Autorzy proponują, by doświadczenie estetyczne – ujmowane w kategoriach rozproszenia i integracji – traktować jako reprezentatywne dla ogólnie pojętego doświadczenia nowoczesności. Pokazują, w jaki sposób to jedno z podstawowych zagadnień estetyki może być potraktowane jako klucz do zrozumienia przemian nowoczesnej i współczesnej kultury.
Pierwsza część tomu obejmuje teksty, które poruszają najogólniejsze problemy filozoficzne związane z genealogią, statusem i charakterem nowoczesnego doświadczenia. W drugiej autorzy dokonują wieloaspektowej charakterystyki doświadczenia estetycznego, ukierunkowanej na wydobycie tytułowego napięcia między procesami/fenomenami integracji i rozproszenia, badając je w odniesieniu do konkretnych postaci doświadczeń estetycznych. Trzecia część ukazuje artystyczne wymiary doświadczenia estetycznego oscylującego między biegunami integracji i rozproszenia.
Tematyka publikacji jest niezwykle aktualna, zwłaszcza w świetle stopniowego odchodzenia od tradycyjnych opisów i analiz doświadczenia nowoczesności, z którymi można się zetknąć w istniejącej literaturze przedmiotu, oraz pojawiania się nowych związków między badaniami estetycznymi a przemianami w sztuce współczesnej. Zbiór zawiera teksty uznanych uczonych, prezentując tym samym obecny stan badań nad estetyką i filozofią kultury w reprezentowanych przez nich środowiskach.
The authors propose an interpretation of the aesthetic experience – presented in categories of dispersion and integration – as representative of the more generally understood experience of modernity. They show how one of the fundamental concepts of aesthetics can be used as a key to understanding the transformations of modern and contemporary culture. The authors deal with issues of the genealogy, status and character of the modern experience, they portray numerous aspects of the aesthetic experience, with a focus on highlighting the tension between integration and dispersion. They also present the artistic elements of the aesthetic experience, oscillating between the two categories.
IWONA LORENC, Wprowadzenie 7
DOŚWIADCZENIE ESTETYCZNE A DOŚWIADCZENIE NOWOCZESNOŚCI
MARCIN PORĘBA, Doświadczenie estetyczne a doświadczenie
filozoficzne 27
ADAM GRZELIŃSKI, Brytyjski empiryzm, James i czyste doświadczenie 45
JAKUB KLOC-KONKOŁOWICZ, Komunikacja czy kontemplacja?
Dwie odpowiedzi na tragikomiczną kondycję nowoczesności 65
ANNA PAŁUBICKA, Ponowoczesny obraz świata. Ontologia wiedzy operacyjnej jako wizja świata ponowoczesnego 85
PRZEMYSŁAW BURSZTYKA, Wspólnota afektu, wspólnota pozoru. Heterotopia jako zasada ponowoczesnej wyobraźni społecznej (Michel Maffesoli) 115
POSTACIE DOŚWIADCZENIA ESTETYCZNEGO
BEATA FRYDRYCZAK, O doświadczeniu bycia-w-krajobrazie 143
ANNA WOLIŃSKA, Neutrum. Polimorficzna przestrzeń współczesnych praktyk interpretacyjnych 157
KAMILLA NAJDEK, W sieci słów. Poetologiczny projekt Yoko Tawady 167
MAŁGORZATA A. SZYSZKOWSKA, Wstrząs estetyczny i jego terapeutyczne oblicza 193
MAJA PIOTROWSKA, Estetyczne doświadczenie szoku w kontekście późnej nowoczesności 215
KATARZYNA WEICHERT, Geneza symbolicznego doświadczenia świata w estetyce Kantowskiej 229
ARTYSTYCZNE WYMIARY DOŚWIADCZENIA ESTETYCZNEGO
GRZEGORZ SZTABIŃSKI, Zwrot dyskursywny w sztuce a doświadczenie estetyczne 249
PIOTR SCHOLLENBERGER, Podmiotowość, sztuka i transcendencja u Derridy i Lyotarda 271
EWA BOBROWSKA, Performance i sztuka instalacji w dobie absolutnej wolności wyobraźni 295
MAGDALENA BOROWSKA, Między integracją a rozproszeniem
w polu relacji ciało-architektura 305
MATEUSZ BEDNARKIEWICZ, „Po przekroczeniu progu” – szkic
z „estetyki śladu” 323
MARCIN RYCHTER, Poza formą i materią. Dźwięk w cyfrowej kulturze muzycznej 345
MIROSŁAW DUCHOWSKI, O niewyrażalnym 359
Indeks osób 367
