Mjészëznë a jejich jãzëkji procëm krizisú

Publikacja w języku kaszubskim, będąca efektem projektu „Językowe antidotum”, analizuje wpływ doświadczanej przez mniejszości etniczne i migrantów dyskryminacji na ich zdrowie i dobrostan, korzyści płynące z zachowania rdzennych języków i silnej tożsamości etnicznej oraz skutki pandemii dla tych grup. W pracy zawarto praktyczne rekomendacje i rozwiązania mające na celu poprawę warunków funkcjonowania grup mniejszościowych w Polsce, wsparcie dla dążeń do zachowania ich języków i kultury, przeciwdziałanie dyskryminacji i stygmatyzacji oraz budowanie lepszych relacji między mniejszościami etnicznymi a grupami większościowymi. Publikacja na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 3.0 PL (CC BY 3.0 PL) (pełna treść wzorca dostępna pod adresem: http://creativecommons.org/licenses/by/3.0/pl/legalcode). ****** Minorities and Their Languages in the Face of Crisis. Anti-Stigmatisation Package for the Project “Language as a Cure: Linguistic Vitality as a Tool for Psychological Well-Being, Health and Economic Sustainability” (in Kashubian) The publication in Kashubian, which is the result of the “Language as a Cure” project, analyses the influence of discrimination experienced by ethnic minorities and migrants on their health and well-being. It also looks at the benefits of preserving native languages and strong ethnic identity as well as the consequences of the pandemic for these groups. The books contains practical recommendations and solutions for improving the functioning of minority groups in Poland and supporting the efforts to preserve their languages and culture, preventing discrimination and stigmatization as well as building better relations between ethnic minorities and majorities. The publication is licensed under the Creative Commons Attribution-Share Alike 3.0 Poland license (CC BY 3.0 PL) (full license available at: https://creativecommons.org/licenses/by/3.0/legalcode).

Spjiska zamkłosci 5 Vprovadzenjé 9 Autorzë woprôcovanjô 13 Kaszëbji, Lemkòvje, Szlõzôcë, Vëlemòvjanje 17 Etnjicznô mjészëzna – defjinicijné wuvôgji 17 Kaszëbji 18 Lemkòvje 21 Szlõzôcë 23 Vëlemòvjanje 27 Jãzëkòvô revitalizacëjô a javerné termjinë 29 Diskrimjinacëjô a przesladovanja v zeszłosci: historicznô trauma 30 Vpłiv historiczné traumë na zdrovjé 33 Spòlevé kònsekvencëje historiczné traumë 35 Rekòmendacëje, to znaczi jak wobnjiżëc negativné efektë historiczné traumë 37 Przesladovanja a historicznô trauma ve Vëlemòjcach 38 Psichòlogiczné kònsekvencëje diskrimjinacëjé 40 Diskrimjinacëjô jakò dosvjôdczenjé mjészëznë: pòdszëkbë kòl Lemkóv a Vëlemòvjón 41 Dosvjôdczenja kòntaktú z gôdkõ njezgarë kòl Lemkóv a Vëlemòvjón 44 Sparłãczenjé mjedzë diskrimjinacëjõ a spòlevim zavjérzenjim wob epjidemjijõ COVID-19: pòdszëkba Lemkóv, Kaszëbóv a Szlõzôkóv 47 Vërozmjenja a rekòmendacëje 49 Diskrimjinacëjô Kaszëbóv: przejavë v żëcim pòspólnotë 51 Diskrimjinacëjô dosvjôdczónô dzisôdnja (perspektiva nôleżnjikóv spòla): Lemkòvje 53 Diskrimjinacëjô Szlõzôkóv 55 Jak provadzëc antidiskrimjinacijné varkòvnje 57 Stigmatizacëjô z prziczënë COVID-19: dosvjôdczenja mjészëznóv 60 Szlõzôcë v czas pandemjijé COVID-19 65 Stigmatizacëjô v pòlskjich médiach 66 Stigmatizacëjô v czas pandemjijé: vërozmjenja ë bédënkji 67 Mjészëznové jãzëkji v Pòlsce ë jich brëkòvnjicë: diagnoze, bjôdkji a téż sztrategije vspjarcô ë wodrodë 70 Przekôz jãzëka ë jãzëkòvé kòmpetencëje 75 Jãzëkòvé praktikji mjészëznovëch karnóv 77 Diskrimjinacëjô z prziczënë jãzëka 81 Profjitë z wużivanjô rodnégò jãzëka 85 Bjôdkji: efektë pandemjijé na môlové jãzëkji 87 Mòżlëvé sztrategije wochronë mjészëznovëch jãzëkóv: bédënkji 88 Kaszëbskji jãzëk jakò jedúrni rejonalni jãzëk v Pòlsce wuznóni wustavòvò 89 Diskrimjinacëjô brëkòvnjikóv bezsztandardovëch wotmjanóv pòlskjégò jãzëka 91 Nôrodné ë etnjiczné mjészëznë v Pòlsce na rénkú robòtë v dobje pandemjijé COVID-19 93 Dvajãzëkòvòsc (a vjelejãzëkòvòsc) nôleżnjikóv nôrodnëch ë etnjicznëch mjészëznóv v Pòlsce 93 Profjitë z vjelejãzëkòvòsce: roscenjé lëdzkjégò kapjitalú ë zmarnotraconô zasobnosc 94 Njedobjér pòdôvkóv 95 Stracenjé robòtë ë zmjana ôrtú zarôbjanjô wobe pandemjijõ COVID-19 96 Strach przed stracenjim robòtë 98 Diskrimjinacëjô przedstôvcóv etnjicznëch ë jãzëkòvëch mjészëznóv a jejich stón na rénkú robòtë 100 Bédënkji 102 Edukacëjô, média ë turistika v Kaszëbsce: pòla, v jakjich sã szúkô za dvajãzëkòvëmi lëdzami 102 Vërozmjenja ë prakticzné bédënkji: jak lepjé vspjerac etnjiczné mjészëznë, chronjic jãzëkòvò-kùlturovõ rozmajitosc ë bùdovac lepszé relacëje z vjikszoscovim karnã? 104 Bédënkji tikajõcé sã pravnëch ë sistemòvëch rozdrzeszenjóv 105 Bédënkji na pòlú edukacëjé 106 Bédënkji na pòlú médialné kòmùnikacëjé 107