Koncentracja materiału procesowego w postępowaniu cywilnym przed sądem pierwszej instancji

W książce przedstawiono w sposób przystępny i kompleksowy ważną dla polskiego systemu prawnego problematykę koncentracji materiału procesowego w procesie cywilnym. Autor stara się odpowiedzieć na pytanie, jak identyfikować oraz gromadzić materiał procesowy, aby proces był szybki i rzetelny. W opracowaniu został uwzględniony szeroki kontekst komparatystyczny poprzez odniesienia m.in. do prawa austriackiego, angielskiego czy norweskiego. Jest ono zarazem jedynym na polskim rynku wydawniczym tak kompleksowym źródłem wiedzy o procesie amerykańskim w sprawach cywilnych. W monografii zaprezentowano m.in.: poszczególne czynności procesowe i ich wzajemne relacje; powinności lub uprawnienia stron w zakresie identyfikowania, gromadzenia i przedstawiania materiału procesowego; porównanie polskiej regulacji z regulacją amerykańską, tj. Federalnymi Regułami Procedury Cywilnej z 1938 r., a także z normami procesowymi wybranych krajów europejskich; uwagi de lege lata oraz de lege ferenda. Adresaci: Książka adresowana jest w szczególności do adwokatów, radców prawnych i sędziów. Zainteresuje także przedstawicieli nauki prawa, aplikantów i studentów, którzy chcą poszerzyć swoją wiedzę w zakresie procesu cywilnego, zwłaszcza w ujęciu prawnoporównawczym.

Wykaz skrótów str. 19 Wprowadzenie str. 23 Rozdział 1 Teoretycznoprawne oraz systemowe aspekty koncentracji materiału procesowego str. 55 1. Rozważania teoretycznoprawne o procesie oraz normach procesowych str. 55 1.1. Uwagi wstępne: dwa modele postępowania str. 55 1.2. Prawo procesowe jako zjawisko społeczne w państwie aktywnym str. 61 1.3. Dyrektywy konstytucyjne str. 65 1.4. Przedmiot procesu cywilnego str. 66 1.5. Cel postępowania cywilnego: perspektywa polska str. 68 1.6. Cel postępowania cywilnego: perspektywa porównawcza str. 71 1.7. Pojęcie materiału procesowego str. 72 2. Czynności procesowe str. 74 2.1. Uwagi wstępne str. 74 2.2. Czynności procesowe sądu str. 76 3. Naczelne zasady postępowania cywilnego str. 79 3.1. Uwagi wstępne str. 79 3.2. Katalog naczelnych zasad procesowych a zasada koncentracji str. 81 3.3. Naczelne zasady procesowe a sprawność postępowania str. 87 4. Doktrynalne ujęcie zasady koncentracji w kontekście systemowym str. 88 4.1. Uwagi wstępne str. 88 4.2. Rozumienie, cele oraz funkcje zasady koncentracji str. 91 4.3. Zasada koncentracji a pozostałe naczelne zasady procesowe str. 94 5. Zasada kierownictwa sędziowskiego str. 96 5.1. Uwagi wstępne w kontekście prawnoporównawczym str. 96 5.2. Uwagi na gruncie kodeksu postępowania cywilnego str. 103 5.3. Kierownictwo sędziowskie czy zarządzanie postępowaniem? str. 106 5.4. Uwagi końcowe str. 108 6. Systemy koncentracji: uwagi komparatystyczne w kontekście historycznym str. 111 7. System koncentracji w prawie polskim str. 117 7.1. Uwagi wstępne str. 117 7.2. Prekluzja procesowa str. 118 7.3. Dyskrecjonalna władza sędziego str. 120 7.4. Uwagi końcowe str. 123 8. Rozwój systemów koncentracji w kodeksie postępowania cywilnego w kontekście legislacyjnym str. 125 8.1. Przedwojenna ustawa procesowa str. 125 8.2. Kodeks postępowania cywilnego w pierwotnym brzmieniu str. 127 8.3. Nowelizacja kodeksu postępowania cywilnego w 2000 r. str. 128 8.4. Zmiany kodeksu postępowania cywilnego w latach 2004-2011 str. 132 8.5. Nowelizacja kodeksu postępowania cywilnego z 16 września 2011 r. str. 136 9. Ciężary procesowe str. 139 9.1. Uwagi wstępne str. 139 9.2. Ciężary a obowiązki procesowe str. 141 9.3. Ciężar wspierania postępowania str. 