Książka jest pierwszą polską monografią poświęconą filozofii hermeneutycznej – jednemu z najważniejszych nurtów filozoficznych ostatnich dziesięcioleci. Istniejące dotąd opracowania – Hermeneutyczny zwrot filozofii Andrzeja Przyłębskiego (2005) i Filozofia jako hermeneutyka Marka Szulakiewicza (2004) – poświęcone były twórczości tylko niektórych spośród jej reprezentantów i kilku problemom z tego zakresu. Autor rozważa pojęcie filozofii hermeneutycznej oraz przedstawia główne cechy hermeneutycznego filozofowania i specyfikę tej filozofii. Prezentuje dokonania filozofów, którzy przyczynili się do powstania filozofii hermeneutycznej – Nietzschego, Diltheya i Heideggera, i wskazuje powody, dla których żaden z nich nie może być uznany za twórcę filozofii hermeneutycznej. Omawia dokonania Gadamera i Ricoeura – nazwanych klasykami filozofii hermeneutycznej – oraz próby radykalizowania stanowiska Gadamera zaproponowane przez Vattima i Caputa, sięgających do inspiracji płynących od Heideggera (dla Vattima istotne są też poglądy Nietzschego, dla Caputa zaś – Kierkegaarda). Stara się odpowiedzieć na pytanie, czy radykalizacje te rzeczywiście otwierają przed filozofią hermeneutyczną szanse jej rozwoju, czy też okazują się ślepą uliczką. Omawia miejsce filozofii hermeneutycznej w ramach całej filozofii nowożytnej oraz proponuje korekty umożliwiające jej funkcjonowanie jako w pełni aktualnego sposobu filozofowania. Książka jest podręcznikiem przeznaczonym dla studentów i doktorantów filozofii oraz innych wydziałów humanistycznych. Zainteresuje także pracowników naukowych zajmujących się filozofią współczesną. ****** Hermeneutic philosophy: Inspirations, classics, radicalizations The first Polish monograph devoted to hermeneutic philosophy. It considers the main sources of inspiration of this philosophy, the works of its classic authors, that is, Gadamer and Ricoeur, as well as its modern radicalizations proposed by Vattimo and Caputo. The author discusses the place of hermeneutics within the framework of the whole of modern philosophy and proposes some corrections which enable its functioning as a fully valid way of pursuing philosophy.

Wstęp 9 Wprowadzenie. Filozofia hermeneutyczna 15 Czym jest filozofia hermeneutyczna? 15 Miejsce filozofii hermeneutycznej pośród wiodących tendencji współczesnego filozofowania 17 Specyfika filozofii hermeneutycznej 23 Część I. Inspiracje Znaczenie poglądów Nietzschego dla powstania filozofii hermeneutycznej 33 Genealogia jako nowa strategia interpretacyjna 34 Genealogiczna wizja filozofii 40 Ku czemu prowadzi absolutyzacja interpretowania? 44 Dlaczego Nietzsche nie jest filozofem hermeneutycznym? 49 Czy hermeneutyczna filozofia życia Wilhelma Diltheya jest pierwszą postacią filozofii hermeneutycznej? 58 Punkt wyjścia filozofii Diltheya i jej przedmiot zainteresowań 60 Krytyka zastanej filozofii 65 Nowy sposób rozumienia filozofii 68 Poglądy filozoficzne Diltheya 74 Czy Dilthey jest twórcą filozofii hermeneutycznej? 81 Czy Heidegger jest filozofem hermeneutycznym? 85 Pojawienie się hermeneutyki w myśli Heideggera 86 Problematyka hermeneutyczna w Byciu i czasie 96 Hermeneutyka w późnych poglądach Heideggera 106 Część II. Klasycy Hans-Georg Gadamer jako twórca filozofii hermeneutycznej 121 Gadamerowska korekta poglądów Heideggera 122 Gadamerowskie ujęcie rozumienia 128 Na czym polega filozoficzność hermeneutyki filozoficznej? 138 Gadamer jako filozof hermeneutyczny 154 Podsumowanie 165 Paul Ricoeur jako reprezentant filozofii hermeneutycznej 169 Droga Ricoeura do hermeneutyki 169 Refleksja konkretna jako hermeneutyka. Pierwsze nawiązania do myśli hermeneutycznej 176 Od symbolu do tekstu. Filozoficzne zamiary Ricoeura w latach siedemdziesiątych 184 Późny etap myśli Ricoeura 186 Próba porównania filozoficznych poglądów Ricoeura i Gadamera 193 Wnioski końcowe 201 Część III. Radykalizacje Filozofia hermeneutyczna Gianniego Vattima 205 Ku pierwotnemu sensowi hermeneutyki 205 Heidegger jako filozof hermeneutyczny myślący niemetafizycznie 212 Sens hermeneutyki w myśli Vattima 213 Nihilistyczne powołanie hermeneutyki 217 Kwestia uprawomocnienia hermeneutyki 221 Zbliżenie do religii jako jedna z konsekwencji ujęcia hermeneutyki przez Vattima 226 Zradykalizowana hermeneutyka jako projekt polityczny 229 Dyskusyjność projektu zradykalizowania hermeneutyki 231 Hermeneutyka radykalna Johna D. Caputa 239 Idea hermeneutyki radykalnej, czyli hermeneutyki poza „hermeneutyką” 240 Jakie konsekwencje płyną ze zradykalizowania hermeneutyki? 246 Czy radykalna hermeneutyka jest koncepcją filozoficzną? 250 Dalsza radykalizacja hermeneutyki 253 Stosunek bardziej zradykalizowanej hermeneutyki do filozofii 259 Zakończenie 269 Świadectwa ograniczoności dotychczasowych wersji filozofii hermeneutycznej 269 Czy radykalizacja filozofii hermeneutycznej jest dla niej szansą czy też ślepą uliczką? 279 Czy możliwy jest powrót do inspiracji myślą Gadamera? 282 Spis literatury cytowanej 284 Indeks nazwisk 292 Indeks rzeczowy 296