Organizacja gospodarcza jako podmiot odpowiedzialności karnej

W publikacji omówiono podstawy modelu własnej i samoistnej odpowiedzialności ściśle karnej podmiotu zbiorowego jako pierwotnego sprawcy kryminalnego bezprawia. W poszczególnych rozdziałach zaprezentowano poglądy doktryny europejskiej oraz ich odzwierciedlenie w konkretnych rozwiązaniach legislacyjnych. W publikacji poruszono zagadnienia istotne dla praktyków wymiaru sprawiedliwości: dotyczące karnistycznych figur czynu, winy, bezprawia obiektywnego i subiektywnego oraz ich przypisywalności, a także szeroko odnoszące się do prawnokarnej odpowiedzialności własnej i pierwotnej organizacji gospodarczych. Przedstawiono też analizę badań socjologicznych problemu relacji pomiędzy jednostką jako członkiem struktury zbiorowej a samą strukturą oraz kryminologicznych uwarunkowań przestępczości korporacyjnej.

Spis treści Wykaz skrótów  11 Wstęp  13 Rozdział I Odpowiedzialność podmiotów zbiorowych jako wyzwanie dla przyszłości prawa karnego – obszary problemowe i kierunki rozwiązań  21 1. Uwagi ogólne  21 2. Racje kryminalnopolityczne zaostrzenia odpowiedzialności podmiotów zbiorowych w kierunku reżimu karnoprawnego  28 3. Nieadekwatność i nieoperatywność tradycyjnych konstrukcji karnistycznych w obszarze zagrożeń generowanych przez podmioty zbiorowe  52 4. Podstawowe pytania dogmatyczne w świetle wyróżnianych modeli odpowiedzialności podmiotów zbiorowych  68 5. Nurt akcesoryjnej odpowiedzialności podmiotów zbiorowych i zaszczepienie czynu oraz winy zbiorowości w zachowaniu jednostkowym  74 6. Kategorie dogmatyczne w modelach odpowiedzialności samoistnej podmiotu zbiorowego  90 7. Aplikacja założeń modelowych odpowiedzialności podmiotów zbiorowych w wybranych europejskich systemach prawnych  111 Rozdział II Od zbioru podmiotów do podmiotu zbiorowego – samodzielność adresata norm prawa karnego jednostek kolektywnych  159 1. Uwagi ogólne  159 2. Ewolucja zbiorowości i status „podmiotu zbiorowego” z perspektywy socjologicznej  161 3. Atrybuty organizacji formalnej w perspektywie psychologii społecznej – granice autonomiczności wyborów jednostki  195 4. Grupowe procesy decyzyjne – organizacja jako decydent kolektywny i uwarunkowania jej wyborów  225 5. Podmiot zbiorowy jako struktura kryminogenna?  239 Rozdział III Czyn podmiotu zbiorowego  285 1. Uwagi ogólne  285 2. Normatywizujące a ontologizujące spojrzenie na kategorię czynu  287 3. Modelowanie czynu podmiotu zbiorowego  305 4. Kwestia subiektywnego wymiaru zdolności podmiotu zbiorowego do czynu  327 5. Podsumowanie  343 Rozdział IV Podmiot zbiorowy jako sprawca kryminalnego bezprawia  347 1. Uwagi ogólne  347 2. Bezprawie podmiotu zbiorowego – perspektywa systemowa  349 3. Urzeczywistnienie obiektywnego bezprawia przez jednostkę kolektywną  366 4. Podmiot zbiorowy a problematyka obiektywnego przypisania sprawstwa  403 5. Analiza intelektualno-wolicjonalnych przesłanek odpowiedzialności podmiotu zbiorowego  438 6. Wyznaczenie granicy między umyślnością a nieumyślnością czynu podmiotu zbiorowego w kontekście przesłanek subiektywnego przypisania  464 7. Podsumowanie  479 Rozdział V Podmiot zbiorowy wobec problemu winy  482 1. Uwagi ogólne  482 2. Zawinienie korporacyjne na tle zasadniczych punktów spornych współczesnej debaty nad rozumieniem winy  488 3. Próba dekonstrukcji winy podmiotu zbiorowego  507 4. Wina podmiotu zbiorowego w aspekcie temporalnym  539 5. Zarys koncepcji winy własnej podmiotu zbiorowego  557 6. Podsumowanie  563 Zakończenie  567 Bibliografia  577