143 9.4. Ciężar prawdomówności oraz kompletności wyjaśnień str. 143 9.5. Ciężar wspierania procesu a zawodowi pełnomocnicy str. 147 10. System pism procesowych w kodeksie postępowania cywilnego str. 150 10.1. Uwagi wstępne str. 150 10.2. Pisma przygotowawcze str. 152 11. System posiedzeń sądowych w kodeksie postępowania cywilnego str. 152 11.1. Uwagi wstępne str. 152 11.2. Posiedzenia jawne str. 154 11.3. Posiedzenia niejawne str. 154 12. Postępowanie cywilne a ekonomiczna analiza prawa str. 155 12.1. Uwagi wstępne str. 155 12.2. Co ma wspólnego proces cywilny z ekonomią str. 156 12.3. System sądowy jako rynek monopolistyczny str. 158 12.4. Zagadnienie dostępu do informacji str. 160 12.5. Ugodowe zakończenie sporu str. 164 12.6. Racjonalność (rzadkość zasobów) str. 167 12.7. Dostępność informacji (porównywalność użyteczności) str. 168 12.8. Struktura bodźców (korekty zachowania) str. 169 13. Podsumowanie częściowe str. 171 Rozdział 2 Zarys federalnego postępowania cywilnego w USA str. 176 1. Uwagi wstępne str. 176 2. Kontekst historyczny str. 178 2.1. Dwutorowość rozwoju prawa angielskiego str. 178 2.2. Reforma Fielda: fact-pleading a notice-pleading str. 184 3. Wprowadzenie kodyfikacji federalnej (FRCP) str. 187 4. Główne założenia FRCP str. 189 4.1. Odejście od fact-pleading str. 189 4.2. Cele oraz struktura postępowania str. 190 4.3. Uznanie sędziowskie str. 192 5. Pozostałe źródła prawa procesowego str. 197 6. Kontradyktoryjność jako fundament postępowania sądowego str. 198 6.1. Uwagi wstępne str. 198 6.2. Tradycyjny model sporu sądowego str. 199 6.3. Krytyka obowiązującego modelu str. 204 7. Sądy i prawnicy str. 210 8. Zarys struktury procesu cywilnego str. 213 8.1. Podział postępowania na części oraz ich główne fazy str. 213 8.2. System pism procesowych w FRCP str. 214 8.3. Wnioski stron str. 215 8.4. Dalszy przebieg procesu cywilnego w ogólności - rozprawa str. 217 9. Podsumowanie częściowe str. 218 Rozdział 3 Koncentracja materiału procesowego a przygotowanie pozwu str. 220 Część I. Prawo polskie str. 220 1. Pozew str. 220 1.1. Uwagi wstępne str. 220 1.2. Funkcje pozwu str. 222 1.3. Przesłanki procesowe str. 228 2. Wymagania formalne pozwu w kontekście zasady koncentracji str. 230 2.1. Uwagi wstępne str. 230 2.2. Podstawa faktyczna powództwa str. 232 2.3. Kryterium istotności twierdzenia str. 235 2.4. Kategoryzacja twierdzeń pozwu str. 237 2.5. Sposób formułowania twierdzeń pozwu str. 238 2.6. Da mihi factum, dabo tibi ius str. 241 3. Pominięcie spóźnionego materiału procesowego a treść pozwu str. 244 3.1. Uwagi wstępne str. 244 3.2. Przedmiotowy zakres normy prekluzyjnej str. 245 3.3. Rygor procesowy niedochowania ciężaru wspierania procesu str. 250 3.4. Przesłanki wyłączające rygor utraty prawa str. 251 4. Przedmiotowe zmiany powództwa str. 252 4.1. Uwagi wstępne str. 252 4.2. Przedmiotowa zmiana powództwa w odrębnym postępowaniu w sprawach gospodarczych str. 253 4.3. Przedmiotowa zmiana powództwa w postępowaniu zwyczajnym str. 254 5. Dalsze czynności procesowe organów sądowych str. 257 6. Podsumowanie częściowe str. 258 Część II. Amerykańskie prawo federalne str. 259 1. Zagadnienia wstępne str. 259 1.1. Kilka uwag na temat ciężaru dowodu i standardów dowodu str. 259 1.2. Kategorie powództw str. 262 2. Przygotowanie pozwu str. 263 3. Wymagania formalne pozwu str. 266 3.1. Uwagi wstępne str. 266 3.2. Twierdzenia pozwu: dotychczasowa wykładnia Reg. 8(a) FRCP str. 268 3.3. Twierdzenia pozwu: zmiana wykładni Reg. 8(a) FRCP str. 270 3.4. Podstawa prawna powództwa oraz żądanie pozwu str. 272 3.5. Ogólne zasady