Kultura po przejściach, osoby z przeszłością t.1

Ludzkie sposoby radzenia sobie z opresywnymi, deprecjonującymi, kryzysowymi doświadczeniami to problem uniwersalny, acz w każdej kulturze przybierający odmienne postaci i zyskujący różną rangę ważności. Wiele wskazuje na to, że dla polskiej kultury ten właśnie problem ma znaczenie zasadnicze i ciągle nieprzedawnione, a sposoby jego rozwiązywania – w rozmaitych okresach historycznych, dziedzinach życia, sytuacjach i kontekstach społeczno-kulturowych – decydowały i decydują m. in. o wyborze strategii tożsamościowych, polityce pamięci i cechach symbolicznego imaginarium oraz preferowanych stylach życia i działania; wpływając w konsekwencji na specyfikę polskiej mentalności, habitusu i całej kultury. Publikowane w tym tomie studia i interpretacje gromadzą wystąpienia dyskutowane na pierwszej konferencji zorganizowanej przez Centrum Badań Dyskursów Postzależnościowych oraz Katedrę Antropologii Literatury i Badań Kulturowych Wydziału Polonistyki Uniwersytetu Jagiellońskiego w dniach od 27 do 29 maja 2010 roku. Kultura po przejściach, osoby z przeszłością. Polski dyskurs postzależnościowy – konteksty i perspektywy badawcze to pierwszy tom serii wydawniczej ukazującej się pod patronatem Centrum Badań Dyskursów Postzależnościowych.

Wprowadzenie R. Nycz, „Nie leczony, chroniczny pogłos”. Trzy uwagi o polskim dyskursie postzależnościowym I. Kulturowe wojny a dyskurs postzależnościowy Leszek Koczanowicz, Post-postkomunizm a kulturowe wojny Marek Zaleski, Czy polski dyskurs postzależnościowy może wybić się na niezależność? Przemysław Czapliński, Języki niezależności. Jak jest artykułowana w literaturze niepodległość odzyskana przez Polskę w roku 1989? Wojciech Małecki, O opresyjności badań nad opresją Hanna Gosk, (Nie)obecność opowieści o wstydzie w narracji losu polskiego. Rekonesans Małgorzata Czermińska, O dwuznaczności sytuacji ofiary II. Studia postkolonialne a badania postzależnościowe Dorota Kołodziejczyk, Postkolonialny transfer na Europę Środkowo-Wschodnią Bogusław Bakuła, Studia postkolonialne w Europie Środkowej oraz Wschodniej 1989–2009. Kwerenda wybranych problemów w ramach projektu badawczego Grażyna Borkowska, Perspektywa postkolonialna na gruncie polskim – pytania sceptyka Brygida Helbig-Mischewski, Język żałoby i buntu. Postzależnościowy dyskurs psychoanalityczny Hansa Joachima Maaza Paweł Wolski, Europeizm. Polska literatura powojenna skolonizowana przez kanon emancypacyjny (na przykładzie „Literatury Europy. Historia literatury europejskiej”) III. Pamięć, trauma, tożsamość Ewa Graczyk, „Zapoznać się z istotną swoją strukturą” Anna Mach, Polska kondycja posttraumatyczna – próba diagnozy Aleksandra Szczepan, Polski dyskurs posttraumatyczny. Literatura polska ostatnich lat wobec Holokaustu i tożsamości żydowskiej Bartosz Dąbrowski, Postpamięć, zależność, trauma Monika Żółkoś, Tworzenie pamięci. O powieściach autobiograficznych Ewy Kuryluk Justyna Tabaszewska, Miejsce zależności. Podmiot pozbawiony miejsca – postawy i strategie tożsamościowe IV. Gender, dominacja, uzależnienie Inga Iwasiów, Kobiecość jako postzależność. Uwagi wstępne na temat konwersji metodologii Bożena Karwowska, „Kult ofiary” w oczach polskich pisarek emigrantek a „kult ocaleńca” w refleksji krytycznej na temat dyskursów wyzwoleńczych Arleta Galant, Polskie konteksty teorii umiejscowienia. Przykład autobiografii Marcin Filipowicz, Wzorce męskości podporządkowanych grup etnicznych na obszarze Europy Środkowej w II połowie XIX wieku. Przykład czeskiego wszczepiania subwersji wobec praktyk dyscyplinujących Piotr Krupiński, „W objęciach kapo”. Obóz koncentracyjny w twórczości Mariana Pankowskiego jako labirynt pożądania V. Historia i władza Ewa Kraskowska, Po zaborach i po PRL-u: postzależnościowe niewspółmierności Łukasz Pawłowski, O ustanawianiu władzy nad rzeczywistością po zaborach w „Generale Barczu” Juliusza Kadena-Bandrowskiego. Dwie interpretacje Aleksander Fiut, Oblicza tyranii, oblicza historii Paulina Małochleb, Imperium odchodzi. Rosja w literaturze polskiej po 1989 roku Maria Kobielska, „Stan wojenny trzeba zrobić” (Jacek Dukaj). Literatura jako przestrzeń polityk pamięci Noty o autorach Indeks nazwisk