str. 176 Rozdział III Zwalczanie nieuczciwej konkurencji. Przeciwdziałanie nieuczciwym praktykom rynkowym | str. 177 1. Zagadnienia ogólne | str. 177 2. Czyny nieuczciwej konkurencji | str. 178 3. Katalog nazwanych czynów nieuczciwej konkurencji | str. 180 3.1. Wprowadzające w błąd oznaczenie przedsiębiorstwa | str. 180 3.2. Fałszywe lub oszukańcze oznaczenie pochodzenia geograficznego towarów albo usług | str. 182 3.3. Wprowadzające w błąd oznaczenie towarów lub usług | str. 184 3.4. Naruszenie tajemnicy przedsiębiorstwa | str. 185 3.5. Nakłanianie do rozwiązania lub niewykonania umowy | str. 185 3.6. Naśladownictwo produktów | str. 186 3.7. Pomawianie lub nieuczciwe zachwalanie | str. 186 3.8. Utrudnianie dostępu do rynku | str. 187 3.9. Przekupstwo osoby pełniącej funkcję publiczną | str. 188 3.10. Delikt nieuczciwej konkurencji w zakresie urządzeń niedozwolonych | str. 188 3.11. Nieuczciwa lub zakazana reklama jako czyn nieuczciwej konkurencji | str. 189 3.12. Czyn nieuczciwej konkurencji w zakresie sprzedaży premiowanej | str. 190 3.13. Organizowanie systemu sprzedaży lawinowej | str. 191 3.14. Delikt nieuczciwej konkurencji w działalności sklepów dyskontowych | str. 191 4. Odpowiedzialność cywilnoprawna za naruszenie ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji | str. 192 5. Przeciwdziałanie nieuczciwym praktykom rynkowym | str. 193 5.1. Nieuczciwe praktyki rynkowe. Zagadnienia ogólne | str. 193 5.2. Wprowadzające w błąd działania i zaniechania oraz praktyki agresywne jako nazwane nieuczciwe praktyki rynkowe | str. 194 5.3. "Czarna lista" nieuczciwych praktyk rynkowych | str. 197 5.4. Szczególne nieuczciwe praktyki rynkowe, czyli system argentyński oraz stosowanie kodeksu dobrych praktyk, którego postanowienia są sprzeczne z prawem | str. 199 5.5. Odpowiedzialność cywilna za naruszenie ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym | str. 200 Rozdział IV Prawo zamówień publicznych | str. 202 1. Podstawowe informacje | str. 203 2. Zamówienia publiczne - ogólna charakterystyka | str. 205 2.1. Istota zamówień publicznych | str. 205 2.2. Zasady udzielania zamówień publicznych | str. 207 3. Strony postępowania o udzielenie zamówienia publicznego | str. 209 3.1. Zamawiający | str. 209 3.2. Wykonawca | str. 214 4. Przedmiot zamówień publicznych | str. 222 4.1. Opis przedmiotu zamówienia | str. 222 4.2. Pojęcie dostawy | str. 225 4.3. Pojęcie usług | str. 226 4.4. Roboty budowlane | str. 226 5. Tryby udzielania zamówień publicznych | str. 227 5.1. Przetarg nieograniczony | str. 228 5.2. Przetarg ograniczony | str. 234 5.3. Negocjacje z ogłoszeniem | str. 235 5.4. Dialog konkurencyjny | str. 237 5.5. Negocjacje bez ogłoszenia | str. 238 5.6. Zamówienia z wolnej ręki | str. 239 5.7. Zapytanie o cenę | str. 240 5.8. Partnerstwo innowacyjne | str. 241 5.9. Licytacja elektroniczna | str. 243 6. Odrębne procedury w ramach zamówień publicznych | str. 244 7. Umowa w sprawie zamówień publicznych | str. 245 8. Prezes Urzędu Zamówień Publicznych | str. 252 9. Środki ochrony prawnej | str. 254 9.1. Odwołanie | str. 254 9.2. Skarga | str. 259 10. Podsumowanie | str. 262 Rozdział V Zamówienia publiczne w projektach współfinansowanych z funduszy strukturalnych | str. 264 1. Podstawowe informacje | str. 265 1.1. Programy operacyjne w perspektywie 2014-2020 | str. 266 1.2. Podstawy prawne | str. 269 2. Umowa o dofinansowanie projektu | str. 271 3. Zasady udzielania zamówień w projektach | str. 272 3.1. Szacowanie wartości zamówienia | str. 272 3.2. Procedury podprogowe | str. 273 3.3. Kwalifikowalność wydatków | str. 277 4. Kontrola zamówień udzielonych w ramach projektów współfinansowanych ze środków funduszy strukturalnych | str. 278 4.1. Rodzaje kontroli | str. 279 4.2. Instytucje kontrolujące | str. 280 4.3. Roczny plan kontroli | str. 281 5. Nieprawidłowości w procesie realizacji polityki spójności | str. 283 5.1. Nieprawidłowości pojedyncze i systemowe | str. 283 5.2. Kategorie nieprawidłowości | str. 285 6. Konsekwencje naruszenia przepisów prawa zamówień publicznych | str. 287 6.1. Korekty finansowe | str. 288 6.2. Taryfikator korekt | str. 289 6.3. Odpowiedzialność beneficjentów wydatkujących środki z funduszy unijnych | str. 291 Rozdział VI Partnerstwo publiczno-prywatne | str. 294 1. Podstawowe informacje | str. 294 2. Regulacja normatywna partnerstwa publiczno-prywatnego | str. 297 3. Obszary wykorzystania partnerstwa publiczno-prywatnego | str. 299 4. Ryzyka w partnerstwie publiczno-prywatnym | str. 300 5. Analizy przedrealizacyjne | str. 303 6. Warianty PPP | str. 304 7. Wybór partnera prywatnego | str. 307 8. Umowa o PPP | str. 309 9. Spółka PPP | str. 312 Rozdział VII Umowa koncesji na roboty budowlane lub usługi | str. 314 1. Podstawowe informacje | str. 314 1.1. Wprowadzenie | str. 314 1.2. Ustawa o umowie koncesji na roboty budowlane lub usługi | str. 314 1.3. Istota umów koncesji | str. 319 1.4. Organ właściwy w sprawie umów koncesji | str. 320 2. Cele i zasady związane z instytucją umowy koncesji | str. 321 3. Wyłączenia z zakresu stosowania ustawy | str. 322 4. Strony umowy koncesji | str. 326 4.1. Konflikt interesów | str. 327 4.2. Wykluczenie wykonawców | str. 328 4.3. Wymogi kwalifikacyjne | str. 333 5. Postępowanie w sprawie zawarcia umowy koncesji | str. 335 5.1. Zasady postępowania | str. 335 5.2. Komunikacja w postępowaniu | str. 337 5.3. Szacowanie wartości umów koncesji | str. 338 5.4. Wszczęcie postępowania | str. 339 5.5. Ogłoszenie o koncesji | str. 340 5.6. Zaproszenie do ubiegania się o zawarcie umowy koncesji | str. 341 5.7. Koncesje in-house | str. 341 5.8. Przebieg postępowania | str. 346 5.9. Wybór najkorzystniejszej oferty | str. 348 6. Umowa koncesji | str. 349 6.1. Pojęcie umowy | str. 349 6.2. Modyfikacja umowy koncesji | str. 351 6.3. Rozwiązanie umowy koncesji | str. 356 6.4. Unieważnienie umowy koncesji | str. 357 7. Środki ochrony prawnej | str. 357 7.1. Uwagi wprowadzające | str. 357 7.2. Legitymacja procesowa i terminy wnoszenia środków odwoławczych | str. 358 Rozdział VIII Prawo rynku kapitałowego | str. 360 1. Podstawowe informacje | str. 362 1.1. Podstawy prawne | str. 362 1.2. Pojęcie i funkcje rynku kapitałowego | str. 364 1.3. Struktura rynku kapitałowego | str. 366 1.4. Zasady obrotu | str. 373 1.5. Ogólny opis obrotu | str. 377 1.5.1. Upublicznienie spółki (oferta publiczna). Wprowadzenie papierów wartościowych do publicznego obrotu | str. 377 1.5.2. Obrót papierami wartościowymi (akcjami) | str. 384 1.6. Pojęcie i podział instrumentów finansowych | str. 387 2. Ogólna charakterystyka spółki publicznej | str. 390 2.1. Pojęcie spółki publicznej | str. 390 2.2. Specyfika spółki publicznej | str. 391 3. Podmioty organizujące oraz obsługujące obrót | str. 394 3.1. Spółki prowadzące rynek regulowany | str. 394 3.2. Firmy inwestycyjne | str. 394 3.3. Podstawowe usługi firm inwestycyjnych na rynku kapitałowym | str. 395 3.4. Krajowy Depozyt Papierów Wartościowych | str. 396 3.5. Systemy ochrony bezpieczeństwa obrotu i inwestorów | str. 397 4. Instytucje zbiorowego inwestowania | str. 398 4.1. Tworzenie funduszu inwestycyjnego | str. 398 4.2. Rodzaje funduszy inwestycyjnych | str. 399 4.3. Podstawowe prawa i obowiązki uczestnika funduszu inwestycyjnego | str. 401 4.3.1. Prawa i obowiązki o charakterze majątkowym | str. 401 4.3.2. Prawa i obowiązki o charakterze niemajątkowym | str. 403 5. Nadzór nad rynkiem kapitałowym | str. 404 5.1. Komisja Nadzoru Finansowego jako organ administracji publicznej | str. 405 5.2. Zadania i funkcje Komisji Nadzoru