formułowania twierdzeń pozwu str. 273 4. Obowiązki procesowe pełnomocnika (Reg. 11 FRCP) str. 274 4.1. Uwagi wstępne str. 274 4.2. Procesowe obowiązki pełnomocnika str. 278 4.3. Sankcje str. 280 5. Podsumowanie częściowe str. 282 Rozdział 4 Koncentracja materiału procesowego po złożeniu pozwu str. 283 Część I. Prawo polskie str. 283 1. Wprowadzenie str. 283 2. Postępowanie przygotowawcze w kodeksie postępowania cywilnego str. 284 3. Zagadnienie odrzucenia pozwu przez sąd z urzędu str. 290 3.1. Uwagi wstępne str. 290 3.2. Przesłanki odrzucenia pozwu brane pod uwagę przez sąd z urzędu str. 291 4. Czynności procesowe pozwanego po doręczeniu pozwu str. 295 4.1. Uwagi wstępne str. 295 4.2. Zarzuty procesowe str. 295 4.3. Wdanie się pozwanego w spór co do istoty sprawy str. 298 4.4. Odrzucenie pozwu na zarzut pozwanego str. 300 4.5. Postanowienia sądu odnoszące się do wniosku o odrzucenie pozwu str. 302 4.6. Zasady zgłaszania zarzutów procesowych str. 303 5. Odpowiedź na pozew: zagadnienia procesowe str. 306 5.1. Uwagi wstępne str. 306 5.2. Funkcje odpowiedzi na pozew str. 307 5.3. Termin do złożenia odpowiedzi na pozew oraz jego przywrócenie str. 308 5.4. Zwrot odpowiedzi na pozew str. 309 5.5. Odpowiedź na pozew a zgłaszanie zarzutów procesowych str. 310 6. Treść odpowiedzi na pozew: obronne twierdzenia pozwanego str. 314 6.1. Uwagi wstępne str. 314 6.2. Sposób formułowania twierdzeń przez pozwanego str. 316 6.3. Procesowe kategorie twierdzeń pozwanego str. 317 6.4. Zarzuty procesowe str. 318 6.5. Zarzuty merytoryczne str. 318 6.6. Zaprzeczenie str. 319 6.7. Przyznanie str. 322 6.8. Odpowiedź na pozew a art. 230 k.p.c. str. 327 6.9. Uwagi końcowe str. 328 7. Ciężar wspierania postępowania a odpowiedź na pozew str. 329 7.1. Zakres przedmiotowy str. 329 7.2. Dopuszczenie spóźnionego materiału procesowego str. 333 7.3. Zagadnienie zmiany odpowiedzi na pozew str. 333 8. Pisma przygotowawcze str. 335 8.1. Uwagi wstępne str. 335 8.2. Uprawnienie stron do składania pism przygotowawczych str. 340 8.3. Czynności procesowe przewodniczącego lub sądu str. 344 8.4. Treść pism przygotowawczych a ciężar wspierania postępowania str. 347 8.5. Termin do złożenia pisma przygotowawczego str. 349 8.6. Zwrot pisma przygotowawczego str. 350 8.7. Pisma przygotowawcze a inne pisma procesowe str. 353 9. Wydanie wyroku bez przeprowadzenia rozprawy str. 355 10. Podsumowanie częściowe str. 357 Część II. Amerykańskie prawo federalne str. 358 1. Zarzuty procesowe pozwanego zgłaszane przed wdaniem się w spór str. 358 1.1. Uwagi wstępne str. 358 1.2. Utrata (prekluzja) spóźnionych zarzutów procesowych str. 359 1.3. Zarzut braku właściwości rzeczowej sądu federalnego str. 360 1.4. Zarzut braku roszczenia str. 361 1.5. Skutek podniesienia i rozpoznania zarzutów procesowych str. 366 1.6. Inne wnioski pozwanego dopuszczalne przed wdaniem się w spór str. 367 1.7. Zgłaszanie zarzutów procesowych a odpowiedź na pozew str. 368 2. Odpowiedź na pozew str. 369 2.1. Uwagi wstępne str. 369 2.2. Zaprzeczenie str. 370 2.3. Przyznanie str. 372 2.4. Zarzuty merytoryczne oraz ich utrata str. 373 2.5. Powództwo krzyżowe str. 378 3. Powództwo wzajemne str. 379 3.1. Uwagi wstępne str. 379 3.2. Obowiązkowe powództwo wzajemne str. 380 3.3. Fakultatywne powództwo wzajemne str. 380 4. Wniosek o wydanie wyroku na podstawie pism procesowych str. 381 4.1. Uwagi wstępne str. 381 4.2. Chwila złożenia wniosku str. 382 4.3. Standard oceny zasadności wniosku str. 383 5. Modyfikacja pism procesowych przed rozpoczęciem rozprawy str. 384 6. Podsumowanie częściowe str. 387 Rozdział 5 