Nadużycie uprawnień procesowych przez prokuratora i sędziego w procesie karnym

Tematyka nadużycia uprawnień procesowych przez prokuratora i sędziego rzadko jest poruszana i omawiana. W pracy przedstawiono zachowania wykonywane w ramach formalnie dopuszczalnych działań podmiotu uprawnionego do dokonania ważnej czynności procesowej, która często prowadzi do nadmiernej swobody działania organów procesowych, trudnej do uchwycenia i do oceny dla uczestnika postępowania karnego. Jest to więc w pewnym sensie książka o nadużyciu władzy. Obejmuje te jego aspekty, które są związane z wymiarem sprawiedliwości w sprawach karnych. Nadużywanie uprawnień procesowych przez prokuratora i sędziego to swoistego rodzaju tabu. O zjawisku tym wprawdzie wiadomo powszechnie, co potwierdzić może każdy praktyk – sędzia, obrońca, prokurator, pełnomocnik. Znają je też pozostali uczestnicy postępowania, a zwłaszcza strony. Jednak nie mówi się o nim zbyt głośno ani zbyt wiele. Tylko sporadycznie wskazuje się na nie w orzeczeniach. Nieczęsto nadużycia takie piętnuje się publicznie. Jest to zaskakujące, zwłaszcza gdy zaczynamy uświadamiać sobie ich skalę i znaczenie. Publikacja zainteresuje prawników praktyków: adwokatów, radców prawnych, sędziów i prokuratorów, a także inne osoby będące uczestnikami postępowania.

Wykaz skrótów | str. 11 Wprowadzenie | str. 13 Rozdział I Pojęcie nadużycia uprawnień procesowych | str. 17 Teoria konfliktu i rzetelność procesu karnego a nadużycie uprawnień procesowych – kolejny etap | str. 17 Pojęcie nadużycia oraz nadużycia uprawnienia procesowego | str. 20 2.1. Nadużycie | str. 20 2.2. Nadużycie prawa  | str. 24 2.3. „Nadużycie” w języku prawnym i języku prawniczym | str. 26 2.4. Uprawnienie procesowe | str. 29 2.5. Nadużycie uprawnienia procesowego | str. 32 Podmioty nadużywające uprawnień procesowych | str. 37 Przedmiot nadużycia uprawnień procesowych | str. 40 Cechy nadużycia uprawnień procesowych przez strony | str. 43 Cechy nadużycia uprawnień procesowych przez organ procesowy | str. 45 Nadużycie uprawnień a obejście prawa | str. 46 Nadużycie uprawnień a obstrukcja procesowa | str. 47 Nadużycie uprawnień a nadużycie procesu | str. 49 Nadużycie uprawnień a podstęp | str. 50 Wykonywanie a nadużycie uprawnień procesowych | str. 51 11.1.   Prawidłowe korzystanie z uprawnień procesowych | str. 51 11.2. Swoboda oceny organu procesowego  | str. 52 11.3. Nadużycie uprawnień a niewłaściwe stosowanie normy procesowej  | str. 53 11.4. Subiektywizm ocen a nadużycie uprawnień procesowych | str. 54 11.5. Negatywne konsekwencje nadmiernej ingerencji i „paradoks pętli” | str. 55 Podsumowanie | str. 57 Rozdział II Nadużycie prawa i uprawnień procesowych w systemie prawnym | str. 59 Uwagi ogólne. Prawo cywilne i inne dziedziny prawa | str. 59 Nadużycie uprawnień w postępowaniu cywilnym | str. 65 Nadużycie uprawnień w postępowaniu administracyjnym i sądowoadministracyjnym | str. 75 Nadużycie uprawnień procesowych w świetle gwarancji konstytucyjnych | str. 79 Koncepcja abuse of process wsystemie common law | str. 88 Nadużycie prawa w postępowaniu karnym | str. 89 Podsumowanie | str. 94 Rozdział III Cel i przyczyny nadużycia uprawnień procesowych przez prokuratora i sędziego | str. 99 Uwagi ogólne | str. 99 Korzyść osobista jako przyczyna nadużycia uprawnień | str. 101 Korzyść zawodowa jako przyczyna nadużycia uprawnień | str. 103 Intencje i przekonania osobiste jako powód nadużycia uprawnień | str. 104 Dążenie do sprawności postępowania jako przyczyna nadużyć | str. 106 Zwalczanie skutków uprzedniego nadużycia uprawnień albo naruszenia tych uprawnień | str. 109 Brak wiedzy i umiejętności | str. 110 Syndrom „silni wobec słabych” – czyli wykorzystanie nadrzędności | str. 111 Inne przyczyny nadużywania uprawnień procesowych przez prokuratora i sędziego | str. 112 Podsumowanie | str. 112 Rozdział IV Czynniki sprzyjające nadużywaniu uprawnień procesowych przez prokuratora i sędziego | str. 115 Uwagi ogólne | str. 115 Wady systemu prawnego | str. 117 Wady modelu postępowania | str. 119 Poziom kultury prawnej | str. 120 Stosowanie klauzul generalnych, odesłania do zwrotów nieostrych, nieprecyzyjność regulacji | str. 123 Ukształtowanie wewnętrznych reguł funkcjonowania sądów | str. 125 Ukształtowanie wewnętrznych reguł funkcjonowania prokuratury | str. 133 Podsumowanie | str. 137 Rozdział V Klasyfikacja nadużyć procesowych | str. 139 Uwagi ogólne | str. 139 Nadużycia uprawnień procesowych I stopnia – bezskutkowe | str. 141 Nadużycia uprawnień procesowych II stopnia – prowadzące do ograniczenia uprawnień lub odwracalne | str. 143 Nadużycia uprawnień procesowych III stopnia – prowadzące do naruszenia uprawnień procesowych lub nieodwracalne | str. 144 Nadużycie uprawnień procesowych a nadużycie władzy (naruszenie prawa, art. 231 Kodeksu karnego) | str. 146 Podsumowanie | str. 148 Rozdział VI Zachowania procesowe mogące stanowić przejawy nadużycia uprawnień procesowych przez prokuratora i sędziego  | str. 151 Uwagi ogólne | str. 151 Natężenie nadużyć uprawnień procesowych przez prokuratora | str. 152 Natężenie nadużyć uprawnień procesowych przez sędziego | str. 153 Sytuacje, w których dochodzić może do nadużycia uprawnień procesowych przez prokuratora | str. 154 Sytuacje, w których dochodzić może do nadużycia uprawnień procesowych przez sędziego | str. 163 Nadużycie uprawnień procesowych w zakresie zatrzymania i tymczasowego aresztowania | str. 169 Podsumowanie | str. 173 Rozdział VII Cena nadużycia uprawnień procesowych przez prokuratora i sędziego | str. 175 Uwagi ogólne | str. 175 Cena nadużycia uprawnień w zbrodniach sądowych okresu powojennego | str. 179 Cena nadużycia uprawnień we współczesnych postępowaniach karnych | str. 186 Podsumowanie | str. 195 Rozdział VIII Procesowe i pozaprocesowe reakcje na nadużycie uprawnień procesowych | str. 197 Uwagi ogólne | str. 197 Środki kontrolne | str. 199 Środki restytucyjne | str. 211 Środki kompensacyjne | str. 214 Środki dyscyplinarne | str. 218 Środki ustrojowokorekcyjne | str. 222 Skarga na nadużycie uprawnień przez prokuratora w postępowaniu przygotowawczym | str. 224 Zakończenie | str. 233 Bibliografia  | str. 235 Orzecznictwo | str. 249