Zapobieganie konfliktom społecznym

Książka proponuje nowe podejście do konfliktów społecznych. Wszystkie dotychczasowe publikacje skupiają uwagę na tym, jak rozwiązywać konflikty i jak nimi zarządzać. Prezentowana praca w centrum uwagi stawia problem zapobiegania konfliktom na różnych poziomach życia społecznego. Systemowe zapobieganie konfliktom społecznym polega na kształtowaniu takich reguł ładu społecznego, które nie będą dopuszczać do powstawania konfliktów „niepotrzebnych”. Nie oznacza to, że zjawisko konfliktów uda się całkowicie wyeliminować z życia społecznego, lecz pewne funkcje realizowane przez konflikty w obrębie społeczeństwa mogą być osiągnięte bez użycia przemocy i przymusu. Każdy konflikt jest rodzajem pułapki społecznej i dlatego ważne jest znalezienie sposobów jej unikania. Książka skierowana jest do przedstawicieli nauk społecznych, osób i instytucji zajmujących się rozwiązywaniem problemów społecznych, kształtowaniem polityk publicznych, kadry menedżerskiej, związkowców, aktywistów ruchów społecznych, studentów nauk społecznych, a także osób, które w swym życiu uwikłane zostały w jakieś konflikty. Położenie nacisku na zjawisko zapobiegania konfliktom społecznym i konsekwentna analiza owego fenomenu świadczą o nieszablonowym charakterze pracy na gruncie polskiej socjologii. dr hab. Piotr Wróblewski, prof. UŚ (z recenzji) Autor proponuje, aby rozumienie władzy widzieć nie tylko w postaci przymusu i narzucania woli, a konflikt tylko jako instrument wprowadzania zmian społecznych. Wtedy problem zapobiegania konfliktom nie będzie spychany na margines refleksji naukowej i traktowany jako przejaw myślenia utopijnego. dr hab. Arkadiusz Jabłoński, prof. KUL (z recenzji)

Wstęp 7 1. Problem zapobiegania konfliktom społecznym 13 Konflikt społeczny i quasi-konflikty 13 Poza ujęcia dychotomiczne 16 Czy zapobieganie konfliktom jest możliwe? 19 Dygresja ontologiczna 24 Zapobieganie a unikanie konfliktów 28 O eliminowaniu incydentów konfliktowych 32 Konflikt w ujęciu cyrkularnym 40 2. Konflikt społeczny a podstawy ładu społecznego 47 Pytania o ład społeczny 47 Konflikt perspektyw 58 Problem sprzeczności systemowych 62 Ład społeczny a sposoby myślenia 77 Pluralizm porządków normatywnych 85 Łady cząstkowe i tymczasowe 91 Ład społeczny w perspektywie ponowoczesności 95 Konflikt jako ład odwrócony 98 3. Konflikt społeczny i konflikty reguł 109 Konflikt społeczny jako kolizja reguł działania 109 Neutralizowanie porządku normatywnego 126 Zachowania przylegające 135 Reguły paradoksalne 147 4. Konflikt jako pułapka społeczna 159 Pułapka konfliktu 159 Pułapki w teorii gier 161 Dylematy polityki społecznej 164 Pułapka uzależnienia 169 5. Dyskurs polaryzacyjny w sferze publicznej 171 Cechy dyskursu polaryzacyjnego 171 Dyskurs polaryzacyjny jako forma konfliktu społecznego 175 Reguły debaty i ich naruszanie 177 6. Syndromy działań w warunkach konfliktu 183 Syndrom NIMBY 183 Syndrom DSD – „Domagamy Się Działań” 193 Syndrom DSZ – „Domagamy Się Zasad” i jego odmiany 196 Wytwarzanie reguł ładu lokalnego 200 7. Reguły protekcyjne w mądrości potocznej 207 Wiedza zdroworozsądkowa w przysłowiach 207 Od pragmatyki do socjotechniki konfliktu 210 Ramowanie sytuacji konfliktowych 217 Zakończenie 221 Bibliografia 229 Indeks osób 239