Podstawowa teza tej książki to przekonanie, że żyjemy dzisiaj w bardzo poważnym kryzysie cywilizacyjnym i społecznym. Jednym z jego wymiarów jest kryzys intelektualny. Socjologia, jak i inne nauki, w szczególności społeczne, przeżywa zatem kryzys podwójnie; przejawia się on głównie jako kryzys paradygmatyczny. W tak trudnych czasach jest też może jedną z najpotrzebniejszych nauk.
Analiza historyczno-socjologiczna prowadząca do rekonstrukcji ostatnich trzech stuleci pozwalająca wyodrębnić z ciągów wydarzeń i procesów te, które świadczyłyby o występowaniu (lub nie) kryzysu czy też kryzysów. Uzupełniona o próbę syntezy socjologicznej przemian cywilizacyjnych ostatnich czterdziestu lat. Autor prezentuje też modernistyczne i antymodernistyczne teorie socjologiczne, które odnosiły się do kryzysu cywilizacyjnego, społeczeństwa lub kultury. Wyodrębnia paradygmaty: obiektywistyczny, subiektywistyczny i "wielkiej dialektycznej syntezy". W ramach tego ostatniego szerzej omawia głównie teorie J. Habermasa, A. Giddensa, A. Touraine'a, M. Castellsa, P. Bourdieu. Na zakończenie przedstawia syntezę współczesnego kryzysu postindustrialnego rozumianego jako kryzys cywilizacji, społeczeństwa (w tym gospodarki) i socjologii.
Krzysztof Wielecki jest profesorem Uniwersytetu Warszawskiego. Zajmuje się socjologią cywilizacji, makrosocjologią, współczesnymi teoriami społecznymi, socjologią gospodarki, psychologią społeczną i antropologią filozoficzną, rozwija teorię podmiotowości oraz kultury masowej. Wcześniej prowadził badania związane z pedagogiką, psychologią, socjologią wychowania i młodzieży. Kierował programami badawczymi, w tym empirycznymi (m.in. Europejska myśl społeczna, Kryzys cywilizacyjny - perspektywa europejska, Młoda inteligencja polska).
Wstęp 9
ROZDZIAŁ I. Historyczny kontekst powstania i rozwoju socjologii 23
1. Industrialna zmiana ładu społecznego 23
2. Industrializm XIX i połowy XX wieku (do 1945 roku) – ewolucja kryzysu 34
3. Ostatnia faza industrializmu: spełniony kapitalizm 60
ROZDZIAŁ II. Kryzys, modernistyczne i antymodernistyczne teorie socjologiczne 70
1. Kryzys i teorie socjologiczne – do II wojny światowej 70
2. Teorie socjologiczne spełnionego kapitalizmu 86
ROZDZIAŁ III. Teorie socjologiczne kryzysu postindustrialnego 130
1. Paradygmat obiektywistyczny 130
2. Paradygmat subiektywistyczny 142
3. Pułapka postmodernizmu 147
ROZDZIAŁ IV. Poza postindustrialny kryzys socjologii – teorie wielkiej dialektycznej syntezy 153
1. Jürgen Habermas – proceduralna teoria porozumienia 153
2. Anthony Giddens – strukturalizacja i polityka życia 172
3. Randall Collins – interakcja, konflikt i kryzys 205
4. Herbert I. Schiller – mass media, państwo i kryzys demokracji 207
5. Alain Touraine – demokracja, ruchy społeczne i historia 209
6. Manuel Castells – sieć i kryzys społeczny 222
7. Pierre Bourdieu – habitus, produkcja i reprodukcja społeczna 240
ROZDZIAŁ V. „Mapowanie” przestrzeni dyskursu: drugie przybliżenie problemu 262
ROZDZIAŁ VI. Kryzys społeczny, kryzys socjologii 309
1. Społeczeństwo i procesy „długiego trwania” a socjologia 309
2. Społeczeństwo i kryzys społeczny 319
3. Postindustrialny kryzys cywilizacyjny i społeczny 329
4. Kryzys socjologii 359
Podsumowanie 384
Summary 415
Bibliografia 448
Indeks osób 461
