W obecnych czasach globalnego ryzyka społecznego myślenie statystyczne staje się coraz bardziej powszechnie potrzebną umiejętnością, pozwala bowiem pewnie się poruszać w świecie niepewnym. Dla jednych stanowi ono podstawę i sposób poznawania świata, dla innych fundament podejmowania decyzji w warunkach niepewności i ryzyka. Podstawom takiego myślenia statystycznego poświęcona jest ta książka. Jest to pierwsza w języku polskim publikacja w całości poświęcona zasadom takiego myślenia. Tradycyjnie, głównym celem książek statystycznych jest prezentacja metod statystycznych i przykładów ich zastosowania, W niniejszej książce metody statystyczne potraktowano jako podrzędne wobec ogólnego schematu myślenia, gdyż stanowią one narzędzie myślenia statystycznego. Podstawę takiego myślenia stanowi teoria prawdopodobieństwa. Istotę tej teorii wyłożono na poziomie intuicyjnym, przy czym jako podstawowe [pierwotne) pojęcie tej teorii, w myśl poglądu de Finettiego, przyjęto wielkość losową a nie zmienną losową, którą z kolei przedstawiono przy omawianiu aksjomatycznej teorii Kotmogorowa. Po raz pierwszy w języku polskim przedstawiono ogólne działania arytmetyczne na wielkościach losowych oraz omówiono różne sposoby porównywania takich wielkości. Niektóre modele opisane w Myśleniu statystycznym w literaturze polskiej albo wcale nie są omawiane albo są one jedynie wspominane, jak np. modele analizy ścieżkowej, modele progowe, modele równań strukturalnych. Książka jest adresowana do kręgu odbiorców znających przynajmniej podstawowe pojęcia matematyczne i pragnących poznać istotę oraz zasady myślenia statystycznego. Jest to lektura szczególnie przydatna, jeśli nie niezbędna, pracownikom naukowym zajmującym się pracą badawczą, a także osobom podejmującym decyzje w warunkach niepewności i ryzyka.

Przedmowa str. 7 1. Poznawanie a myślenie statystyczne str. 11 1.1. Poznawanie str. 11 1.2. Przedmiot myślenia statystycznego str. 12 1.3. Niepewność str. 13 1.4. Probabilistyka str. 14 1.5. Stochastyka str. 17 1.6. Kwantyfikacja prawdopodobieństwa str. 18 1.7. Zasady myślenia statystycznego str. 23 2. Podstawy probabilistyczne str. 27 2.1. Wprowadzenie str. 27 2.2. Prosty rachunek loteryjny str. 28 2.3. Aksjomatyczna teoria prawdopodobieństwa str. 54 2.4. Zmienne losowe dwuwymiarowe str. 71 2.5. Wybrane rozkłady zmiennych losowych str. 102 2.6. Tworzenie nowych rozkładów str. 115 2.7. Arytmetyka wielkości losowych str. 125 2.8. Twierdzenia graniczne str. 151 3. Podstawy statystyczne str. 162 3.1. Próba losowa i jej rozkład str. 162 3.2. Model statystyczny str. 165 3.3. Schematy wnioskowania statystycznego str. 172 3.4. Estymacja parametryczna str. 175 3.5. Estymacja przedziałowa str. 183 3.6. Estymacja Bayesowska str. 186 3.7. Weryfikacja hipotez str. 192 4. Myślenie statystyczne na podstawie modeli str. 212 4.1. Wprowadzenie str. 212 4.2. Ilustracja modelowania wielkości losowych str. 219 4.3. Modele liniowe str. 224 4.4. Uogólnione modele liniowe str. 245 4.5. Modele logitowe str. 257 4.6. Binarne modele progowe str. 269 4.7. Modele ścieżkowe Wrighta str. 275 4.8. Modele cech ukrytych str. 281 4.9. Modele analizy czynnikowej str. 285 4.10. Modele równań strukturalnych Jöreskoga str. 294 4.11. Modele badań sondażowych str. 301 Zadania str. 317 Tablice str. 331 Literatura str. 349 Indeks str. 355