Imperium prawa

Książka stanowi syntezę poglądów Ronalda Dworkina (1931–2013) – filozofa prawa i polityki, krytyka pozytywizmu prawniczego. Zdaniem autora prawo nie jest wyłącznie zbiorem reguł, lecz połączeniem reguł, zasad moralnych i standardów, które stanowią moralnie spójną całość. Ta klasyczna obecnie pozycja z teorii prawa została opublikowana w oryginale w 1986 r. Pierwsza polska edycja Imperium prawa ukazała się w 2006 r. „Dworkin ma styl pisania bliski prawnikowi praktykowi, bo skupia się bardziej na kultywowaniu postawy argumentacyjnej wobec prawa niż na teoretyzowaniu. Nie oznacza to, że proponuje prawnikom postawę wartościującą wobec prawa, tak jak to czynią doktryny prawa natury. Dworkin podkreśla jedynie, że cały wysiłek jurysprudencji powinien być nakierowany na osądzanie (judgment), bo to jest problem, który przenika prawo i jego instytucje. Dla prawnika ważna jest tylko taka refleksja ogólna nad prawem, która pozwala mu dokonać lepszego osądu na podstawie prawa. Zadaniem jurysprudencji, czy wszelkiej ogólnej refleksji nad prawem, jeśli chce być ważna dla prawników, musi stać się proces argumentowania umożliwiający nadanie prawu najlepszego sensu jako swoistej praktyce społecznej”. Prof. dr hab. Marek Zirk-Sadowski, fragment Wprowadzenia

Wprowadzenie  | str. XI Wstęp  | str. XXV   1. Czym jest prawo? | str. 1 Dlaczego to pytanie jest ważne?  | str. 1 Spory o prawo  | str. 3 Czysto faktyczny punkt widzenia  | str. 6 Wątpliwość wstępna  | str. 10 Świat rzeczywisty  | str. 13 Semantyczne teorie prawa  | str. 27 Prawdziwy argument na rzecz teorii semantycznych  | str. 37   2. Koncepcje wykładni | str. 39 Żądło semantyczne  | str. 39 Zmyślony przykład  | str. 40 Pierwsze spojrzenie na interpretację  | str. 42 Interpretacja a intencje autora   | str. 47 Sztuka a natura intencji   | str. 48 Intencja a wartość sztuki  | str. 51 Intencje a praktyki  | str. 54 Etapy interpretacji  | str. 58 Filozofowie uprzejmości  | str. 60 Dygresja: sprawiedliwość  | str. 64 Sceptycyzm wobec interpretacji  | str. 68   3. Z powrotem do prawoznawstwa | str. 79 Nowy obraz  | str. 79 Pojęcie i koncepcja prawa  | str. 81 Prawo i moralność  | str. 87 Koncepcje sceptyczne a prawo niegodziwe  | str. 92 Podstawy i siła prawa  | str. 98   4. Konwencjonalizm | str. 103 Jego struktura  | str. 103 Jego urok  | str. 106 Konwencje prawne  | str. 108 Dwa typy konwencjonalizmu  | str. 111 Czy konwencjonalizm pasuje do naszej praktyki?  | str. 116 Czy konwencjonalizm uzasadnia naszą praktykę?  | str. 124   5. Pragmatyzm i personifikacja | str. 135 Koncepcja sceptyczna  | str. 135 Czy pragmatyzm pasuje?  | str. 137 Prawo bez uprawnień  | str. 143 Twierdzenia integryzmu  | str. 146 Wspólnota spersonifikowana  | str. 149   6. Integralność | str. 157 Plan rozważań  | str. 157 Czy integralność pasuje?  | str. 157 Czy integralność jest atrakcyjna?  | str. 167 Zagadka legitymizacji  | str. 171 Zobowiązania wspólnoty  | str. 175 Braterstwo a wspólnota polityczna  | str. 185 Niechlujne zakończenie  | str. 193   7. Integralność w prawie | str. 201 Szeroka perspektywa  | str. 201 Łańcuch prawa  | str. 204 Prawo: kwestia szkód psychicznych  | str. 213 Prowizoryczne podsumowanie  | str. 227 Wybrane zarzuty  | str. 230 Sceptycyzm w prawie  | str. 237   8. Common law | str. 248 Interpretacja ekonomiczna  | str. 248 Trudności  | str. 252 Kwestia sprawiedliwości  | str. 256 Obowiązek utylitarystyczny  | str. 259 Interpretacja egalitarna  | str. 265 Równość i koszt względny  | str. 270 Osoby prywatne i publiczne organy  | str. 277   9. Ustawy | str. 281 Intencje prawodawcze  | str. 281 Znaczenie mówcy  | str. 284 Przekonania  | str. 293 Metoda Herkulesa  | str. 301 Historia prawotwórstwa  | str. 305 Czasowy wymiar ustaw  | str. 310 Kiedy tekst jest jasny?  | str. 312   10. Konstytucja | str. 317 Czy prawo konstytucyjne opiera się na błędzie?  | str. 317 Liberałowie i konserwatyści  | str. 319 Historycyzm  | str. 321 Pasywizm  | str. 329 Herkules na olimpie  | str. 338 Teorie równości rasowej  | str. 339 Orzekając w sprawie Brown  | str. 344 Orzekając w sprawie Bakke  | str. 349 Czy Herkules jest tyranem?  | str. 353   11. Prawo poza prawem | str. 356 Prawo oczyszcza się samo  | str. 356 Marzenia prawa  | str. 363 Epilog: Czym jest prawo?  | str. 365