Podmioty powiązane. Ceny transferowe. Dokumentacja podatkowa

Problematyka podmiotów powiązanych i cen transferowych należy we współczesnym świecie do najważniejszych zagadnień podatkowych zarówno dla podatników, jak i dla organów podatkowych oraz budżetów poszczególnych państw. Choć szczególnego znaczenia nabiera w perspektywie międzynarodowej, to problem konsekwencji podatkowych transakcji pomiędzy podmiotami powiązanymi ujawnia się również w ramach jednej jurysdykcji podatkowej. Od kilku lat temat ten pojawia się jako istotny obszar aktywności służb skarbowych przy formułowaniu zadań dla organów kontrolujących rozliczenia podatkowe. Zasadnicze wątpliwości sprowadzają się do rozstrzygnięcia: Czy w związku z dokonaniem określonej transakcji z podmiotem powiązanym powstają jakieś ryzyka podatkowe i jak je można minimalizować? Czy i kiedy na podatnikach spoczywają jakieś obowiązki związane z przepisami dotyczącymi cen transferowych? W jakich sytuacjach podatnicy objęci są obowiązkiem sporządzania dokumentacji transakcji z podmiotami powiązanymi? Adresaci: Niniejsze opracowanie wskazuje i omawia podstawowe, powstające w praktyce problemy dotyczące zarówno zagadnień materialnoprawnych, jak i kwestii proceduralnych, przedstawiając odpowiedzi na wiele pytań. Książka przeznaczona jest dla osób zajmujących się zawodowo problematyką podatkową, w szczególności doradców podatkowych, pracowników administracji podatkowej, adwokatów, radców prawnych oraz sędziów sądów administracyjnych.

Wykaz skrótów | str. 11 Wstęp | str. 15 Rozdział 1. Wprowadzenie do problematyki cen transferowych | str. 17 1.1. Zasada długości ramienia | str. 17 1.2. Regulacje krajowe dotyczące cen transferowych i podmiotów powiązanych | str. 22 1.3. Regulacje międzynarodowego prawa podatkowego dotyczące cen transferowych i podmiotów powiązanych | str. 32 1.3.1. Umowa modelowa OECD w sprawie podatku od dochodów i majątku | str. 32 1.3.2. Wytyczne OECD | str. 36 1.3.3. Konwencja arbitrażowa i kodeks postępowania wspierającego skuteczne wykonanie konwencji arbitrażowej | str. 38 1.4. Podstawowe pojęcia | str. 43 1.5. Zasada długości ramienia, ceny transferowe i przedsiębiorstwa powiązane w świetle orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej - negatywna integracja uregulowań prawa krajowego państw członkowskich UE w zakresie korekty dochodów (zysków) przedsiębiorstw powiązanych | str. 47 Rozdział 2. Pojęcie podmiotów powiązanych | str. 55 2.1. Koncepcja podmiotów powiązanych | str. 55 2.1.1. Akceptacja standardu wypracowanego przez OECD w zakresie definicji podmiotów powiązanych | str. 56 2.1.2. Powiązania w Konwencji Modelowej OECD w sprawie podatku od dochodu i majątku - odsetki i należności licencyjne | str. 57 2.2. Podmioty powiązane w podatkach dochodowych - regulacje polskie | str. 57 2.2.1. Powiązania międzynarodowe | str. 58 2.2.2. Powiązania krajowe | str. 59 2.2.3. Powiązania kapitałowe w relacjach międzynarodowych i krajowych | str. 59 2.2.4. Powiązania przez udział w zarządzaniu lub udział w kontroli w relacjach międzynarodowych i krajowych | str. 66 2.2.5. Powiązania rodzinne, wynikające ze stosunku pracy oraz majątkowe w relacjach krajowych | str. 