Książka jest obszerną monografią poświęconą krytycznej rekonstrukcji koncepcji człowieka we współczesnej myśli hermeneutycznej. Autor rekonstruuje poglądy na kwestię człowieka obecne w dziełach Heideggera, Gadamera, Ricoeura. Praca ujawnia aktualne filozoficzne i kulturowe znaczenia problematyki człowieka.

Wprowadzenie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 9 1. Istota filozoficznego pytania o człowieka . . . ............... . . . 9 1.1. Człowiek jako przedmiot zainteresowań filozofii . . ......... . . . 9 1.2. Pytanie o człowieka w perspektywie doświadczeń filozofii postmodernistycznej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 20 1.3. Hermeneutyczne pytanie o człowieka a doświadczenia antropologii filozoficznej . . . . . . . . . . . . . . . . . . .. . . . 23 1.4. Porównanie filozoficznego i naukowego sposobu stawiania pytania o człowieka . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 28 2. Co to jest filozofia hermeneutyczna? . . . . . . . . . ............. 31 2.1. Sens terminu filozofia hermeneutyczna . . . . . . . . . . .... . . 31 2.2. Specyfika filozofii hermeneutycznej . . . . . . . . . . .. . . . . 34 2.3. Zadania filozofii hermeneutycznej . . . . . . . . . . . . . . . .. 37 2.4. Korzenie filozofii hermeneutycznej i jej przedstawiciele ......... 39 2.5. Miejsce filozofii hermeneutycznej w ramach współczesnej filozofii . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 42 3. Zakres pracy i jej zamierzenia teoretyczne . . . . ................. 45 3.1. Hermeneutyczne koncepcje człowieka czy hermeneutyczna koncepcja człowieka? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .. . 45 3.2. W kręgu inspiracji Heideggerowskich . .... . . . . . . . . . . . . 46 3.3. Zakres pracy i jej struktura . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 47 3.4. Kryteria ocen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 48 Rozdział I Martin Heidegger: Projekt innego sposobu ludzkiego bycia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 52 1. Filozofia jako filozofia hermeneutyczna . . . . .............. . . . 53 1.1. Idea hermeneutyki faktyczności . . . . . . . . . . . . . . . . . . 53 1.2. Hermeneutyka w Byciu i czasie . . . . . . . . . . . . . . . . . .. 59 1.3. Hermeneutyka w późnych poglądach Heideggera . . ............ . . . 66 2. Od ludzkiego bytu ku ludzkiemu byciu . . . . . . . . . ............. 70 2.1. Koncepcja człowieka w Hermeneutyce faktyczności . . . ............ 70 2.2. Człowiek w perspektywie pytania o bycie . . . . . . . ...... . . . 72 2.3. Ujęcie człowieka w późnych poglądach Heideggera . . . ............ 93 2.4. Podsumowanie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 102 Rozdział II Hans-Georg Gadamer: Humanistyczna wizja człowieka i otwartość pytania o człowieka .............................106 1. Wprowadzenie do filozofii Gadamera . . . . . . . . . . .......... . 106 1.1. Filozofia Gadamera jako filozofia współczesna . . . .. .... ... . 106 1.2. Gadamer jako następca, kontynuator i krytyk Heideggera .......... 116 1.3. Znaczenie filozoficznej hermeneutyki Gadamera . . . . ......... . 122 1.4. Status hermeneutyki Gadamera . . . . . . . . . . . . . . . . . .. 126 1.5. Hermeneutyczne ujęcie problematyki ludzkiego działania ...........129 2. Kulturowy i historyczny kontekst ludzkiego istnienia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .. . 140 2.1. Filozofia hermeneutyczna a problemy kultury . . . . . . . ....... 140 2.2. Człowiek a przekaz tradycji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 154 3. Filozofia hermeneutyczna Gadamera jako filozofia człowieka . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 171 3.1. Filozofia hermeneutyczna jako pytanie o człowieka . ......... . . 171 3.2. Jak badać człowieka? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 174 3.3. Hermeneutyczna wizja człowieka . . . . . . . . . . . . . . . . .. 183 3.4. Rezultaty hermeneutycznego ujęcia człowieka . . . . . . . ....... 192 3.5. Zagrożenia dla naszego człowieczeństwa . . . . . . . . ... .... . 196 3.6. Praktyczne implikacje hermeneutycznego ujęcia człowieka ..........197 3.7. Etyczne aspekty hermeneutycznego ujęcia człowieka . . ........... 201 3.8. Czy hermeneutyczna wizja człowieka rozwiązuje nasze problemy? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 204 3.9. Czy istnieje ostateczna prawda o człowieku? . . . . . . ..... . . 