Ciężar dowodu w polskim procesie karnym

W książce autorka prezentuje różne sposoby postrzegania ciężaru dowodu w polskim procesie karnym, przywołując poglądy przedstawicieli nauki polskiej i zwracając szczególną uwagę na kwestie sporne w tym zakresie. Przybliża tę instytucję prawną z perspektywy: domniemań prawnych i faktycznych, niedopuszczalności czynności dowodowej, negatywnej oceny dowodu i zasady swobodnej oceny dowodów, zasady domniemania niewinności i reguły in dubio pro reo, zakazów dowodowych. Szeroko analizuje odmiany ciężaru dowodu: in abstracto, w znaczeniu ogólnym, w znaczeniu materialnym i formalnym, w znaczeniu subiektywnym i obiektywnym, tzw. formalny ciężar dowodu. Adresaci:Publikacja jest przeznaczona dla przedstawicieli nauki prawa karnego procesowego, a także dla praktyków prawa, przede wszystkim sędziów.

Wykaz skrótów | str. 13 Wprowadzenie | str. 15 Rozdział I Założenia metodologiczne dotyczące problematyki ciężaru dowodu | str. 23 1. Uwagi wprowadzające – sposób opracowania pracy | str. 23 2. Optymalizacyjny i rekonstrukcyjny sposób modelowania ciężaru dowodu | str. 28 3. Możliwe do wyróżnienia optymalizacyjne modele ciężaru dowodu | str. 31 3.1. Modelowanie ciężaru dowodu z punktu widzenia dyskursu prawniczego (argumentacyjnego) | str. 31 3.1.1. Założenia wyjściowe – ciężar dowodu a „ciężar argumentacji” | str. 33 3.1.2. Założenia szczegółowe – poszukiwanie statusu semiotycznego ciężaru dowodu | str. 45 3.1.2.1. Charakteryzowanie ciężaru dowodu jako powinności dowodzenia wysuniętego twierdzenia o faktach sprawy | str. 45 3.1.2.2. Ocena modelowania ciężaru dowodu poprzez dyskurs prawniczy | str. 58 3.2. Analiza ciężaru dowodu modelowanego jako reguła rozstrzygania organu procesowego | str. 64 3.2.1. Uwagi wprowadzające – poszukiwanie statusu semiotycznego ciężaru dowodu | str. 64 3.2.2. Norma kompetencyjna jako płaszczyzna poszukiwań reguły ciężaru dowodu | str. 67 3.2.2.1. Struktura normy kompetencyjnej | str. 67 3.2.2.2. Przydatność analizy struktury normy kompetencyjnej dla rozważań nad ciężarem dowodu ujmowanym jako reguła rozstrzygania organu procesowego | str. 79 3.2.3. Znaczenie oraz zależność pomiędzy onus proferendi a onus probandi | str. 93 3.2.4. Cechy reguły ciężaru dowodu | str. 108 3.2.4.1. Konkluzywność ustaleń faktycznych dokonanych na podstawie reguły ciężaru dowodu | str. 109 3.2.4.2. Konstytutywność reguły ciężaru dowodu oraz merytoryczne i instytucjonalne uzasadnienie twierdzeń dowodowych | str. 110 3.2.4.3. Konwencjonalność reguły ciężaru dowodu | str. 114 4. Podsumowanie | str. 118 Rozdział II Rekonstrukcyjne sposoby ujęcia ciężaru dowodu | str. 123 1. Uwagi wprowadzające | str. 123 2. Dwa sposoby doktrynalnego ujęcia ciężaru dowodu | str. 124 2.1. Przedmiotowe ujęcie ciężaru dowodu | str. 131 2.1.1. Koncepcja ciężaru dowodu według Stanisława Śliwińskiego | str. 131 2.1.1.1. Poglądy Stanisława Śliwińskiego na rozumienie ciężaru dowodu | str. 131 2.1.1.2. Ciężar dowodu a obowiązek dowodzenia | str. 135 2.1.2. Rozwinięcie koncepcji | str. 136 2.2. Podmiotowo -przedmiotowe