Gospodarstwa i stowarzyszenia agroturystyczne w Polsce

Działalność agroturystyczna podejmowana przez gospodarstwa rolne w Polsce nie była dotychczas przedmiotem zainteresowania socjologów w takim zakresie i z takiej perspektywy, jak zaprezentował to Grzegorz Foryś. Chociaż powstały liczne opracowania naukowe opisujące działalność agroturystyczną gospodarstw rolnych, zjawisko ukazywano najczęściej wycinkowo, uwzględniając głównie perspektywę ekonomiczną i organizacyjną. Monografia przedstawia zaś tę działalność i gospodarstwa agroturystyczne w szerokim kontekście przemian zachodzących na obszarach wiejskich w Polsce, wykorzystując perspektywę badania nowych ruchów społecznych, co jest niewątpliwym walorem pracy i nowatorskim ujęciem problematyki. dr hab. Hanna Podedworna, prof. SGGW Autor najpierw rekonstruuje teoretyczny model jakiegoś zjawiska społecznego, a potem szuka w empirii potwierdzenia słuszności przyjętego sposobu rozumowania. (…) Nie muszę dodawać, że prezentowany typ socjologicznej refleksji jest cenny, chociażby dlatego, że nadzwyczaj rzadki – szczególnie w młodszej generacji socjologów – bo często przykrywany albo czystym teoretyzowaniem, bez poszukiwania jakichkolwiek odniesień empirycznych, albo czystą empirią, czyli koncentrowaniem się wyłącznie na opisie rzeczywistości bez prób jej porządkowania za pomocą kategorii teoretycznych, nie wspominając już o próbach jej objaśniania w nawiązywaniu do teorii. Wszystko to pozytywnie wyróżnia książkę na tle większości polskich opracowań poświęconych agroturystce. prof. dr hab. Andrzej Kaleta

Spis treści Wstęp 9 Rozdział 1 Społeczeństwo późnej nowoczesności 21 1.1. Uwagi wstępne 21 1.2. Utowarowienie i „stalowa klatka” 25 1.3. Między Marksem a Weberem 36 1.4. Późna nowoczesność 48 1.5. Podsumowanie: ruchy społeczne w późnej nowoczesności 68 Rozdział 2 Nowe ruchy społeczne 74 2.1. Uwagi wstępne 74 2.2. Ruch społeczny – istota zjawiska 76 2.3. Teoretyczne aspekty badania ruchów społecznych 85 2.4. Nowe ruchy społeczne – aspekty teoretyczne 95 2.5. Nowe perspektywy teoretyczne, nowe możliwości poznawcze 110 2.6. Podsumowanie: ramy teoretyczne analizy ruchów społecznych 114 Rozdział 3 Agroturystyka z perspektywy przeobrażeń współczesnych obszarów wiejskich 119 3.1. Uwagi wstępne 119 3.2. Wieś i obszary wiejskie – pierwsze przybliżenie 121 3.3. Obszary wiejskie z perspektywy rozwojowej 127 3.4. Dynamika zmian w obrębie rolnictwa – rdzeń procesu rozwojowego na obszarach wiejskich 139 3.4.1. Wczesna i późna faza modernizacji rolnictwa 139 3.4.2. Schłopienie (re-peasantization) i deaktywacja we współczesnym rolnictwie 142 3.4.3. Instytucjonalne ramy relacji między społeczeństwem a naturą 149 3.5. Agroturystyka – aspekty teoretyczne i empiryczne 154 3.5.1. Agroturystyka jako odmiana turystyki wiejskiej 154 3.5.2. Agroturystyka w Polsce w ujęciu ilościowym 156 3.5.3. Agroturystyka jako zjawisko kulturowe 163 3.6. Podsumowanie: obszary wiejskie i agroturystyka w dobie późnej nowoczesności 166 Rozdział 4 Ruch agroturystyczny. Egzemplifikacje empiryczne 170 4.1. Uwagi wstępne 170 4.2. Paradygmat metody rozszerzonego przypadku Michaela Burawoya 172 4.3. Zastosowane techniki badawcze i plan badań 179 4.4. Ogólna charakterystyka badanych gospodarstw. Uczestnicy ruchu społecznego 183 4.5. Motywacje właścicieli gospodarstw agroturystycznych 190 4.6. Interakcyjność i stosunek do zmiany społecznej. Kluczowe cechy ruchu społecznego 193 4.6.1. Interakcyjność w ruchu agroturystycznym – przybliżenie pierwsze 193 4.6.2. Stosunek do zmiany społecznej – przybliżenie pierwsze 198 4.7. Organizacja ruchu agroturystycznego – perspektywa kwaterodawców 208 4.8. Samoświadomość, wspólnota celów i opinii oraz inne cechy ruchu agroturystycznego 217 4.8.1. Samoświadomość i wspólnota opinii – przybliżenie pierwsze 217 4.8.2. Cele ruchu agroturystycznego – przybliżenie pierwsze 222 4.8.3. Spontaniczność i inność – przybliżenie pierwsze 225 4.9. Podsumowanie: kwaterodawcy jako uczestnicy ruchu agroturystycznego 228 Rozdział 5 Stowarzyszenia agroturystyczne. Warianty instytucjonalizacji ruchu agroturystycznego 233 5.1. Uwagi wstępne 233 5.2. Ogólna charakterystyka stowarzyszeń. Instytucjonalny składnik ruchu społecznego 235 5.3. Motywacja do współpracy. Powstawanie stowarzyszeń agroturystycznych 240 5.4. Wewnętrzny i zewnętrzny wymiar współpracy stowarzyszeń a zmiana społeczna 245 5.4.1. Interakcyjność w ruchu agroturystycznym – przybliżenie drugie 245 5.4.2. Stosunek do zmiany społecznej – przybliżenie drugie 255 5.5. Organizacja ruchu agroturystycznego – perspektywa stowarzyszeń 264 5.6. Samoświadomość, wspólnotowość i inne cechy ruchu agroturystycznego 276 5.6.1. Samoświadomość i solidarność – przybliżenie drugie 276 5.6.2. Wspólnota celów i opinii – przybliżenie drugie 278 5.6.3. Spontaniczność i inność – przybliżenie drugie 289 5.7. Podsumowanie: stowarzyszenia agroturystyczne – między ruchem a ramieniem organizacyjnym 291 Rozdział 6 Ruch agroturystyczny w Polsce z perspektywy socjologicznej 296 6.1. Uwagi wstępne 296 6.2. Ruch agroturystyczny w Polsce 297 6.3. Ruch agroturystyczny jako nowy ruch społeczny 306 6.4. Ruch agroturystyczny w kontekście obszarów wiejskich 318 6.5. Podsumowanie: między typowością a swoistością 329 Zakończenie: ruch agroturystyczny w procesie zmian 332 Bibliografia 337 Indeks nazwisk 350