Treść i charakter prawny umowy o prace badawczo-rozwojowe

W publikacji przedstawiono cechy umowy o prace badawczo-rozwojowe, a także jej zakres, składniki oraz ograniczenia swobody kontraktowania. Autor omawia też zasady dopuszczalności poszczególnych klauzul restrykcyjnych w umowach o prace badawczo-rozwojowe w świetle prawa konkurencji. Rozważania zostały oparte na wynikach badań empirycznych polegających m.in. na: analizie wzorców umownych stosowanych w praktyce, badaniach aktowych, sondażu diagnostycznym oraz wywiadach, które objęły grupę wybranych publicznych szkół wyższych oraz Narodowe Centrum Nauki i Narodowe Centrum Badań i Rozwoju. „Praca jest oryginalnym dziełem, które nie tylko relacjonuje stanowiska zajęte w piśmiennictwie i orzecznictwie polskim i obcym, lecz także opiera się na badaniach rozwiązań funkcjonujących w praktyce polskich szkół wyższych. Autor dokonuje ich oceny, przedstawia własne stanowisko (...). Praca może stanowić dla czytelnika, zwłaszcza dla osób zajmujących się ochroną własności intelektualnej w szkołach wyższych, przydatne źródło poznawcze. Książka wykazuje walor praktyczny”. prof. dr hab. Urszula Promińska

Wykaz skrótów | str. 13 Wstęp | str. 19 Rozdział 1 Pojęcie prac badawczo-rozwojowych. Rodzaje i funkcje umów o prace B+R | str. 35 1.1. Prace badawczo-rozwojowe i ich wyniki a przedmiot świadczenia | str. 35 1.1.1. Świadczenie a przedmiot świadczenia oraz przedmiot umowy | str. 35 1.1.2. Prace badawczo-rozwojowe | str. 39 1.1.3. Wyniki prac badawczo-rozwojowych | str. 63 1.2. Klasyfikacja i rodzaje umów i porozumień dotyczących prac badawczo-rozwojowych oraz umowy podobne | str. 75 1.2.1. Kryterium normatywno-systemowe, miejsce, funkcja i zakres regulacji | str. 77 1.2.2. Kryterium zakresu współpracy stron. Porozumienia kooperacyjne w zakresie badań i rozwoju | str. 83 1.2.3. Kryterium przedmiotu, stron umowy oraz podmiotu uprawnionego do praw do wyników badań | str. 96 1.3. Funkcje umów o prace badawczo-rozwojowe | str. 98 Wnioski | str. 105 Rozdział 2 Umowa o prace B+R w porządkach prawnych wybranych państw obcych | str. 109 2.1. Stany Zjednoczone | str. 109 2.1.1. Wprowadzenie | str. 109 2.1.2. Strony umowy | str. 111 2.1.3. Określenie przedmiotu umowy | str. 112 2.1.4. Podmiot uprawniony do praw wyłącznych obejmujących wyniki badań. Poufność. Prawo publikacji | str. 113 2.1.5. Wynagrodzenie | str. 115 2.1.6. Odpowiedzialność | str. 117 2.1.7. Problemy związane z funkcjonowaniem badanych umów | str. 117 2.2. Wielka Brytania | str. 121 2.2.1. Przedmiot umowy – rezultaty | str. 126 2.2.2. Podmiot uprawniony do praw wyłącznych obejmujących wyniki badań i korzystania z tych wyników | str. 126 2.2.3. Prawo publikowania oraz utrzymywanie poufności wyników | str. 129 2.2.4. Odpowiedzialność i ryzyko naukowe | str. 132 2.2.5. Wynagrodzenie | str. 134 2.3. Niemcy | str. 135 2.3.1. Charakter prawny | str. 135 2.3.2. Analiza stosowanych w obrocie wzorców umownych | str. 139 2.3.3. Określenie przedmiotu świadczenia | str. 140 2.3.4. Prawa na dobrach niematerialnych. Podmiot uprawniony. Poufność. Prawo publikacji | str. 141 2.3.5. Wynagrodzenie | str. 144 2.3.6. Odpowiedzialność | str. 145 2.4. Szwajcaria | str. 147 2.4.1. Charakter prawny | str. 147 2.4.2. Odpowiedzialność | str. 150 2.4.3. Wynagrodzenie | str. 152 