69 2.2.5.1. Powiązania rodzinne | str. 69 2.2.5.2. Powiązania wynikające ze stosunku pracy | str. 70 2.2.5.3. Powiązania majątkowe | str. 70 2.2.6. Relacje zrównane w zakresie skutków z istnieniem powiązań między podmiotami | str. 71 2.2.6.1. Raje podatkowe | str. 71 2.2.6.2. Zakład - stała placówka | str. 71 2.2.6.3. Działalność prowadzona na terenie specjalnej strefy ekonomicznej | str. 72 2.2.7. Podatkowa grupa kapitałowa a przepisy dotyczące podmiotów powiązanych | str. 73 2.2.8. Podmioty transparentne podatkowo | str. 73 2.2.9. Podmioty powiązane dla celów niedostatecznej kapitalizacji | str. 75 2.3. Podmioty powiązane dla potrzeb podatku od towarów i usług | str. 75 2.4. Podmioty powiązane według ustawy o rachunkowości oraz międzynarodowych standardów rachunkowości | str. 76 2.5. Podmioty powiązane w prawie celnym | str. 81 Rozdział 3. Szacowanie przy transakcjach pomiędzy podmiotami powiązanymi | str. 84 3.1. Rynkowy charakter transakcji, zasada swobody umów a szacowanie dochodów | str. 84 3.2. Przesłanki szacowania dochodów podmiotów powiązanych | str. 89 3.3. Sposób oszacowania dochodu podmiotów powiązanych | str. 94 3.4. Eliminowanie podwójnego opodatkowania w przypadku korekty zysków przedsiębiorstw powiązanych | str. 102 3.5. Stosowanie przepisów o szacowaniu dochodu a stosowanie innych regulacji prawnych | str. 103 3.6. Nieprawidłowości w działaniu organów podatkowych związane z szacowaniem | str. 106 3.7. Kontrole i postępowania dotyczące podmiotów powiązanych | str. 107 3.7.1. Zadania administracji skarbowej w zakresie analizy transakcji pomiędzy podmiotami powiązanymi | str. 107 3.7.2. Organy prowadzące kontrole w zakresie podmiotów powiązanych | str. 109 3.7.3. Regulacje prawne dotyczące kontroli | str. 110 3.7.4. Wybrane problemy proceduralne dotyczące korekty cen w transakcjach pomiędzy podmiotami powiązanymi | str. 114 Rozdział 4. Metody szacowania cen transferowych | str. 118 4.1. Katalog metod - ogólne zasady wyboru | str. 118 4.2. Zasada najlepszej metody | str. 121 4.3. Analiza porównywalności | str. 124 4.3.1. Cechy charakterystyczne dóbr i usług | str. 125 4.3.2. Funkcje podmiotów oraz zaangażowane aktywa (analiza funkcjonalna) | str. 126 4.3.3. Podział ryzyka pomiędzy stronami | str. 129 4.3.4. Klauzule umowne, warunki realizacji transakcji | str. 130 4.3.5. Warunki ekonomiczne dokonywanych transakcji | str. 131 4.3.6. Strategie gospodarcze | str. 132 4.3.7. Transakcje niezwiązane z normalnie prowadzoną działalnością gospodarczą | str. 132 4.4. Tradycyjne metody transakcyjne | str. 134 4.4.1. Metoda porównywalnej ceny niekontrolowanej | str. 134 4.4.2. Metoda ceny odprzedaży | str. 138 4.4.3. Metoda "koszt plus" (metoda rozsądnej marży) | str. 142 4.5. Metody zysku transakcyjnego | str. 146 4.5.1. Metoda marży transakcyjnej netto | str. 147 4.5.1.1. Wskaźniki zysku netto | str. 147 4.5.2. Metoda podziału zysków | str. 151 Rozdział 5. Dokumentowanie transakcji pomiędzy podmiotami powiązanymi | str. 156 5.1. Znaczenie dokumentacji transakcji pomiędzy podmiotami powiązanymi | str. 156 5.2. Zakres obowiązku sporządzania dokumentacji pomiędzy podmiotami powiązanymi | str. 157 5.3. Obowiązek sporządzania