"Modernizacja Polski. Polityki rządowe w latach 1918-2004" to pierwsza w polskiej literaturze monograficzna próba uchwycenia procesów modernizacji ostatniego stulecia. Praca składa się z dwóch części. Pierwsza to opis narzędzi metodologicznych i teoretycznych objaśniający fenomen tego procesu społecznego, a także sposoby jego badania. Druga poddaje analizie kolejne modernizacyjne skoki w trzech radykalnych i odmiennych co do istoty oraz przebiegu okresach: dwudziestoleciu międzywojennym, Polsce Ludowej, III Rzeczpospolitej. Książka ukazuje, jak kolejne rządy starały się zaprojektować zmiany społeczne, polityczne i ekonomiczne, tak aby doścignąć państwa wysoko rozwinięte. Badania Wojciecha Musiała pozwalają zrozumieć, jakich przekształceń doświadczyło państwo oraz społeczeństwo. Dostarczają czytelnikowi narzędzi służących zrozumieniu współczesnej pozycji i roli kraju w kontekście międzynarodowym. Autor, opierając się na metodzie studium przypadku, szeroko wykorzystał dane statystyczne oraz dokumenty rządowe. Zapewnia czytelnikowi bezpośredni wgląd w działania podejmowane przez wąskie grono ludzi, decydujące o życiu milionów. Każdy poddany analizie okres dziejów Polski rozpoczyna się "bilansem otwarcia", zapoznającym odbiorcę z zakresem wyzwań i ograniczeń wielkich przemian, a kończy się podsumowaniem, omawiającym efekty stosowanych polityk. Autor stawia pod znakiem zapytania możliwość przyspieszonej, wprowadzanej odgórnie przez elity modernizacji i ukazuje rezultaty dotychczas zrealizowanych "skoków ku nowoczesności".

Podziękowania / 7 Wstęp / 9 Temat i założenia konstrukcyjne / 9 Metodologia / 14 Rozdział 1. Teorie modernizacji i modele jej wyjaśniania / 27 Wprowadzenie – postęp, nowoczesność i ponowoczesność / 27 Paradygmat modernizacji: wielość perspektyw, założeń i wyjaśnień / 40 Klasyczne teorie modernizacji: założenia i generowane wyjaśnienia / 43 Rewizyjne ujęcia klasycznych teorii modernizacji / 64 Teorie neomodernizacji jako odpowiedź na upadek komunizmu / 90 Podsumowanie / 99 Rozdział 2. Polityki modernizacyjne w dwudziestoleciu międzywojennym (1918–1939) / 105 Wprowadzenie – dziedzictwo okresu zaborów / 107 Budowa nowoczesnego narodu – modernizacja polityczna / 111 Nierozwiązany problem przeludnienia agrarnego – modernizacja społeczna / 125 Rozbudowa spontaniczna a etatyzm – modernizacja gospodarcza / 133 Podsumowanie / 157 Rozdział 3. Modernizacja oparta na modelu sowieckim (1945–1989) / 163 Wprowadzenie – model sowiecki jako alternatywny model modernizacji / 163 Rozwój podniesiony do rangi zapisu konstytucyjnego – modernizacja polityczna / 170 Budowa nowego społeczeństwa – modernizacja społeczna / 175 Gospodarka centralnie planowana – modernizacja gospodarcza / 188 Podsumowanie / 208 Rozdział 4. Między transformacją a modernizacją Przez integrację (1989–2004) / 213 Wprowadzenie – transformacja a modernizacja przez integrację / 214 Upodmiotowienie – modernizacja polityczna / 218 Przemiany społeczeństwa po upadku komunizmu – modernizacja społeczna / 221 Ku gospodarce wolnorynkowej – modernizacja gospodarcza / 231 Podsumowanie / 259 Rozdział 5. Wnioski / 263 Bibliografia / 271 Summary / 305 Indeks osobowy / 309 Indeks rzeczowy / 317