2.4.4. Uprawnienia do wyników. Poufność a publikacja wyników | str. 152 2.5. Inne wybrane państwa | str. 154 2.5.1. Japonia | str. 154 2.5.2. Węgry | str. 157 Wnioski | str. 160 Rozdział 3 Strony, podmioty umowy | str. 163 3.1. Uwagi historyczno-prawne | str. 163 3.2. Wykonawca | str. 164 3.3. Pojęcie jednostki naukowej | str. 166 3.3.1. Wprowadzenie | str. 166 3.3.2. Szkoły wyższe | str. 169 3.3.3. Jednostki naukowe PAN | str. 173 3.3.4. Instytuty badawcze | str. 174 3.3.5. Międzynarodowe instytuty naukowe. Polska Akademia Umiejętności | str. 176 3.3.6. Inne jednostki naukowe | str. 178 3.3.7. Osoba fizyczna | str. 181 3.4. Zamawiający | str. 183 3.5. Zagadnienie wielości podmiotów po stronie wykonawcy | str. 185 Wnioski | str. 190 Rozdział 4 Podstawowe prawa i obowiązki stron umowy | str. 193 4.1. Obowiązki i prawa wykonawcy | str. 193 4.1.1. Obowiązek wykonania prac badawczo-rozwojowych | str. 193 4.1.2. Stopień konkretyzacji świadczenia, projekt badawczo-rozwojowy, wskaźniki wykonania projektu | str. 195 4.1.3. Obowiązek informowania o postępach prac oraz poddania się kontroli ze strony zamawiającego | str. 211 4.1.4. Obowiązek przekazania (wydania, udostępnienia) wyników prac i prac badawczo-rozwojowych zamawiającemu | str. 218 4.2. Obowiązki i prawa zamawiającego | str. 226 4.2.1. Obowiązek zapłaty wynagrodzenia | str. 226 4.2.2. Obowiązek odbioru wyników | str. 247 4.2.3. Obowiązek współdziałania zamawiającego przy wykonywaniu prac badawczo-rozwojowych | str. 259 4.3. Określenie podmiotu uprawnionego do projektu wynalazczego stanowiącego wynik badań. Obowiązek należytej ochrony wyników badań | str. 264 4.3.1. Wprowadzenie | str. 264 4.3.2. Wykonawca lub twórca jako podmiot uprawniony | str. 265 4.3.3. Skarb Państwa jako podmiot uprawniony | str. 274 4.3.4. Zamawiający jako podmiot uprawniony | str. 281 4.3.5. Współuprawnienie zamawiającego z wykonawcą, współzamawiających współwykonawców oraz wymienionych podmiotów z twórcami | str. 283 Wnioski | str. 296 Rozdział 5 Charakter prawny umowy o prace badawczo-rozwojowe | str. 299 5.1. Ujęcie historyczne. Kształtowanie się poglądów na charakter prawny umów o prace B+R | str. 299 5.2. Współczesne poglądy doktryny prawa w zakresie charakteru prawnego umów o prace B+R | str. 304 5.3. Umowa rezultatu, starannego działania | str. 310 5.4. Umowa nazwana, nienazwana, mieszana | str. 314 5.4.1. Rozważenie możliwości uznania umowy o prace B+R za umowę o dzieło lub jej podtyp | str. 322 5.4.2. Umowa o prace B+R jako nienazwana umowa o świadczenie usług | str. 333 5.4.3. Umowa o prace B+R a koncepcja umowy mieszanej oraz kompleks umów | str. 337 5.5. Umowy o prace badawczo-rozwojowe a inne podobne umowy wykorzystywane w obrocie wynikami prac B+R | str. 340 5.5.1. Umowa o dokonanie projektu wynalazczego | str. 343 5.5.2. Umowa wdrożeniowa | str. 345 5.5.3. Umowa licencyjna | str. 347 Wnioski | str. 357 Rozdział 6 Ograniczenia swobody kontraktowej w świetle prawa ochrony konkurencji | str. 363 6.1. Wprowadzenie | str. 363 6.2. Mechanizm wyłączenia grupowego | str. 366 6.2.1. Warunki jakościowe wyłączenia grupowego | str. 367 6.2.2. Warunki ilościowe wyłączenia (udział w rynku, czas, stosunek między stronami) | str. 371 6.2.3. Klauzule stanowiące ograniczenia podstawowe | str. 380 6.2.4. Klauzule stanowiące ograniczenia