ujęcie ciężaru dowodu | str. 141 2.2.1. Koncepcja ciężaru dowodu według Mariana Cieślaka | str. 141 2.2.1.1. Normy celowościowe jako podstawa do wyodrębnienia ciężaru dowodu | str. 141 2.2.1.2. Poglądy Mariana Cieślaka na rozumienie ciężaru dowodu | str. 147 2.2.1.3. Interes własny jako kryterium wyodrębnienia ciężaru dowodu | str. 152 2.2.1.4. Ciężar dowodu a obowiązek dowodzenia | str. 161 2.2.2. Rozwinięcie koncepcji | str. 164 2.3. Konkluzja własna – ciężar dowodu | str. 170 3. Obowiązek dowodzenia – szkic | str. 192 3.1. Założenia ogólne dotyczące obowiązku dowodzenia | str. 192 3.2. Podmioty, na których spoczywa obowiązek dowodzenia | str. 202 3.2.1. Obowiązek dowodzenia organów ścigania i oskarżyciela publicznego | str. 202 3.2.1.1. Obowiązek dowodzenia analizowany pod względem liczby gromadzonych dowodów i pod względem jakości gromadzonych dowodów (pod względem merytorycznym) | str. 202 3.2.1.2. Zakres obowiązku dowodzenia oskarżyciela publicznego | str. 207 3.2.2. Zakres obowiązku dowodzenia sądu | str. 211 3.2.3. Zakres obowiązku dowodzenia obrońcy oskarżonego | str. 216 4. Podsumowanie | str. 218 Rozdział III Charakterystyka i analiza wyróżnionych w literaturze „odmian” ciężaru dowodu oraz problematyka wyodrębnienia zasady ciężaru dowodu | str. 220 1. Uwagi wprowadzające | str. 220 2. Charakterystyka ciężaru dowodu in abstracto | str. 221 3. Charakterystyka ciężaru dowodu w znaczeniu prakseologicznym (faktycznym, ogólnym) | str. 238 4. Charakterystyka ciężaru dowodu w znaczeniu formalnym i materialnym | str. 245 4.1. Istota ciężaru dowodu w znaczeniu formalnym i materialnym | str. 245 4.2. Ciężar dowodu w znaczeniu formalnym a tzw. formalny ciężar dowodu | str. 250 5. Charakterystyka ciężaru dowodu w znaczeniu obiektywnym i subiektywnym | str. 256 6. Problematyka wyodrębnienia zasady ciężaru dowodu (zasady onus probandi) – analiza semantyczna, teoretycznoprawna i dogmatycznoprawna | str. 265 6.1. Poglądy przedstawicieli nauki polskiej na zagadnienie zasady onus probandi | str. 265 6.2. Wypracowane w literaturze teoretycznoprawnej i dogmatycznoprawnej kryteria wyróżniania zasad prawa i zasad procesu karnego oraz możliwe metody falsyfikacji wyróżnionych zasad prawa | str. 270 6.3. Konkluzja własna w przedmiocie możliwości wyróżnienia zasady onus probandi | str. 280 7. Podsumowanie | str. 287 Rozdział IV Ciężar dowodu a stopień procesowego poznania organu rozstrzygającego, domniemania i inne czynniki, od których zależy ukształtowanie ciężaru dowodu | str. 289 1. Uwagi wprowadzające | str. 289 2. Założenia metodologiczne pozwalające na utożsamianie dowodzenia z logiczną czynnością uzasadniania zdań o faktach sprawy (z procesem rozumowania) | str. 291 2.1. Niejednorodne rozumienie terminu „dowodzenie” (demonstrandum) w nauce polskiej | str. 291 2.2. Przyjęte za podstawę rozważań rozumienie terminu „dowodzenie” | str. 300 2.3. Twierdzenie o faktach sprawy (thema probandi) jako przedmiot dowodzenia | str. 305 2.4. Przedmiot dowodzenia a przedmiot procesu karnego | str. 310 3. Stopień procesowego poznania organu