dokumentacji przez obydwie strony transakcji | str. 159 5.4. Pojęcie transakcji, dla której powstaje obowiązek dokumentacyjny, a zasady ustalania limitów | str. 160 5.5. Wątpliwości dotyczące zasad ustalania limitów | str. 164 5.6. Elementy dokumentacji pomiędzy podmiotami powiązanymi | str. 169 5.7. Termin sporządzenia a termin przedłożenia dokumentacji | str. 172 5.8. Konsekwencje braku dokumentacji, stawka sankcyjna, charakter zobowiązania | str. 173 5.8.1. Konsekwencje braku dokumentacji - stawka sankcyjna | str. 173 5.8.2. Brak dokumentacji a czynności organu podatkowego | str. 173 5.8.3. Charakter zobowiązania podatkowego powstałego w związku z zastosowaniem stawki sankcyjnej | str. 174 Rozdział 6. Transakcje zawierane między przedsiębiorstwem a jego "zakładem" | str. 176 6.1. Pojęcie i ogólne zasady opodatkowania zakładu | str. 177 6.1.1. Pojęcie zakładu na gruncie Konwencji Modelowej OECD | str. 177 6.1.2. Pojęcie zakładu w polskich umowach o unikaniu podwójnego opodatkowania | str. 185 6.1.3. Pojęcie zakładu w prawie krajowym | str. 189 6.1.4. Ogólne zasady opodatkowania zakładu | str. 190 6.2. Metody przypisania zysków zakładowi | str. 191 6.3. Obowiązki dokumentacyjne zakładu | str. 193 Rozdział 7. Transakcje z podmiotami z krajów stosujących szkodliwą konkurencję podatkową | str. 196 7.1. Szkodliwa konkurencja podatkowa | str. 196 7.1.1. Szkodliwa konkurencja podatkowa w Unii Europejskiej | str. 197 7.1.2. Szkodliwa konkurencja podatkowa na forum międzynarodowym | str. 198 7.2. Klasyfikacja państw stosujących szkodliwą konkurencję podatkową | str. 199 7.3. Sposoby kontrolowania transakcji z podmiotami z krajów stosujących szkodliwą konkurencję podatkową | str. 201 7.4. Polskie regulacje dotyczące transakcji z podmiotami z krajów stosujących szkodliwą konkurencję podatkową | str. 203 7.4.1. Przepisy związane z podatkami dochodowymi dotyczące transakcji z podmiotami z państw stosujących szkodliwą konkurencję podatkową | str. 203 7.4.2. Przepisy podatku od towarów i usług dotyczące transakcji z podmiotami z państw stosujących szkodliwą konkurencję podatkową | str. 205 Rozdział 8. Uprzednie porozumienia cenowe | str. 208 8.1. Pojęcie i funkcje uprzednich porozumień cenowych | str. 208 8.2. Rodzaje uprzednich porozumień cenowych | str. 212 8.2.1. Porozumienia jednostronne | str. 212 8.2.2. Porozumienia dwustronne oraz wielostronne | str. 213 8.3. Przebieg postępowania w przedmiocie zawarcia uprzedniego porozumienia cenowego | str. 213 8.3.1. Spotkanie wstępne (pre-filing meeting) | str. 214 8.3.2. Wniosek o wszczęcie postępowania | str. 214 8.3.3. Spotkania uzgodnieniowe | str. 215 8.3.4. Czas trwania postępowania | str. 216 8.4. Forma i treść uprzedniego porozumienia cenowego | str. 217 8.5. Koszty postępowania | str. 218 8.6. Termin obowiązywania uprzedniego porozumienia cenowego | str. 219 8.7. Specyfika procedury zawierania porozumień dwustronnych oraz wielostronnych | str. 220 8.8. Monitorowanie realizacji porozumienia i skutki braku przestrzegania uprzedniego porozumienia cenowego przez podatnika | str. 222 8.9. Zmiana bądź uchylenie decyzji dotyczącej uprzedniego porozumienia cenowego | str. 223 8.10. Poufność informacji