wykluczone | str. 390 6.3. Analiza orzecznictwa | str. 401 6.3.1. Sprawa Henkel/Colgate | str. 402 6.3.2. Sprawa KSB/Goulds/Lowara/ITT | str. 403 6.3.3. Sprawa Exxon/Shell | str. 405 6.3.4. Sprawa Pasteur Merieux-Merck | str. 407 6.3.5. Sprawa Asahi/Saint Gobain | str. 409 6.3.6. Sprawa Fujitsu/AMD Semiconductors | str. 411 6.3.7. Sprawa Kodak/Canon | str. 414 6.3.8. Sprawa Honeywell and DuPont/Society of Automotive Engineers | str. 417 6.3.9. Sprawa General Electric/Pratt & Whitney | str. 418 6.3.10. Sprawa Microsoft/Time Warner/Content Guard JV | str. 423 6.3.11. Sprawa Novartis/GlaxoSmithKline (GSK) | str. 425 6.4. Skutki cywilnoprawne klauzul restrykcyjnych | str. 427 Wnioski | str. 429 Rozdział 7 Należyta staranność przy wykonaniu umowy | str. 433 7.1. Podstawy i zakres odpowiedzialności wykonawcy | str. 433 7.1.1. Określenie problemów | str. 433 7.1.2. Dyskusja nad charakterem odpowiedzialności wykonawcy. Rys historyczny | str. 434 7.2. Kryteria oceny należytej jakości przedmiotu świadczenia wykonawcy | str. 436 7.3. Niemożliwość świadczenia (pierwotna i następcza) | str. 440 7.4. Odpowiedzialność wykonawcy za wady jakościowe prac badawczych | str. 445 7.5. Odpowiedzialność za wady prawne prac badawczych | str. 460 7.6. Odpowiedzialność wykonawcy za podwykonawców i pomocników | str. 463 7.7. Nieterminowość w wykonaniu prac badawczych i jej skutki | str. 468 7.8. Kara umowna | str. 476 7.8.1. Rys historyczny | str. 476 7.8.2. Obecny stan prawny | str. 477 Wnioski | str. 485 Rozdział 8 Umowy o prace badawczo-rozwojowe w praktyce | str. 487 8.1. Zintegrowany System Informacji o Nauce i Szkolnictwie Wyższym „POL-on” | str. 487 8.1.1. Zasady funkcjonowania | str. 487 8.1.2. Baza realizowanych projektów badawczo-rozwojowych | str. 490 8.1.3. Informacje o wdrożeniach wyników badań naukowych lub prac rozwojowych | str. 494 8.2. Umowy o prace badawczo-rozwojowe w praktyce Narodowego Centrum Badań i Rozwoju i Narodowego Centrum Nauki | str. 496 8.2.1. Praktyka Narodowego Centrum Badań i Rozwoju | str. 496 8.2.2. Praktyka Narodowego Centrum Nauki | str. 506 8.3. Umowy o badania zlecone w praktyce wybranych publicznych szkół wyższych | str. 510 8.3.1. Wyniki badań i kontroli NIK i innych instytucji | str. 510 8.3.2. Wyniki sondażu diagnostycznego | str. 512 Wnioski | str. 523 Kwestionariusz | str. 529 Bibliografia | str. 535 Wykaz wzorów umów | str. 553 Wkładka Tabela 1. Wyniki sondażu diagnostycznego Tabela 2. Wyniki analizy „Zestawienia wdrożeń wyników badań naukowych lub prac rozwojowych przez inne podmioty” w ramach Systemu POL-on Tabela 3. Liczba i wartość projektów finansowanych przez NCN, NCBR i MNiSW z podziałem na rodzaje uczelni (lata 2011–2015) – uniwersytety. Dane zostały opracowane na podstawie analizy Bazy: „Projekty naukowe” w ramach Systemu POL-on Tabela 4. Liczba i wartość projektów finansowanych przez NCN, NCBR i MNiSW z podziałem na rodzaje uczelni (lata 2011–2015) – uczelnie techiczne. Dane zostały opracowane na podstawie analizy Bazy: „Projekty naukowe” w ramach Systemu POL-on Tabela 5: Liczba i wartość projektów finansowanych przez NCN, NCBR i MNiSW z podziałem na rodzaje uczelni (lata 2011–2015) – uczelnie rolnicze i przyrodnicze oraz medyczne. Dane zostały opracowane na podstawie analizy Bazy: „Projekty naukowe” w ramach Systemu POL-on