Co się dzieje z polskim społeczeństwem?

Publikacja jest wyrazem uznania dla dorobku prof. dr. hab. Ireneusza Krzemińskiego z okazji jubileuszu 70-lecia tego znakomitego naukowca. Zawiera zarówno artykuły analityczne, prezentujące wyniki szczegółowych projektów badawczych, jak i prace o profilu bardziej teoretycznym, nawiązujące do klasycznych i współczesnych nurtów myśli socjologicznej oraz wydarzeń historycznych, które pozostawiły trwałe, widoczne do dziś ślady w polskim społeczeństwie i jego świadomości. Prezentowana książka nawiązuje do dorobku naukowego i intelektualnego prof. Ireneusza Krzemińskiego, poczynając od rozwoju socjologii zmiany społecznej i transformacji, poprzez metodologię badań jakościowych, cykliczne badania nad NSZZ „Solidarność” jako ruchem społecznym, aż do równie szeroko zakrojonych badań nad antysemityzmem. Autorki i autorzy zamieszczonych w tomie artykułów, a także redaktorki i redaktorzy publikacji, pragną w ten sposób złożyć na ręce Profesora podziękowania za podejmowane przez niego próby „objaśniania świata”, za dogłębną i wnikliwą interpretację znaczenia wielu zjawisk i procesów społecznych w całej ich złożoności – czyli za to wszystko, co jest znakiem rozpoznawczym Profesora i jednocześnie tym, co zawsze próbował przekazać swym studentom. W prezentowanym tomie znalazły się także osobiste życzenia oraz wyrazy uznania i wdzięczności od przyjaciół Profesora. A publication dedicated to Professor Ireneusz Krzemiński on his 70-year jubilee. It features analytical studies, presenting results of detailed research projects, as well as articles of a more theoretical nature, referring to classic and contemporary sociological thought and historical events which have left a permanent mark on the Polish society and its awareness.

Wstęp 23 CZĘŚĆ I W poszukiwaniu wspólnoty, solidarności i nowych tożsamości Anna Giza, Zrozumieć „społeczeństwo” 31 Sławomir Łodziński, Demokracja lokalna i aktywność polityczna mniejszości narodowych. Przykład wprowadzania dodatkowych nazw miejscowości w językach mniejszości w Polsce 49 Wiesława Kozek, „Samotna gra”? Stowarzyszenia dobrowolne w życiu ludzi doświadczających biedy 73 Jerzy Bartkowski, Przemiany solidarności społecznej a wyzwania współczesności 93 Ewa Nowicka, Wspólnota przez poszukiwanie różnorodności. Festiwale etniczne w Warszawie 113 Mikołaj Rakusa-Suszczewski, Odkrywanie tożsamości: socjologia ruchów społecznych w Polsce po 1989 roku 137 CZĘŚĆ II Transformacja i zmiana społeczna Jerzy Axer, Inteligencja po komunizmie. Autokorekta w 20 lat później 163 Stanisław Obirek, Religia w kontekście postsekularnym 171 Jacek Kołtan, STOP ACTA po latach. Społeczna mobilizacja a konserwatywny zwrot 187 Zbigniew Izdebski, Stosunek Polaków w wieku reprodukcyjnym do osób homoseksualnych w perspektywie ostatniego dwudziestolecia 213 Zuzanna Toeplitz, Uprzedzenia z perspektywy psychologii rozwojowej 223 CZĘŚĆ III Niełatwe relacje – o pamięci, dezasymilacji, stereotypach i antysemityzmie Jan Doktór, Żydzi oczami chrześcijan w nowożytnej Europie. Rekonesans badawczy 237 Antoni Sułek, Ocalenie Lejbusia Goldberga. Kropla historii Zagłady 253 Jowita Wiśniewska, Spory o pamięć zbiorową Polaków. Wokół stosunków polsko-żydowskich w latach 1939–1945 275 Stanisław Krajewski, My wszyscy z niej: dezasymilacja polskich Żydów 297 CZĘŚĆ IV Stare klasy społeczne w nowym kontekscie Basil Kerski, Słowo i odpowiedzialność za człowieka. Refl eksje o intelektualistach w XXI wieku 313 Ruta Śpiewak, Chłopi – nowi chłopi – quasi-chłopi. O zanikaniu i odradzaniu się klasy chłopskiej 323 Jarosław J. Szczepański, Górnicza frustracja 335 CZĘŚĆ V Sięgając do Biblii i tradycji Paweł Śpiewak, Rozdział II Księga Rut. Wprowadzenie do fi lozofi i politycznej Xiąg Samuela 353 Noty o autorach 365