Książka prezentuje wybrane nurty współczesnej filozofii społecznej i czołowych jej myślicieli. Autor m.in. omawia poglądy M. Horkheimera, K.R. Poppera, J. Habermasa, A. Giddensa, P. Wincha, wiele miejsca poświęcając na ukazanie dwóch modeli demokracji :demokracji proceduralnej oraz republikańskiej, argumentuje za przyjęciem tej ostatniej, w której respektuje się dobro wspólne, wbrew grupowym partykularyzmom, jakie przeważnie dominują w demokracji proceduralnej. Włodzimierz Kaczocha przedstawia rozbudowaną koncepcję dobra wspólnego oraz zasady polityki państwa, dotyczące realizacji wartości dobra. Nawiązuje przy tym do myśli J. Maritaina i Jana Pawła II. Profesor filozofii Włodzimierz Kaczocha opublikował dziesięć monografii oraz trzysta artykułów i rozpraw, w których przedstawił, między innymi, zagadnienia filozofii rozwijane przez polskich myślicieli w okresie od połowy XIX do końca XX wieku, w szczególności zagadnienia filozofii kultury oraz filozofii społecznej, m.in.: Inspiracje marksistowskie w filozofii kultury w Polsce (do 1939 roku) [1984]; Kultura. Studia z historii myśli [1991, II wyd. 1999]; Demokracja. Studia z dziejów myśli [1993, II wyd. 1999]; Filozofia cywilizacji i kultury [1998]; Konta ston Hainteker ton Kafka kai Aristoteli, Eurace [2002]; Studia z filozofii XX wieku [2008]. W ostatnich latach zajmuje się współczesnymi zagadnieniami filozofii społecznej: Demokracja proceduralna oraz republikańska [2004]; Filozofia społeczna. Wybrane zagadnienia filozoficzno-teoretyczne oraz empiryczne [2015].

Wstęp – prezentacja treści książki 15 CZEŚĆ PIERWSZA FILOZOFIA SPOŁECZNA – ZAKRESY REFLEKSJI ORAZ PRZEDMIOTY BADAŃ. PREZENTACJA POGLĄDÓW I. Społeczne funkcje filozofii w ujęciu Maksa Horkheimera 21 1. Rozumienie oraz zakresy badań filozofii 23 2. Krytyka metafizyki oraz ontologii 25 3. Funkcje filozofii odnoszące się do aksjologicznego kontekstu życia ludzi 28 4. Funkcje filozofii odnoszące się do kontekstu poznawczego 31 5. Poznanie filozoficzne jako funkcja filozofii – rozum obiektywny oraz rozum subiektywny 32 6. Poznanie teoretyczne jako funkcja filozofii 33 7. Projekt odrodzenia rozumu obiektywnego 35 8. Dlaczego Horkheimer nie odkrył projektów społeczeństwa sterowanego u Platona oraz Hegla 37 II. Karl Raimund Popper – społeczeństwo zamknięte i społeczeństwo otwarte, poglądy o naukach społecznych, historycyzmie oraz filozofii społecznej 39 1. Teoria społeczeństwa zamkniętego oraz koncepcja społeczeństwa otwartego 40 2. Zasady polityczne demokracji jako społeczeństwa otwartego 44 3. Historycystyczne filozofie społeczne 47 4. Filozofia społeczna jako teoria 50 5. Krytyka holizmu metodologicznego 53 III. Filozofia społeczna w interpretacji Jürgena Habermasa 55 IV. Jak rozumie filozofię polityki oraz filozofię społeczną Leo Strauss 62 V. Nauka o społeczeństwie jako filozofia publiczna w rozumieniu komunitarystów amerykańskich 67 1. Wolny rynek w zakresie kształcenia i badań naukowych – relacje przyczynowe 67 2. Założenia filozoficzno-metodologiczne oraz zakres badań filozofii publicznej 72 VI. Poglądy filozoficzne i teoretyczne Anthony’ego Giddensa oraz Petera Wincha – odniesienie do nauk społecznych 76 VII. Filozofia społeczna w ujęciu filozofów polskich 88 1. Neotomistyczna (personalistyczna) filozofia społeczna Józefa Majki oraz Stanisława Kowalczyka 88 2. Ontologia społeczeństwa Józefa Lipca 94 VIII. Filozofia prawa a filozofia społeczna 97 1. Poglądy Zygmunta Ziembińskiego 97 2. Poglądy Romana Tokarczyka 98 3. Filozofia społeczna w rozumieniu Kazimierza Opałka 99 IX. Jak rozumieć filozofię społeczną i filozofię polityki? Projekt zakresów badań filozofii społecznej oraz sugestie (dyrektywy) metodologiczne 103 CZĘŚĆ DRUGA ZAGADNIENIA FILOZOFICZNO-TEORETYCZNE I. Demokracja proceduralna demokracja republikańska 113 1. Dwa modele demokracji 113 2. Proceduralny model demokracji 114 3. Demokracja republikańska 123 4. Czy Unia Europejska jest demokracją proceduralną? 