Problematyka władzy sądowniczej, której poświęcono książkę, jest omawiana z kilku perspektyw: konstytucyjnej, w tym podstawowych zasad ustroju politycznego państwa, unijnej oraz ustawowej. W opracowaniach przeanalizowano większość zmian ustawowych odnoszących się do trzeciej władzy, systematycznie wprowadzanych od 2015 r. W większości są to analizy krytyczne. Odnoszą się one m.in. do: Trybunału Konstytucyjnego, Sądu Najwyższego, Krajowej Rady Sądownictwa, ale także do takich sfer, jak np. status prawny sędziego.
Zaletą przedkładanej czytelnikom publikacji jest spojrzenie na analizowane zagadnienia nie tylko z punktu widzenia standardów konstytucyjnych lub międzynarodowych, lecz także praktyki działania sądów i sędziów, jak również wskazanie konsekwencji wprowadzanych zmian w sferze statusu prawnego człowieka i obywatela. W książce ponadto omówiono m.in. postępowania dyscyplinarne i inne środki mogące wpływać na niezawisłość sędziego, proces selekcji kadr sędziowskich, model kształcenia sędziów, postępowanie prejudycjalne czy pojęcie sądu w traktatach unijnych.
Autorami tekstów są osoby pochodzące z grona prawniczych środowisk naukowych, sędziowie, a także przedstawiciele innych zawodów prawniczych (adwokaci, radcy prawni) oraz organizacji obywatelskich, których przedmiotem działania jest problematyka związana z funkcjonowaniem wymiaru sprawiedliwości.
Wstęp | str. 9
Część I
Konstytucja. Praworządność
Monika Florczak -Wątor
O legitymacji Prezydenta do inicjowania procedury zmiany Konstytucji | str. 15
Ireneusz C. Kamiński
Unijna zasada praworządności (państwa prawa) i uprawnienia sądów | str. 35
Jerzy Zajadło
Magiczny trójkąt: prawodawcy, sędziowie, profesorowie | str. 65
Część II
Konstytucja. Władza sądownicza
1. Krajowa Rada Sądownictwa | str. 91
Małgorzata Niezgódka-Medek
Krajowa Rada Sądownictwa – jako gwarant niezależności sądów i niezawisłości sędziów do czasu wprowadzenia zmian na przełomie 2017 i 2018 r. | str. 93
Anna Rakowska -Trela
Krajowa Rada Sądownictwa po wejściu w życie nowelizacji z 8.12.2017 r. – organ nadal konstytucyjny czy pozakonstytucyjny? | str. 107
2. Trybunał Konstytucyjny. Sądy | str. 123
Maciej Pach
Okoliczności i przejawy utraty konstytucyjnej charakterystyki przez polski Trybunał Konstytucyjny po 19.12.2016 r. | str. 125
Agnieszka Grzelak
Kadrowa reforma Sądu Najwyższego jako odpowiedź na problemy wymiaru sprawiedliwości – próba nieudana | str. 156
Barbara Grabowska -Moroz, Małgorzata Szuleka
„Od kadr się zaczęło”, czyli o skutkach nowelizacji z 12.07.2017 r. ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych | str. 182
Łukasz Bojarski
„To jest nasz sąd”. Sąd rozumiejący i zrozumiały | str. 197
3. Sędziowie | str. 247
Ewa Łętowska
Dekalog sędziego. Dwadzieścia pięć lat później | str. 249
Dariusz Mazur
Sędziowie pod specjalnym nadzorem, czyli „wielka reforma” wymiaru sprawiedliwości | str. 261
Bartosz Pilitowski, Martyna Hoffman, Bogna Kociołowicz -Wiśniewska
Wyniki badania procesu selekcji kandydatów na wolne stanowiska sędziowskie w latach 2014–2017 | str. 368
Katarzyna Jachimowicz, Maciej Serowaniec
Model kształcenia kadr sędziowskich w Polsce i we Włoszech | str. 387
Część III
Władza sądownicza. Kontekst międzynarodowy
Barbara Grabowska -Moroz, Anna Śledzińska-Simon
Sądowa kontrola Trybunału Sprawiedliwości UE w zakresie zmian dotyczących niezależności sądownictwa w państwie członkowskim UE – uwagi na tle Polski i Węgier | str. 403
Joanna Wiśniewska -Kołodziejczyk
Polska w europejskiej przestrzeni wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości na przykładzie europejskiego nakazu aresztowania | str. 431
Tomasz Tadeusz Koncewicz
Postępowanie prejudycjalne w prawie europejskim. O sądach, procedurach, duchu integracji i Polexit | str. 486
Sylwia Gregorczyk -Abram, Michał Wawrykiewicz
Terra incognita. Postępowania indywidualne w obronie sędziów Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego. Tematyka pytań prejudycjalnych | str. 523
Patryk Wachowiec
Pojęcie sądu na gruncie traktatów unijnych. Polski wkład do redefinicji? | str. 565
Część IV
Varia
Krzysztof Izdebski
Projekt ustawy o jawności życia publicznego. Praktyczne konsekwencje przepisów dla sądów i sędziów | str. 583
Krzysztof Grajewski
(Prawie) 10 lat „Krajowej Rady Sądownictwa” | str. 597
Informacje o autorach i redaktorach | str. 611