Upośledzeni umysłowo

Autorka przygląda się temu, jak odbiera i jak ustosunkowuje się do osób niepełnosprawnych umysłowo społeczeństwo i nauka. Gdzie są przez nie wytyczane granice człowieczeństwa i czy można w ogóle te granice wytyczać. Jak człowieka niepełnosprawnego intelektualnie definiowały różne systemy filozoficzno-socjologiczne-psychologiczne od Oświecenia począwszy. Kolejna publikacja Elżbiety Zakrzewskiej-Manterys związana z tematyką upośledzenia umysłowego (książkę Down i zespół wątpliwości. Studium z socjologii cierpienia wydała w 1995 r.). Przez te wszystkie lata problematyka upośledzenia umysłowego stanowiła jeden z głównych obszarów zainteresowań badawczych autorki. W prezentowanej książce, autorka nazywa rzeczy po imieniu, ma odwagę pisać wprost, o upośledzeniu umysłowym, co stanowi niebywałą siłę tego tekstu i sprawia, że jest on prawdziwy i wiarygodny.

Wprowadzenie. Granice normalności – granice człowieczeństwa 9 CZĘŚĆ I. (Nie)rozumność Oświecenia 13 Zaślepienie Oświeceniem 15 Upośledzeni i niepełnosprawni 32 Upośledzony, czyli kto? 52 CZĘŚĆ II. (Nie)nowoczesność Europy 69 Chory psychicznie – nasz bliźni 71 Wyzwania antypsychiatrii 71 Emancypacja pacjentów psychiatrycznych 77 A miało być tak pięknie 84 Życie codzienne w społeczeństwie ryzyka 84 Upośledzeni w świetle wartości kosmopolitycznej Europy 94 Zwielokrotniona refleksyjność w obliczu upośledzenia 109 CZĘŚĆ III. (Nie)ludzkość humanistyki 121 Piętno upośledzenia 123 Piętno jako konstrukcja społeczna 123 Upośledzenie jako piętno 129 Moralizatorski sadyzm psychologii 140 Psychodycea jako uprawomocnienie pedagogiki specjalnej 141 Pomocna dłoń psychologii humanistycznej 145 Na straży upośledzenia. Pedagogika specjalna i jej funkcjonariusze 161 Przemoc pedagogiczna 161 Upośledzeni w poetyce oligofrenopedagogiki 168 Podsumowanie Dedyskursywizacja upośledzenia 179 Literatura cytowana 187