Tworzenie cyfrowej ochrony zdrowia w Estonii, Niemczech i Polsce

Czy Estonia, Niemcy i Polska radzą sobie z cyfrową transformacją w ochronie zdrowia? Z jakimi wyzwaniami muszą się mierzyć, tworząc m.in. e-recepty, elektroniczne dokumentacje medyczne i portale pacjenta? Dlaczego nie udało się im wykorzystać potencjału narzędzi cyfrowych i sztucznej inteligencji w walce z SARS-CoV-2? Autorka odpowiada na te pytania i wiele innych, opisując jedno z najważniejszych wyzwań stojących przed państwami po globalnej pandemii – wdrażanie technologii w celu zapewnienia zdrowia i bezpieczeństwa społeczeństw. Publikacja na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 3.0 PL (CC BY 3.0 PL) (pełna treść wzorca dostępna pod adresem: http://creativecommons.org/licenses/by/3.0/pl/legalcode). ****** Developing Digital Health in Estonia, Germany and Poland. An Analysis of Gradual Institutional Change Are Estonia, Germany and Poland successful in their handling of digital transformation of healthcare? What challenges are they faced with while developing e-prescriptions, electronic health records, patient portals, among other systems? Why has the potential of digital tools and AI not been properly harnessed in combatting SARS-CoV-2? The author answers these and many other questions, as she describes what is one of the most important tasks ahead of states following the global pandemic – implementing new technologies to foster societal health and security. The publication is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike 3.0 Poland license (CC BY 3.0 PL) (full license available at: https://creativecommons.org/licenses/by/3.0/legalcode).

1. Wprowadzenie 9 1.1. Wstęp 9 1.2. Przedmiot i cel pracy 12 1.3. Problem badawczy 15 1.4. Motywacja do podjęcia tematu 17 1.5. Uzasadnienie wyboru metodologii 20 1.6. Dobór przypadków 21 1.7. Umiejscowienie tematu badania w obrębie socjologii cyfrowej 24 1.8. Struktura książki 29 2. Pojęciowe i teoretyczne ramy analizy 33 2.1. Dane cyfrowe 34 2.1.1. Uzasadnienie wyboru pojęcia 34 2.1.2. Definicja pojęcia 37 2.1.3. Zróżnicowanie danych 39 2.1.4. Pojęcie datafikacji, dataizmu i inwigilacji danych 42 2.1.5. Kategoryzacja danych 44 2.1.6. Czynniki sprzyjające gromadzeniu i wykorzystywaniu danych w politykach publicznych z zakresu ochrony zdrowia 48 2.2. Funkcje państwa w dobie datafikacji 56 2.2.1. Uwarunkowania przemian funkcji państwa 56 2.2.2. Założenia budowy rządu cyfrowego 61 2.2.3. Dane jako podstawa rządu cyfrowego 63 2.3. Polityki publiczne w dobie datafikacji 64 2.3.1. Definicja polityk publicznych 67 2.3.2. Uwarunkowania polityk publicznych 71 2.3.3. Polityki publiczne oparte na dowodach (evidence-based policy) 73 2.3.4. Wykorzystywanie technologii w politykach publicznych 75 2.3.5. Cyfrowe świadczenie usług publicznych 77 2.3.6. Rosnące znaczenie zdrowia w politykach publicznych 78 2.3.7. Datafikacja zdrowia 83 2.4. Inne pojęcia kluczowe dla badania 85 2.4.1. Digitalizacja, cyfryzacja, transformacja cyfrowa 85 2.4.2. Cyfrowa ochrona zdrowia 88 2.4.3. Instytucja / organizacja 91 2.5. Zestawienie pojęć kluczowych dla badania 93 2.6. Koncepcja zmiany instytucjonalnej w ujęciu Jamesa Mahoneya i Kathleen Thelen jako rama teoretyczna badania 95 2.6.1. Charakter zmiany 98 2.6.2. Zdefiniowanie agentów 100 2.6.3. Model zmiany instytucjonalnej 101 3. Metodologia badania 104 3.1. Konceptualizacja 106 3.1.1. Cel projektu 106 3.1.2. Uzasadnienie projektu 107 3.1.3. Sposób przeprowadzenia badania 108 3.1.4. Kwestie etyczne 112 3.2. Projekt procesu badawczego 113 3.3. Prowadzenie wywiadów 116 3.4. Transkrypcja i analiza 121 3.5. Weryfikacja i opracowanie materiału badawczego 122 4. Analiza przypadków 125 4.1. Estonia i „małe jest piękne” 125 4.1.1. Wprowadzenie 125 4.1.2. Kontekst zmian w sektorze ochrony zdrowia 128 4.1.3. Instytucje: dynamiczne, choć obciążone przeszłością 131 4.1.4. Charakterystyka liderów oraz specyfika procesu zmian w sektorze ochrony zdrowia 144 4.1.5. Rozwiązania z zakresu cyfrowej ochrony zdrowia 147 4.1.6. Pandemia: cyfrowe rozwiązania to nie wszystko 158 4.1.7. Konkluzje 167 4.2. Niemcy i ciężar przeszłości 168 4.2.1. Wprowadzenie 168 4.2.2. Kontekst zmian w sektorze ochrony zdrowia 171 4.2.3. Instytucje: mało zwinne i zdecentralizowane 181 4.2.4. Charakterystyka liderów oraz specyfika procesu zmian w sektorze ochrony zdrowia 188 4.2.5. Rozwiązania z zakresu cyfrowej ochrony zdrowia 196 4.2.6. Pandemia: oblany egzamin 205 4.2.7. Konkluzje 213 4.3. Polska w silosach nieufności 214 4.3.1. Wprowadzenie 214 4.3.2. Kontekst zmian w sektorze ochrony zdrowia 216 4.3.3. Instytucje: silosowe i niewspółpracujące 223 4.3.4. Charakterystyka liderów oraz specyfika procesu zmian w sektorze ochrony zdrowia 230 4.3.5. Rozwiązania z zakresu cyfrowej ochrony zdrowia 243 4.3.6. Pandemia nieurefleksyjniona 257 4.3.7. Konkluzje 262 5. Omówienie rezultatów badania 265 5.1. Datafikacja jako odpowiedź na wyzwania sektora ochrony zdrowia (Hip1) 265 5.2. Polityczne przywództwo czynnikiem decydującym o wykorzystywaniu datafikacji (Hip2) 273 5.3. Znaczenie ochrony danych osobowych i prywatności w digitalizowaniu ochrony zdrowia (Hip3) 275 5.4. Infrastruktura cyfrowa pierwszym krokiem do wykorzystywania potencjału danych (Hip4) 278 5.5. Dobra kondycja instytucji publicznych jako warunek rozwoju digitalizacji (Hip5) 281 5.6. Cechy charakterystyczne instytucji i kontekstu jako czynniki kształtujące transformację cyfrową (Hip6) 285 5.7. Cechy charakterystyczne instytucji i kontekstu jako czynniki wpływające na sposób przeprowadzania zmiany (Hip6a) oraz typy aktorów (Hip7) 288 5.8. Wpływ sposobu wdrażania zmian i typu agenta na transformację cyfrową (Hip8) 290 Zakończenie 293 Rekomendacje 295 Summary 298 Podziękowania 301 Spis tabel 302 Bibliografia 304