Finansowego | str. 406 5.3. Postępowania sprawdzające Komisji Nadzoru Finansowego | str. 407 5.3.1. Postępowanie wyjaśniające | str. 407 5.3.2. Postępowanie kontrolne | str. 408 5.4. Środki nadzorcze Komisji Nadzoru Finansowego | str. 409 5.5. Środki ochrony prawnej | str. 412 Rozdział IX Prawo lotnicze | str. 415 1. Miejsce prawa lotniczego w polskim systemie prawa | str. 416 2. Podstawowe pojęcia prawa lotniczego | str. 417 2.1. Przestrzeń powietrzna | str. 417 2.2. Statek powietrzny i jego załoga | str. 418 2.3. Lotniska i porty lotnicze | str. 420 2.4. Przewoźnik lotniczy | str. 422 3. Przedmiotowy podział prawa lotniczego | str. 423 3.1. Porządek i bezpieczeństwo żeglugi powietrznej | str. 423 3.1.1. Konwencja chicagowska wraz załącznikami | str. 423 3.1.2. System zarządzania przestrzenią powietrzną | str. 426 3.1.3. Europejska Agencja Bezpieczeństwa Lotniczego | str. 428 3.1.4. Badanie wypadków i incydentów lotniczych | str. 428 3.2. Odpowiedzialność przewoźnika lotniczego | str. 430 3.2.1. Odpowiedzialność wobec pasażera statku powietrznego | str. 430 3.2.1.1. System warszawsko-montrealski | str. 430 3.2.1.2. Rozporządzenie 261/2004 | str. 432 3.2.2. Odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną na ziemi | str. 433 3.3. Lotnicze prawo karne | str. 435 3.4. Ochrona środowiska | str. 436 3.5. Lotnicze prawo gospodarcze | str. 437 4. Lotnicza działalność gospodarcza | str. 439 4.1. Przewóz lotniczy | str. 439 4.2. Zarządzanie lotniskiem użytku publicznego | str. 441 4.3. Wykonywanie obsługi naziemnej | str. 441 4.4. Szkolenie personelu lotniczego | str. 443 5. Administracja lotnictwa cywilnego w Polsce | str. 444 5.1. Minister właściwy do spraw transportu | str. 444 5.2. Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego | str. 444 5.3. Polska Agencja Żeglugi Powietrznej | str. 446 5.4. Państwowa Komisja Badania Wypadków Lotniczych | str. 446 Rozdział X Prawo własności przemysłowej | str. 449 1. Podstawowe informacje | str. 450 1.1. Własność intelektualna | str. 450 1.2. Własność przemysłowa | str. 452 2. Przedmioty własności przemysłowej | str. 453 2.1. Podstawowe informacje | str. 453 2.2. Wynalazek | str. 454 2.3. Wzór użytkowy | str. 458 2.4. Wzór przemysłowy | str. 459 2.5. Znak towarowy | str. 461 2.6. Oznaczenie geograficzne | str. 467 3. Prawa wyłączne | str. 468 3.1. Treść prawa wyłącznego | str. 469 3.2. Zasada czasowej ochrony | str. 469 3.3. Zasada terytorializmu | str. 469 3.4. Wyczerpanie prawa | str. 470 4. Zasady uzyskania praw wyłącznych | str. 470 4.1. Podstawowe informacje | str. 470 4.2. Zgłaszający | str. 471 4.3. Zgłoszenie | str. 473 4.4. Prawo pierwszeństwa | str. 473 4.5. Opłaty | str. 475 4.6. Decyzja i dokument potwierdzający uzyskanie prawa | str. 475 4.7. Ogłoszenia urzędowe - publikatory | str. 475 4.8. Rejestry | str. 476 5. Środki zaskarżenia | str. 476 5.1. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy | str. 476 5.2. Sprzeciw - actio popularis | str. 477 5.3. Skarga do sądu administracyjnego | str. 478 6. Systemy ochrony własności przemysłowej | str. 478 6.1. Procedura regionalna | str. 478 6.1.1. Patent europejski | str. 479 6.1.2. Znaki towarowe Unii Europejskiej | str. 479 6.1.3. Wspólnotowy wzór przemysłowy | str. 480 6.1.4. Wspólnotowy system ochrony oznaczeń geograficznych | str. 480 6.2. Procedura międzynarodowa | str. 481 6.2.1. Międzynarodowe zgłoszenie patentowe | str. 481 6.2.2. Międzynarodowy znak towarowy | str. 481 6.2.3. Międzynarodowy wzór przemysłowy | str. 482 7. Obrót własnością przemysłową | str. 482 8. Ustanie praw wyłącznych | str. 484 9. Struktura i zadania Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej | str. 485 10. Rzecznik patentowy | str. 486 11. Odpowiedzialność cywilna | str. 487 O autorach | str. 489