Kronos 2/2016. Ciemność istnienia

Podręczniki filozofii średniowiecznej albo nie piszą o Kuzańczyku wcale, albo lokują go w średniowieczu tylko jedną nogą. I choć Dermot Moran w publikowanym przez nas eseju nazywa go „odźwiernym nowożytności”, panuje dość powszechnie dzielone przekonanie, że Mikołaj z Kuzy to postać w gruncie rzeczy samotna: katalizator zmian, a jednak nie ich bezpośredni sprawca. O ile więc nasz Mikołaj z Kuzy stanowi początek renesansu, jego najpierwszy zwiastun, o tyle William Shakespeare wieńczy ten piękny – być może najpiękniejszy po czasach Grecji klasycznej – sen ludzkości. Zostajemy z niego wybudzeni –przyjmijmy tę datę jako cezurę nowożytności – w 1642 roku wraz z decyzją o zamknięciu teatrów. Shakespeare prześwietlał dzieła swoich rywali, nie wyłączając samego Stwórcy. Miał nawyk wiązania w całość poszczególnych elementów świata, które osobom postronnym musiały wydawać się zlepkiem przypadkowych zdarzeń, by nie rzec – powierzchnią rzeczywistości, jej bełkotem. Nie zadowalał się więc tym, co widział, ale wymyślał świat na nowo.

PREZENTACJE • Mikołaj z Kuzy, O możnobycie • Mikołaj z Kuzy, Dociekanie dni ostatnich • Mikołaj z Kuzy, Rozprawa o szukaniu Boga • Mikołaj z Kuzy, O widzeniu Boga. Przedmowa • Martin Buber, Z dziejów problemu indywiduacji. Mikołaj z Kuzy i Jakub Böhme • Hans -Georg Gadamer, Mikołaj z Kuzy i współczesność • Dermot Moran, Mikołaj z Kuzy i filozofia nowożytna ESEJE • Harold Bloom, Cervantes i Shakespeare • Northrop Frye, Hamlet • Terry Eagleton, Trzy stopnie • Bartosz Kuźniarz, Szaleństwo nieskończoności • Ágnes Heller, Sfinks zwany czasem • Piotr Nowak, Sceny dantejskie i szekspirowskie. O diable w Otellu • Jan Tokarski, Furia i chłód • Irena Księżopolska, Jane Eyre w kleszczach lęku: guwernantki i upiory ARCHIWUM FILOZOFII POLSKIEJ • Piotr Nowak, Pierwszy anglista polski • Roman Dyboski, Rytmika wysiłku i znużenia w twórczości Szekspira • Henryk Sienkiewicz, Dlaczego mogłem czytać Szekspira? ANTYKWARIAT • W.H. Auden, Portret Freuda RECENZJE I POLEMIKI • Bronisław Świderski, „Łże -prorok” czy łże teolog? • Michał Bruliński, Tylko jakiś bóg mógłby nas uratować, czyli o rozliczeniach Jana Tokarskiego z czasem zwyrodniałym Maria Urbańska -Bożek, Kierkegaard bez retuszu