127 II. Dobro wspólne w demokracji a polityka demokratyczna 130 1. Trzy koncepcje dobra wspólnego 130 2. Nieteoretyczny status dobra wspólnego 134 3. Ontologiczne zagadnienia dobra wspólnego 136 4. Filozoficzna koncepcja dobra wspólnego 138 4.1. Struktura wartości dobra wspólnego 138 4.2. Sprawiedliwość jako wartość prymarna 139 4.3. Pokój społeczny 143 4.4. Demokracja, państwo, demokratyczne prawo i procedury prawne 145 4.5. Wolność pozytywna 147 4.6. Wartość osoby ludzkiej 150 4.7. Gospodarka jako dobro wspólne 153 5. Dobro wspólne w państwie demokratycznym 156 6. Trzy polityki demokratyczne ufundowane na wartości sprawiedliwości 160 6.1. Polityka gospodarcza 160 6.2. Polityka edukacyjna 161 6.3. Polityka społeczna 162 III. Religia w społeczeństwie otwartym (demokratycznym) 167 1. Poglądy Michaela Walzera oraz Jürgena Habermasa dotyczące usytuowania wartości chrześcijańskich w demokracji 170 2. Koncepcja demokracji chrześcijańskiej (personalistycznej) Jacques’a Maritaina 173 3. Poglądy Jana Pawła II dotyczące demokracji 179 4. Religia i Kościół w demokracji 182 5. Aksjologiczne i funkcjonalne znaczenie religii i Kościoła w demokracji 186 IV. Zagadnienia filozoficzne w analizach społeczeństwa informacyjnego 190 1. Zagadnienia pojęcia społeczeństwa informacyjnego 192 2. Dystrybutywne analizy społeczeństwa informacyjnego 194 3. Otwartość ontologiczna społeczeństwa informacyjnego 198 4. Zakresy otwartości 199 5. Projektowane pojęcie społeczeństwa informacyjnego 202 6. Wyjaśnienie przyczyn powstania oraz rozwoju społeczeństwa informacyjnego 204 7. Struktura społeczeństwa informacyjnego 208 8. Społeczeństwo informacyjne a demokracja 212 9. Internet – sieci obywatelskie – rewolucje społeczne 215 CZĘŚĆ TRZECIA ZAGADNIENIA EMPIRYCZNE I. Typologia społeczeństwa obywatelskiego w Polsce – cztery formy oraz projekt inteligentnego społeczeństwa obywatelskiego 221 1. Cztery formy stowarzyszeń w ujęciu Alexisa de Tocqueville’a 223 2. Pojęcia społeczeństwa obywatelskiego 225 3. Cztery formy społeczeństwa obywatelskiego w Polsce 230 3.1. Polityczne społeczeństwo obywatelskie 230 3.2. Gospodarcze społeczeństwo obywatelskie 231 3.3. Społeczeństwo obywatelskie w sferze kultury 232 3.4. Lokalne społeczeństwo obywatelskie 234 4. Przyczynek do charakterystyki społeczeństwa obywatelskiego w Polsce: czy istnieje stagnacja obywatelska? 235 5. Konkluzje – dyskursy społeczne oraz demokracja deliberacyjna 239 6. Projekt inteligentnego społeczeństwa obywatelskiego 241 II. Społeczna odpowiedzialność biznesu a dobro wspólne 245 1. Trzy zasady Andrew Carnegiego, które fundują społeczną odpowiedzialność biznesu 245 2. Dwa stanowiska krytyczne wobec idei społecznej odpowiedzialności biznesu 248 2.1. Libertarianie – Milton Friedman 248 2.2. Józef Bocheński – cel immanentny przedsiębiorstwa to produkcja 250 3. Nieteologiczne (świeckie) koncepcje społecznej odpowiedzialności biznesu 251 4. Wartości dobra wspólnego a społeczna odpowiedzialność biznesu . 255 4.1. Przedmiotowy zakres odpowiedzialności biznesu oraz zasady (normy) powszechnych obowiązków 257 4.2. Podmiotowy zakres odpowiedzialności oraz zasady (normy) indywidualnych zobowiązań 259 III. Problemy empiryczne zarządzania przez państwo niektórymi instytucjami publicznymi 262 1. Fragmentacja i autonomizacja oraz partykularyzm biurokracji 262 2. Fragmentacja organizacyjna 265 3. Fragmentacja funkcjonalna 266 Zakończenie: Sprawne państwo w tworzeniu polityki demokratycznej i zarządzaniu nią 271 Bibliografia 277 Indeks nazwisk 288