Bunt białych czepków

Autorka przedstawia powstanie i działalność Ogólnopolskiego Związku Zawodowego Pielęgniarek i Położnych, największej organizacji związkowej zrzeszającej tę grupę zawodową. To herstory („jej historia”) tego niezwykłego związku, opowiedziana przez jego założycielki i aktywistki, poruszająca nie tylko różne aspekty działalności związkowej, lecz także utrudnienia, jakie napotykają kobiety chcące uczestniczyć w sferze publicznej. Z badań nad OZZPiP wyłania się obraz organizacji walczącej, starającej się negocjować wizerunek pielęgniarki i położnej przez zerwanie z tradycyjnie przypisywaną tym zawodom pokorą na rzecz podkreślania ich profesjonalizmu oraz niezwykłej wagi pracy opiekuńczej. Tłem rozważań jest reforma systemu ochrony zdrowia w Polsce oraz jej konsekwencje dla warunków pracy oraz możliwości świadczenia wysokiej jakości opieki przez pielęgniarki i położne.

Podziękowania 9 Wprowadzenie 13 Cele badania, inspiracje badawcze i koncepcja herstory unikalnego związku zawodowego 16 Jak powstawała książka 19 Perspektywa metodologiczna 23 Przebieg badania 26 Rozdział 1 Perspektywa feministyczna w badaniach zbiorowych stosunków pracy: feminizm socjalistyczny, społeczny podział pracy ze względu na płeć i upłciowione organizacje 33 O perspektywie feminizmu socjalistycznego/ lewicowego 34 Równa płaca za pracę tej samej wartości 40 Sektor usług 42 Reprodukcja, nieodpłatna praca domowa i związki zawodowe 43 Podsumowanie 45 Rozdział 2 Feministyczna perspektywa w studiach nad zbiorowymi stosunkami pracy: modele aktywizacji kobiet w brytyjskich i amerykańskich związkach zawodowych 47 Kultura związków zawodowych i męskość 52 Aktywność kobiet – element rewitalizacji związków zawodowych 56 Kobiety w strukturach związkowych 59 Obecność kobiet w związkach zawodowych jako wyzwanie dla kultury związkowej 61 Nowe modele pracy 63 Feminizowanie negocjacji zbiorowych i związkowych planów działania 64 Wdrażanie postulatów równościowych – model liberalny i model radykalny oraz separatyzm organizacyjny 65 Podsumowanie 78 Rozdział 3 Charakter pracy opiekuńczej: powstawanie zawodów pielęgniarki i położnej 79 Opieka a troska 80 Powstawanie zawodu pielęgniarki 82 Spuścizna zawodu – siostry 88 Przemiany zawodu położnej 90 Pielęgniarki, położne i lekarze 92 Relacje w hierarchii szpitalnej 97 Polska – pierwsze pielęgniarki na ziemiach polskich, wzrost statusu zawodu w dwudziestoleciu międzywojennym oraz sytuacja po II wojnie światowej 104 Pierwsze protesty pielęgniarskie 106 Pielęgniarki a ruch pierwszej Solidarności 108 Podsumowanie 110 Rozdział 4 Współczesne warunki pracy pielęgniarek i położnych w systemie ochrony zdrowia 112 O zawodzie pielęgniarki i położnej 112 Skrócony opis przebiegu przemian w ochronie zdrowia 116 Przemiany pracy pielęgniarek i położnych 118 Kontrakty i komercjalizacja szpitali 127 Podsumowanie 149 Rozdział 5 Działalność związku zawodowego pielęgniarek i położnych: zaangażowanie, przywództwo i kontekst sfeminizowania zawodu 151 Związki zawodowe w Polsce po 1989 r. 153 Kobiety w związkach zawodowych 155 O funkcjonowaniu Ogólnopolskiego Związku Zawodowego Pielęgniarek i Położnych 157 Związek zawodowy – rodzina – życie prywatne 173 „Własne życie” 177 Relacje z pracodawcami 178 Relacje z innymi grupami zawodowymi 179 Związek zawodowy w epoce obrazu 182 Gdy grupę strategiczną traktuje się jak erratyczną 185 Przywództwo transakcyjne i transformacyjne 190 Przewodnicząca w sferze publicznej – kontekst upłciowionych organizacji 193 Occupational unionism w warunkach deregulacji 196 Podsumowanie 198 Rozdział 6 Ogólnopolski Związek Zawodowy Pielęgniarek i Położnych w obronie jakości usług zdrowotnych: specyfika protestów 200 Marsze i blokady 203 Okupacje 205 Protest w formie głodówki 206 Strajk: odejście od łóżek pacjentów 208 Redukcje w zatrudnieniu pielęgniarek jako skutek reformy 209 Ustawa 203 i skutki deregulacji 214 Białe Miasteczko i rozmowy z rządem – próba centralizacji negocjacji zbiorowych 216 Po Białym Miasteczku – strajki w sprawie należnych podwyżek 229 Specyfika protestów 244 Czy pielęgniarki i położne potrzebują protestów? Funkcje konfliktu społecznego według Cosera 246 Dziel i rządź, czyli relacje między pielęgniarkami i położnymi a lekarzami oraz pacjentami 250 Walczący związek kobiet uczonych pokory w świetle koncepcji walczącego związku Kelly’ego 252 Efekty protestów a reforma – czy pielęgniarki mają siłę przetargową? 255 Podsumowanie 258 Zakończenie 260 Jaka może być przyszłość Ogólnopolskiego Związku Zawodowego Pielęgniarek i Położnych? 261 Możliwe dalsze kierunki badań 264 Wyłaniający się profil działalności związkowej pielęgniarek i położnych 265 Bibliografia 270 Aneks Lista działaczek związkowych oraz innych osób, które uczestniczyły w badaniu 285 Indeks nazwisk 287