Koncentracja materiału a przygotowanie i przebieg rozprawy str. 390 Część I. Prawo polskie str. 390 1. Przygotowanie rozprawy str. 390 1.1. Uwagi wstępne str. 390 1.2. Czynności przewodniczącego str. 391 2. Rozprawa: zagadnienia wybrane str. 398 2.1. Uwagi wstępne str. 398 2.2. Kompetencje sądu w zakresie organizacji i przebiegu rozprawy str. 401 2.3. Rozpoczęcie rozprawy a prekluzja niektórych czynności procesowych str. 402 2.4. Ograniczenie rozprawy str. 402 2.5. Załącznik do protokołu rozprawy (art. 161 k.p.c.) str. 403 2.6. Wyrok zaoczny str. 405 3. Dostęp stron do materiału dowodowego w toku postępowania str. 406 3.1. Uwagi historyczne w kontekście komparatystycznym str. 406 3.2. Dostęp do dowodów rzeczowych str. 411 3.3. Dowód z przesłuchania strony str. 412 3.4. Problem obstrukcji postępowania dowodowego str. 413 4. Informacyjne przesłuchanie stron str. 414 4.1. Uwagi wstępne w kontekście prawnoporównawczym str. 414 4.2. Aktualna regulacja polska str. 417 5. Pominięcie spóźnionego materiału procesowego str. 423 5.1. Uwagi wstępne str. 423 5.2. Rozpoczęcie rozprawy (art. 207 § 6 k.p.c.) str. 426 5.3. W toku rozprawy (art. 217 § 2 k.p.c.) str. 428 5.4. Zakończenie rozprawy str. 433 5.5. Przedmiotowe wyłączenia spod rygorów prekluzji str. 433 5.6. Podmiotowe wyłączenia spod rygorów prekluzji str. 435 5.7. Pominięcie spóźnionego materiału procesowego a czynności sądu str. 440 6. Przesłanki wyłączające pominięcie spóźnionego materiału procesowego str. 442 6.1. Uwagi wstępne str. 442 6.2. Uprawdopodobnienie str. 443 6.3. Przesłanka "braku winy" str. 445 6.4. Przesłanka "braku zwłoki w rozpoznaniu sprawy" str. 450 6.5. Przesłanka "innych okoliczności" str. 454 6.6. Termin przedstawienia spóźnionego materiału procesowego str. 457 7. Pominięcie materiału procesowego zgłoszonego jedynie dla zwłoki str. 459 7.1. Uwagi wstępne str. 459 7.2. Aktualna wykładnia str. 459 8. Uchybienia procesowe sądu (art. 162 k.p.c.) str. 462 9. Podsumowanie częściowe str. 465 Część II. Amerykańskie prawo federalne str. 466 1. Zarządzanie przez sędziego postępowaniem przygotowawczym str. 466 1.1. Uwagi wstępne str. 466 1.2. Posiedzenia przygotowawcze str. 468 1.3. Harmonogram postępowania przygotowawczego str. 472 1.4. Sankcje za nienależyte partycypowanie w postępowaniu przygotowawczym str. 473 2. Plan rozprawy str. 474 3. Pominięcie spóźnionego materiału procesowego str. 475 4. Discovery: ujawnianie i gromadzenie potencjalnego materiału dowodowego przez strony str. 481 4.1. Uwagi wstępne str. 481 4.2. Aspekty proceduralne str. 487 4.3. Wstępne ujawnienie potencjalnego materiału dowodowego (initial disclosure) str. 489 4.4. Przedmiotowy zakres discovery str. 491 4.5. Informacje niepodlegające ujawnieniu w toku discovery str. 493 4.6. Nadzór sądowy nad discovery str. 496 4.7. Sankcje str. 497 5. Sposoby uzyskiwania informacji w toku discovery str. 499 5.1. Uwagi wstępne str. 499 5.2. Pytania pisemne str. 500 5.3. Żądanie przyznania prawdziwości faktów, opinii lub dokumentów str. 501 5.4. Pozasądowe przesłuchanie strony lub osoby trzeciej str. 503 5.5. Żądanie okazania dokumentów lub wejścia na posesję str. 504 5.6. Badanie medyczne strony str. 506 6. Wniosek o wydanie wyroku bez przeprowadzenia rozprawy str. 506 7. Rozprawa str. 508 7.1. Uwagi wstępne str. 508 7.2. Dopuszczanie nowego materiału procesowego w toku rozprawy str. 511 7.3. Zgłaszanie zastrzeżeń wobec zarządzeń oraz postanowień str. 513 8. Podsumowanie częściowe str. 514 Podsumowanie oraz wnioski końcowe str. 517 English summary str. 545 Table of Contents str. 547 Bibliografia str. 565