Książka dotyczy zaangażowania organizacji pozarządowych i przedstawicieli instytucji pomocy społecznej w rzecznictwo praw społecznych. Jest to socjologiczna analiza praktyk społecznych podejmowanych w imię praw i interesów osób zagrożonych wykluczeniem społecznym: osób z niepełnosprawnością, długotrwale chorych oraz doświadczających przemocy domowej. Autor, sięgając do współczesnych teorii z obszaru nauk społecznych, przekonuje, że rzecznictwo jest aktywnością zaczynającą się od działań pomocowych aż po zaangażowanie polityczne, a prawa społeczne nie ograniczają się jedynie do gwarancji bezpieczeństwa socjalnego. W pracy przedstawione są wyniki szeroko zakrojonych badań socjologicznych obejmujących indywidulane wywiady pogłębione, badania ankietowe oraz analizę treści petycji obywatelskich i wystąpień generalnych Rzecznika Praw Obywatelskich (RPO). Książka, mimo że pisana z perspektywy socjologicznej, może być wartościową pozycją dla wszystkich zainteresowanych praktyką działań pomocowych w zakresie ochrony praw społecznych

Wstęp 7 Rozdział 1 Rzecznictwo społeczne – w stronę definicji pojęcia 17 1.1. Rzecznictwo społeczne i jego aktorzy – ujęcie podmiotowe 18 1.2. Rzecznictwo jako działanie w obszarze przemocy, niepełnosprawności i choroby 32 1.3. Zasoby rzecznictwa 39 1.4. Podsumowanie 54 Rozdział 2 Rzecznictwo jako praktyka demokratyczna 56 2.1. Rzecznictwo a postawy, czyli obywatelstwo i obywatelskość jako desygnat rzecznictwa 56 2.2. Sfera publiczna, czyli przestrzeń uzgadniania roszczeń 58 2.3. Wspólnota – w stronę środowiskowego rozumienia rzecznictwa 60 2.4. Znaczenie demokracji w rzecznictwie praw 65 2.5. Poczucie wpływu rzeczników na rzeczywistość i jego determinanty 75 2.6. Podsumowanie 92 Rozdział 3 Modele rzecznictwa społecznego 94 3.1. Model kontroli zasobów i celów 95 3.2. Model praktyki środowiskowej 108 3.3. Modele rzecznictwa – synteza cech 133 Rozdział 4 Pracownik socjalny jako rzecznik praw 137 4.1. Role zawodowe pracownika socjalnego 137 4.2. Orientacje obywatelskie pracowników socjalnych 141 4.3. Postawy pracowników socjalnych wobec rzecznictwa 160 4.4. Pracownik socjalny jako rzecznik – perspektywa otoczenia 169 4.5. Podsumowanie 181 Rozdział 5 Rzecznictwo a prawa społeczne 183 5.1. Prawa społeczne a prawa człowieka 183 5.2. Prawa społeczne a prawa obywatelskie 185 5.3. Prawa społeczne a prawa socjalne 187 5.4. Zakres praw społecznych – czyli od bezpieczeństwa socjalnego po wolność dobrobytowania 189 5.5. Prawa społeczne w opiniach i działaniach ich rzeczników 200 5.6. Petycje i wystąpienia generalne 222 5.7. Konkluzje 239 Podsumowanie 241 Aneksy 249 Aneks 1. Scenariusz ankiety CATI i CAWI dla pracowników socjalnych 249 Aneks 2. Scenariusz indywidualnego wywiadu pogłębionego – rzecznictwo praw osób z niepełnosprawnościami 253 Aneks 3. Scenariusz indywidualnego wywiadu pogłębionego – rzecznictwo praw osób z zaburzeniami psychicznymi 256 Aneks 4. Scenariusz indywidualnego wywiadu pogłębionego – rzecznictwo praw osób doświadczających przemocy 259 Aneks 5. Scenariusz indywidualnego wywiadu pogłębionego – kadra zarządzająca instytucji pomocy społecznej oraz pełnomocnicy wybranych grup o szczególnych potrzebach 262 Aneks 6. Charakterystyka respondentów indywidulanych wywiadów pogłębionych 265 Aneks 7. Klucz kategoryzacyjny do wystąpień generalnych RPO i analizy petycji 270 Bibliografia 276 Spis tabel i wykresów 284 Summary. Advocacy of selected social problems from the sociological perspective 286

Koszyk

Rzecznictwo wybranych problemów społecznych z perspektywy socjologicznej