211 Rozdział III Paul Ricoeur: Człowiek jako istota działająca, narracyjna i jako podmiot moralny. Niejednoznaczność sytuacji człowieka . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .. 214 1. Filozofia Ricoeura jako filozofia współczesna . . ................. 214 1.1. Kulturowe usytuowanie filozofii . . . . . . . . . . . . . . . . . 214 1.2. Status współczesnego filozofowania . . . . . . . . . . . . . .. . 216 1.3. Podtrzymanie wzorców i kontynuacja dotychczasowego filozofowania . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .. . 219 1.4. Filozofia Ricoeura w relacji do ogólnych tendencji współczesnej filozofii . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 224 1.5. Filozofia Ricoeura wobec poglądów Heideggera . . . .......... . . 228 1.6. Ricoeur jako kontynuator i krytyk Gadamera . . . . . . . ...... . 237 2. Hermeneutyczna koncepcja człowieka . . . . . . . . . .............. 246 2.1. Człowiek jako zasadniczy problem filozofii . . . . . . . ...... . 246 2.2. Krytyka filozofii refleksyjnej . . . . . . . . . . . . . . . . . 249 2.3. Droga ku odzyskaniu podmiotu . . . . . . . . . . . . . . . . .. . 254 2.4. Refleksja jako interpretacja. Nawiązanie do hermeneutyki .........255 2.5. Problem przedmiotu interpretacji . . . . . . . . . . . . . . . . 260 2.6. Status interpretacji . . . . . . . . . . . . . . . . . . .. . . . 265 2.7. Idea podmiotu rozczłonkowanego . . . . . . . . . . . . . .... . . 271 2.8. Niejednoznaczność sytuacji człowieka . . . . . . . . . . . .... . 275 2.9. Ontologiczne rezultaty Ricoeurowskiej filozofii człowieka i ich praktyczne implikacje . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .. 280 2.10. Ograniczenia Ricoeurowskiej koncepcji człowieka . . . ........ . 288 Rozdział IV Charles Taylor: Człowiek jako zwierzę samointerpretujące się . . . . . . . . . . . . . . . . . ......... . . 292 1. Charles Taylor jako kontynuator myśli hermeneutycznej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .. . 292 2. Krytyka naturalizmu i naturalistycznej wizji człowieka . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .. 298 3. Człowiek jako podmiot w przestrzeni kwestii moralnych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .. 303 4. Problem nowoczesnej tożsamooeci jako zagadnienie aktualnej formy życia duchowego . . . . . . . . . . . . ............ . 307 5. Rezultaty hermeneutycznego potraktowania problemów naszego człowieczeństwa . . . . . . . . . . ................ 311 Rozdział V Richard Rorty: Człowiek jako autokreująca się istota. Negacja systematycznej wiedzy o człowieku . . . . . ........................ . 321 1. Zwrot ku hermeneutyce jako wyraz odejścia od epistemologicznego fundamentalizmu . . . . . . . . ............... . . 321 2. Zerwanie z klasycznym obrazem człowieka . . . . . ................. 329 3. Tworzenie nowych obrazów siebie jako najdonioślejsza zdolność człowieka . . . . . . . . . . ............... 332 4. Czy autokreacyjność stanowi rozwiązanie naszych problemów? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 336 Rozdział VI Gianni Vattimo: Człowiek w ujęciu hermeneutyki zradykalizowanej . . . . . . . . . ...................... 341 1. Hermeneutyczne inspiracje filozofii Vattimo . ................. . . 341 2. Człowiek w świecie pozbawionym stałych struktur ....................352 3. Ujęcie naszego człowieczeństwa w ramach zradykalizowanej koncepcji hermeneutyki . . . . .................... . 356 Rozdział VII John D. Caputo: Nieokreśloność sensu bycia człowiekiem w ujęciu hermeneutyki radykalnej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 364 1. Idea hermeneutyki radykalnej . . . . . . . . . . . . . . . . ...... 364 2. Krytyka dotychczasowych ujęć hermeneutyki . . ..................... 370 3. Rezultaty zradykalizowania hermenutyki . . . . .............. . . . 377 4. Człowiek w perspektywie idei hermeneutyki radykalnej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 381 5. Czy radykalna hermeneutyka wypracowuje odpowiedź na pytanie o człowieka? . . . . . . . . . ............ . . . 385 Zakończenie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .. 392 Spis literatury cytowanej . . . . . . . . . . . . . . . ............ . 405

Hermeneutyczne koncepcje człowieka w kręgu inspiracji heideggerowskich — Włodzimierz Lorenc