rozstrzygającego | str. 312 3.1. Udowodnienie jako najwyższy stopień poznania procesowego | str. 312 3.2. Uprawdopodobnienie jako niższy stopień poznania procesowego | str. 324 3.2.1. Pojęcie uprawdopodobnienia | str. 324 3.2.2. Ustalenia prawdopodobne a ustalenia prawdziwe | str. 331 4. Problematyka dowodu sprzeczności i dowodu przeciwieństwa w kontekście rozważań nad ciężarem dowodu | str. 337 5. Ciężar dowodu na tle problematyki domniemań w prawie karnym procesowym | str. 347 5.1. Przyjęta formuła domniemań w prawie karnym procesowym – ujęcie umiarkowanie deskrypcjonistyczne | str. 347 5.2. Ciężar dowodu a domniemania faktyczne (praesumptiones hominis) | str. 350 5.2.1. Możliwe do wyróżnienia interpretacje domniemań faktycznych | str. 350 5.2.1.1. Uwagi wprowadzające | str. 350 5.2.1.2. Domniemania faktyczne jako odpowiednik reguł dowodu poszlakowego | str. 353 5.2.1.3. Domniemania faktyczne jako odpowiednik domniemań prawnych materialnych | str. 362 5.2.1.4. Domniemania faktyczne jako odpowiednik domniemań wiarygodności | str. 365 5.2.1.4.1. Domniemania wiarygodności zupełne | str. 365 5.2.1.4.2. Domniemania wiarygodności niezupełne | str. 372 5.2.1.5. Domniemania faktyczne jako odpowiednik domniemań prawnych formalnych | str. 377 5.2.1.6. Inne koncepcje domniemań faktycznych | str. 378 5.2.2. Konkluzja własna w przedmiocie istoty domniemań faktycznych, a także zależności zachodzącej pomiędzy domniemaniem faktycznym a regułą ciężaru dowodu | str. 382 5.3. Ciężar dowodu a domniemania prawne (praesumptiones iuris) | str. 391 5.3.1. Ogólna charakterystyka domniemań prawnych | str. 391 5.3.2. Praesumptiones iuris tantum i praesumptiones iuris et de iure a reguła ciężaru dowodu | str. 403 5.3.3. Fictiones a reguła ciężaru dowodu | str. 418 5.4. Ciężar dowodu a tzw. domniemanie winy w prawie karnym i zasada domniemania niewinności | str. 432 6. Podsumowanie | str. 445 Rozdział V Brak dowodu oraz jego negatywna ocena implikujące aktualizację reguły ciężaru dowodu | str. 448 1. Uwagi wprowadzające | str. 448 2. Brak dowodu implikujący aktualizację reguły ciężaru dowodu | str. 449 2.1. „Ontyczny” brak dowodu i „sytuacyjny” brak dowodu | str. 449 2.2. Niedopuszczalność czynności dowodowej i niedopuszczalność wykorzystania wytworu czynności dowodowej | str. 453 2.2.1. Niedopuszczalność czynności dowodowej | str. 453 2.2.2. Ciężar dowodu a zakazy dowodowe | str. 470 2.2.3. Niedopuszczalność wykorzystania wytworu czynności dowodowej | str. 479 3. Negatywna ocena w przedmiocie twierdzenia o faktach sprawy implikująca aktualizację reguły ciężaru dowodu | str. 483 3.1. Przyjęta za podstawę rozważań koncepcja uznawania zdań (twierdzeń o faktach sprawy) | str. 483 3.2. Zależność zachodząca pomiędzy regułą ciężaru dowodu a zasadą swobodnej oceny dowodów | str. 494 3.3. Alibi i okoliczności wyłączające odpowiedzialność karną jako podstawa twierdzenia oskarżonego a ciężar dowodu | str. 501 4. Ciężar dowodu w sprawach o zniesławienie | str. 511 5. Podsumowanie | str. 520 Zakończenie | str. 523 Bibliografia | str. 529 Wykaz schematów | str. 547