Filozofia aktualności

Czym jest to tu i teraz, w którym się znajdujemy? I czy nie musimy raczej dopiero się w nim odnaleźć, zorientować? Jaka rola przypada tu filozofii – na ile może ona dostarczyć nam takiej orientacji, stać się sejsmografem rejestrującym ukryte ruchy gruntu pod naszymi nogami? Michał Herer wnikliwie przygląda się w swojej książce najważniejszym i najbardziej śmiałym diagnozom współczesnego świata, wychodzącym, z jednej strony, od Nietzschego i jego „fizjologii kultury”, z drugiej zaś – od Marksowskiej refleksji nad historyczną logiką kapitalizmu. Heidegger, wypatrujący Wydarzenia; Jünger składający raport z pola bitwy materiałowej; Adorno, wstrząśnięty aktualnością typu faszystowskiego; Baudrillard, szukający wyłomu w integralnej rzeczywistości hiperkonsumpcji; i wreszcie Foucault, z jego materializmem historycznym władzy tresującej ciała jednostek i populacji – każdy z nich na swój sposób pozwala nam przeniknąć złożoność i wieloznaczność tego, co aktualne. Michał Herer, autor monografii Gilles Deleuze. Struktury – Maszyny – Kreacje oraz esejów na temat filozofii nowożytnej i współczesnej, poświęconych między innymi myśli Spinozy, Hegla, Kierkegaarda, Bataille'a i Adorna. Stypendysta Rządu Francuskiego (2002, 2009), Deutscher Akademischer Austauschdienst (2009), Centre national du livre (2011) oraz polskiego Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego (od 2011). Tłumacz Deleuze’a, Althussera i Foucaulta. Związany z Instytutem Filozofii UW.

Wprowadzenie: filozofia i aktualność 9 Część I 15 Rozdział 1. Nietzsche: w stronę genealogii 17 Niewczesność i czasowość 17 Krytyka współczesności 20 Nietzsche, Wagner, grecy 29 Nihilizm – konstrukcja pojęcia 37 Grecy raz jeszcze 45 Fizjologia chrześcijaństwa 53 Wielka hodowla 61 Rozdział 2. Jünger, czyli myśl radykalna 73 Imperatyw bezwzględności 73 Lekcja okopów 77 Poza masę 81 Zmierzch mieszczańskiego indywiduum 86 Nowa zasada 90 Faza przejściowa 95 Nad linią 100 Rozdział 3. „Sprawa” Heideggera 109 Ontologia fundamentalna i duch republiki weimarskiej 109 Wola zdecydowania 111 Struktura czasowości 119 Czasowość i dziejowość 125 Zapomnienie bycia 129 Powtórzenie początku i rewolucja konserwatywna 134 Podsumowanie części I 141 Część II 147 Rozdział 4. Marks: w stronę materializmu historycznego 149 Kapitalizm jako przedmiot teorii 149 Marks wczesny i późny 153 Problematyka marksowska 164 Materia historyczna 177 Historyczność materii 185 Osiemnasty brumaire’a Karola Marksa 193 Rozdział 5. Adorno na granicy dialektyki 209 Ortodoksja i herezja 209 Zasada panowania 212 Aktualność faszyzmu 220 Demonstracja i ekspozycja 228 Rozdział 6. Foucault i mikrofizyka kapitalizmu 237 Trudne relacje z Marksem 237 Foucaultowski materializm historyczny 246 Reżimy władzy i sposoby produkcji 253 Suwerenność, dyscyplina, bezpieczeństwo 260 Rozdział 7. Baudrillard: zapomnieć Marksa? 265 Rozbite zwierciadło produkcji 265 Schemat implozji 274 Towary, znaki i śmierć 278 Stawka materializmu 292 Podsumowanie części II 295 Zakończenie 301 Bibliografia 327 Indeks nazwisk 337