przekazywanych przez wnioskodawcę | str. 224 8.11. Uprzednie porozumienia cenowe w innych państwach OECD - wybrane aspekty | str. 224 Rozdział 9. Wybrane problemy dotyczące transakcji pomiędzy podmiotami powiązanymi | str. 228 9.1. Obszary wątpliwości | str. 228 9.2. Zakup usług niematerialnych pomiędzy podmiotami powiązanymi | str. 229 9.2.1. Wydatki na usługi niematerialne jako koszty podatkowe - problemy dokumentacyjne | str. 229 9.2.2. Wydatki na usługi niematerialne a nabycie wartości niematerialnych i prawnych - problemy kwalifikacyjne | str. 233 9.2.3. Kwalifikacja wydatków (w tym na nabycie know-how) w sytuacji, gdy wynagrodzenie jest skalkulowane wedle klucza przychodowego | str. 238 9.3. Finansowanie podmiotów powiązanych | str. 241 9.3.1. Ograniczenia związane z tzw. niedostateczną kapitalizacją spółek | str. 241 9.3.2. Wspólnicy, których pożyczki mogą być zagrożone - tzw. kwalifikowani pożyczkodawcy | str. 243 9.3.3. Wskaźnik wyznaczający limit dopuszczalnego zadłużenia spółki .. 245 9.3.4. Pojęcie i zasady ustalania wartości kapitału oraz wartości zadłużenia | str. 248 9.3.5. Sposób ustalenia wysokości odsetek od pożyczek, które nie stanowią kosztów uzyskania przychodów | str. 252 9.3.6. Hybrydowe instrumenty finansowania podmiotów powiązanych | str. 253 9.3.7. Wysokość oprocentowania pożyczek w przypadku powiązań kapitałowych | str. 255 9.3.8. Finansowanie spółek powiązanych w drodze dopłat | str. 256 9.3.8.1. Finansowanie spółek powiązanych neutralne podatkowo | str. 256 9.3.8.2. Skutki podatkowe naruszenia przepisów dotyczących wnoszenia dopłat | str. 259 9.3.8.3. Podwyższenie kapitału zakładowego w drodze kapitalizacji dopłat | str. 260 Rozdział 10. Transakcje pomiędzy podmiotami powiązanymi a podatek od towarów i usług | str. 264 10.1. Wycena transakcji między podmiotami powiązanymi na gruncie VAT a wycena na potrzeby podatku dochodowego i należności celnych | str. 264 10.2. Możliwość zastosowania wartości rynkowej do określenia podstawy opodatkowania u podmiotów powiązanych we wspólnym systemie VAT Unii Europejskiej i w polskich przepisach z zakresu podatku od towarów i usług | str. 270 10.3. Przesłanki zastosowania wartości rynkowej w obowiązujących polskich przepisach | str. 279 10.3.1. Powiązania między kontrahentami | str. 279 10.3.2. Ustalenie wynagrodzenia odbiegającego od wartości rynkowej w warunkach ograniczonego prawa do odliczenia podatku naliczonego | str. 282 10.3.3. Wpływ powiązań na ustalenie wynagrodzenia odbiegającego od wartości rynkowej | str. 285 10.3.4. Wykorzystanie ceny nierynkowej w celu unikania opodatkowania lub uchylania się od opodatkowania | str. 287 10.4. Pojęcie i metody określania wartości rynkowej | str. 290 10.5. Transakcje, do których wycena rynkowa znajduje zastosowanie | str. 296 10.6. Transakcje między podmiotami powiązanymi, które uzyskały decyzję o uznaniu prawidłowości wyboru i stosowania metody ustalania ceny transakcyjnej | str. 297 10.7. Transakcje pomiędzy podmiotami w podatkowej grupie kapitałowej | str. 298 10.8. Charakter prawny i skutki decyzji określającej podstawę opodatkowania zgodnie z wartością rynkową | str. 302 Bibliografia | str. 305 O autorach | str. 313