Kant wobec judaizmu i chrześcijaństwa na tle oświecenia niemieckiego

Autor podejmuje dyskusję z częstym w literaturze przedmiotu przekonaniem, że Kant, odrzucając judaizm jako początek chrześcijańskiej historii świętej, a zatem negując jego organiczny związek z chrześcijaństwem, powielał w gruncie rzeczy standardowy pogląd swej epoki. Wbrew tej tezie dowodzi, że na tle oświeceniowej teologii i filozofii Kantowska koncepcja judaizmu miała charakter atypowy lub co najwyżej radykalizowała pewne marginalne tendencje w łonie oświecenia niemieckiego. Publikacja, adresowana przede wszystkim do badaczy filozofii religii Immanuela Kanta, zainteresuje również badaczy oświecenia, historyków filozofii, judaistów i teologów, szczególnie zajmujących się tzw. teologią zastępstwa. ****** Kant and Judaism and Christianity Against the Background of German Enlightenment The author discusses the common belief that Kant, rejecting Judaism as the beginning of Christian sacred history, thus denying his organic connection with Christianity, essentially represented the standard view of his era. Contrary to this thesis, he proves that against the background of Enlightenment theology and philosophy, the Kantian concept was atypical or, at the most, radicalized certain marginal tendencies within the German Enlightenment.

Wykaz skrótów 7 Wstęp 9 1. Przedmiot i teza badań 9 2. Stan badań 17 3. Struktura pracy 22 4. Uwagi o interpretacji 23 5. Kant a teologia 27 Część pierwsza: Kant i Żydzi 33 1.1. Mojżesz Mendelssohn 33 1.2. Kant i drugie pokolenie haskali 54 1.2.1. David Friedländer 59 1.2.2. Marcus Herz 67 1.2.3. Isaac Euchel 74 1.2.4. Lazarus Bendavid 79 1.2.5. Salomon Majmon 85 1.3. Kant o Żydach 93 Część druga: Kant o judaizmie i chrześcijaństwie 102 2.1. Judaizm jako antyreligia 102 2.2. Judaizm a chrześcijaństwo 115 2.3. Chrześcijaństwo jako religia 129 2.4. Uwagi polemiczne 143 2.5. Saul Ascher 158 Część trzecia: Kant w kontekście oświecenia 182 3.1. Marcjonizm 182 3.2. Benedykt Spinoza 188 3.3. Thomas Morgan 208 3.4. Niemieckie oświecenie 218 3.4.1. Źródła stanowiska Kanta 238 Zakończenie: Kant, teologia zastępstwa, Holokaust 279 Bibliografia 304 Indeks osobowy 327