W Demostenesie zwykliśmy dziś dostrzegać przede wszystkim niestrudzonego orędownika wolności Grecji albo też, jak powiedzieliby niektórzy, imperialnych ambicji jego ojczystych Aten. Mowy, których przekład i opracowanie oddajemy do rąk czytelnika, idą jednak w poprzek tym oczekiwaniom. Tylko jedna, Przeciwko Aristokratesowi, dotyka zagadnień wielkiej polityki, a przy tym zdecydowanie wpisuje się w bardziej cyniczną ocenę działalności Demostenesa. Pozostałe cztery zostały napisane i wygłoszone wyłącznie na użytek wewnętrzny, który też nie do końca odpowiada naszym oczekiwaniom wobec antycznego męża stanu. Mowa Przeciwko Leptinesowi to dość krótkowzroczna próba obalenia reform fiskalnych mających zaradzić ogromnemu kryzysowi, w jakie Ateny popadły w połowie IV wieku p.n.e. Napisane dla tego samego klienta mowy Przeciwko Androtionowi i Przeciwko Timokratesowi to przykłady bezwzględnej wendetty sądowej, nieznacznie tylko przypudrowanej troską o rządy prawa w państwie. W mowie Przeciwko Meidiasowi wreszcie otrzymujemy wgląd w kulisy osobistej awantury między Demostenesem a jego sądowym adwersarzem. Demostenes był ponad wszelką wątpliwość wybitnym politykiem, mówcą i twórcą. Mowy przypominają jednak, że nie należy go utożsamiać z pomnikiem, który zbyt często i zbyt pochopnie mu się wystawia. Demostenes (384-322 p.n.e.) – to największy mówca antycznych Aten i grecko-rzymskiej starożytności w ogóle. Jako mąż stanu, swoje życie i swą retoryczną biegłość oddał sprawie powstrzymania macedońskiej ekspansji pod wodzą Filipa II, a później samego Aleksandra Wielkiego, czego świadectwem są między innymi jego cztery Filipiki. Jako biegły w prawie polityk, niestroniący od patosu, ale też od wulgarnej inwektywy, ukazuje się natomiast w zawartych w tym tomie mowach. Jego śmierć zbiegła się z kresem ateńskiej niepodległości i końcem klasycznej epoki dziejów i kultury antycznej Grecji.

Słowo wstępne 7 I. Wprowadzenie: Demostenes i Grecja (Janek Kucharski) 9 II. Starożytne biografie Demostenesa (Julia Doroszewska) 69 Pseudo-Plutarch 70 Libanios 92 Zosimos z Askalonu 99 Anomim 106 III. Mowa 20, Przeciwko Leptinesowi (Michał Bizoń) 115 Wstęp 115 Streszczenie Libaniosa 129 Przeciwko Leptinesowi: przekład i komentarz 131 IV. Mowa 21, Przeciwko Meidiasowi (Jakub Filonik) 203 Wstęp 203 Streszczenie Libaniosa 219 Przeciwko Meidiasowi: przekład i komentarz 221 V. Mowy 22 i 24, Przeciwko Androtionowi i Przeciwko Timokratesowi (Janek Kucharski) 311 Wstęp 311 Streszczenie Libaniosa: mowa 22 334 Przeciwko Androtionowi: przekład i komentarz 336 Streszczenie Libaniosa: mowa 24 367 Przeciwko Timokratesowi: przekład i komentarz 369 VI. Mowa 23, Przeciwko Aristokratesowi (Janek Kucharski) 447 Wstęp 447 Streszczenie Libaniosa 456 Przeciwko Aristokratesowi: przekład i komentarz 457 Skróty 553 Skróty imion i dzieł autorów starożytnych 555 Bibliografia 565