Płeć, przyjemność i przemoc

W PRL o życiu intymnym pisano niemało. Z publikowanych przez seksuologów książek i artykułów czytelnicy dowiadywali się, co jest normalne, zdrowe, kulturalne i przyjemne. Lekarze, a także prawnicy, zajmowali się również przemocą, analizowali przyczyny i skutki gwałtów. Według polskich badaczy seksualność była wielowymiarowa, jednocześnie cielesna, psychiczna i związana z kulturą. Podążali oni za troskami pacjentów i czytelników, często zagubionych w świecie sprzecznych komunikatów zmieniającej się rzeczywistości społecznej. Wiedza ekspercka powstała w wyniku interakcji pacjentów, lekarzy, autorów, czytelników, polskich stereotypów i amerykańskich eksperymentów. Ta antropologiczna analiza dyskursu eksperckiego ostatnich 40 lat odpowiada na nurtujące nas pytania: Jaką trzeba być kobietą, jakim trzeba być mężczyzną, żeby osiągnąć przyjemność seksualną? Jakie warunki musi spełnić ofiara przemocy, żeby móc liczyć na sprawiedliwość w sądzie? Jak feminizm wpłynął na transformację ról płciowych i jakie znaczenie ma holistyczna tradycja polskiej seksuologii? ****** Gender, Pleasure and Violence. The Construction of Expert Knowledge of Sexuality in Poland The anthropological analysis of the expert discourse of the last 40 years concerning the development of sexology in Poland. The author focuses on two aspects of sexuality: pleasure (conditions to achieve it) and violence (seeking justice in court by rape victims). Furthermore, she examines gender roles and the impact of transformations that these roles underwent on sexuality, as well as the influence of feminism on the issues discussed.

Wprowadzenie 11 Badania i analizowane materiały 15 Część I. Seksuologia i społeczeństwo Początki seksuologii i aktywizmu na rzecz emancypacji seksualnej w Europie 23 Kinsey oraz Masters i Johnson. Seksuologia głównego nurtu w Stanach Zjednoczonych 28 Seksuologia feministyczna w Stanach Zjednoczonych 33 Biomedykalizacja seksualności, viagra i reakcje feministycznych terapeutek 38 Polska szkoła seksuologiczna 45 Kazimierz Imieliński – powstanie polskiej szkoły seksuologicznej i systemu kształcenia lekarzy i terapeutów 46 Michalina Wisłocka i jej rewolucja seksualna 51 Zbigniew Lew-Starowicz – seksuologia i transformacja ustrojowa 60 Przemiany polskiej seksuologii 64 Część II. Przyjemność. Droga do dobrego seksu Seksuologia a kształtowanie się dyskursu o seksie 69 Tworzenie naukowej wiedzy o seksualności – interakcje i sprawcze podmioty 72 Analizowane materiały archiwalne 81 Normalne, kulturalne i dojrzałe współz˙ycie seksualne 84 Masturbacja i orgazm łechtaczkowy 90 Antykoncepcja 99 Homoseksualność 102 Relacje między płciami 106 Seks a dwuetatowość 120 Płeć i przyjemność we współczesnym dyskursie eksperckim 126 Problem źródeł 126 Edukacja seksuologiczna 127 Kształcenie poza głównym nurtem 129 Interakcje 133 Płeć i przyjemność w wiedzy głównego nurtu – ciągłość 136 Seksuologia feministyczna 140 Płeć i przyjemność w wiedzy głównego nurtu – zmiana 146 Część III. Przemoc. Dyskurs ekspercki wobec gwałtu Wprowadzenie 155 Przestępstwo zgwałcenia 158 Definicja 158 Statystyka 163 Policjanci i lekarze wobec ofiar 165 Stereotypy: prowokująca i lekkomyślna ofiara, sprawca poza granicą wytrzymałości 169 Popularna literatura seksuologiczna 170 Dyskusje ekspertów. Wywiady i obserwacja uczestnicząca 180 Prowokacja, lekkomyślność i płeć w literaturze prawniczej lat 70. i 80. XX w 185 Badania w sądzie 197 Dyskurs ekspercki na sali sądowej 201 Sprawa pierwsza 201 Sprawa druga 211 Sprawa trzecia 213 Sprawa czwarta 221 Podsumowanie – kto jest „prawdziwą” ofiarą? 224 Feminizm i zmiana dyskursu 225 Nowe ekspertki 225 Zmiany na sali sądowej 236 Zakończenie 241 Bibliografia 244 Indeks osobowo-rzeczowy 267