Publikacja Medyczne aspekty tatuażu została przygotowana przez zespół specjalistów pod kierunkiem dr hab. Anety Szczerkowskiej-Dobosz. Monografia jest pierwszym na polskim rynku wydawniczym podręcznikiem dotyczącym tatuaży. Porusza temat niezwykle ważny, ponieważ 30% społeczeństwa w krajach rozwiniętych posiada trwały rysunek na skórze. Prezentuje: - zarys historii tatuowania, - epidemiologię, - prawne regulacje, - charakterystykę środków barwiących do tatuaży/PMU, - miejsca celowej pigmentacji skóry w medycynie, - ryzyko zdrowotne związane z tatuowaniem. Istotny jest rozdział poświęcony dermatologicznym powikłaniom po tatuażu. Przedstawiono najnowsze dane dotyczące bezpieczeństwa celowej pigmentacji skóry u osób z przewlekłymi schorzeniami skóry i w niektórych procedurach diagnostycznych. Omawia także sposoby usuwania tatuażu, z uwzględnieniem technik laserowych. Publikacja jest skierowana do dermatologów oraz kosmetologów i innych specjalistów, którzy w swojej codziennej praktyce coraz częściej spotykają się z powikłaniami celowej pigmentacji skóry lub pytani są przez pacjentów z różnymi schorzeniami o ryzyko związane z posiadanym lub planowanym tatuażem.

1. HISTORIA TATUAŻY, EPIDEMIOLOGIA, SOCJOKULTUROWE UWARUNKOWANIA ZDOBIENIA SKÓRY TATUAŻEM – Aneta Szczerkowska-Dobosz 1 1.1. Historia tatuaży 1 1.2. Epidemiologia 7 1.3. Socjokulturowe uwarunkowania zdobienia skóry tatuażem 8 Piśmiennictwo 13 2. RODZAJE TRWAŁEJ PIGMENTACJI. TATUAŻE W MEDYCYNIE – Aneta Szczerkowska-Dobosz 15 2.1. Tatuaż dekoracyjny (artystyczny) 15 2.2. Tatuaż kosmetyczny (PMU, permanent make-up, makijaż permanentny) 17 2.3. Tatuaż medyczny (dermatografia) 18 Piśmiennictwo 28 3. SKŁADNIKI MIESZANIN DO TATUAŻU/PMU – Aneta Szczerkowska-Dobosz 31 3.1. Substancje barwiące (colorants) 33 3.1.1. Pigmenty (pigments), barwiące substancje nierozpuszczalne, kryjące substancje barwiące 33 3.1.2. Barwniki (dyes), barwiące substancje rozpuszczalne 37 3.2. Tusz do tatuażu/PMU 38 3.3. Pozostałe składniki 38 Piśmiennictwo 40 4. LOSY PIGMENTU W SKÓRZE – Aneta Szczerkowska-Dobosz 41 4.1. Co dzieje się z pigmentem w skórze? 41 4.2. Co się dzieje z tatuażem eksponowanym na naturalne i sztuczne źródła światła? 46 4.3. Wpływ światła lasera na tatuaż 48 4.4. Ryzyko związane z celową pigmentacją skóry 48 Piśmiennictwo 51 5. TATUAŻE – LEGISLACJA – Aneta Szczerkowska-Dobosz 53 5.1. Uprawnienia do wykonywania tatuaży/PMU 53 5.2. Skład tuszów do tatuaży/PMU – legislacja w Europie 54 Piśmiennictwo 60 6. TATUAŻ CZASOWY (HENNOWY) – Elżbieta Grubska-Suchanek 61 Piśmiennictwo 70 7. POWIKŁANIA CELOWEJ PIGMENTACJI SKÓRY – Patrycja Rogowska 73 7.1. Powikłania infekcyjne 74 7.1.1. Infekcje bakteryjne 77 7.1.2. Infekcje wirusowe 79 7.1.3. Grzybice i infestacje pasożytnicze 81 7.2. Reakcje alergiczne 82 7.2.1. Przewlekłe reakcje nadwrażliwości ograniczone do jednego koloru tatuażu 82 7.2.2. Ostre reakcje wypryskowe 88 7.2.3. Reakcje anafilaktoidalne 89 7.3. Przewlekłe reakcje zapalne w czarnych tatuażach (CIBTR) 91 7.3.1. Obraz kliniczny 93 7.3.2. Diagnostyka 96 7.3.3. Leczenie 96 7.4. Bliznowacenie 97 7.5. Powikłania neurosensoryczne 98 7.6. Reakcje fototoksyczne 98 7.7. Defekty estetyczne spowodowane aplikacją tuszu 99 7.7.1. Migracja barwnika, rozmyty tatuaż 99 7.7.2. Utrata koloru tatuażu 100 7.7.3. Przeładowanie pigmentem 101 7.8. Powikłania psychospołeczne 101 Piśmiennictwo 105 8. TATUAŻ A ŁAGODNE I ZŁOŚLIWE NOWOTWORY SKÓRY – Martyna Sławińska, Michał Sobjanek 109 8.1. Tatuaż a ryzyko wystąpienia nowotworów skóry 111 8.2. Tatuaż a diagnostyka nowotworów skóry 113 8.3. Tatuaż u pacjenta, który przebył nowotwór skóry 119 8.4. Tatuaż u pacjenta z czynnikami ryzyka nowotworów skóry 120 Piśmiennictwo 126 9. TATUAŻ A PRZEWLEKŁE CHOROBY SKÓRY – Marta Stawczyk-Macieja, Aneta Szczerkowska-Dobosz 127 9.1. Przeciwwskazania do wykonania tatuażu 129 9.2. Tatuaż u chorych z łuszczycą 131 9.3. Tatuaż u chorych z liszajem płaskim 134 9.4. Tatuaż u chorych z bielactwem 136 9.5. Tatuaż u chorych z łysieniem 136 9.6. Tatuaż u chorych z atopowym zapaleniem skóry 138 9.7. Tatuaż u chorych z pokrzywką 139 9.8. Tatuaż u chorych z wypryskiem kontaktowym 140 9.9. Tatuaż u chorych z chorobami tkanki łącznej (toczeń skórny, toczeń układowy, twardzina ograniczona, twardzina układowa) 142 9.10. Tatuaż a blizny 143 9.11. Leczenie przewlekłych chorób skóry a tatuaż 145 9.11.1. Leczenie immunosupresyjne 145 9.11.2. Leczenie izotretynoiną 146 9.12. Tatuaż w innych chorobach układowych 146 Piśmiennictwo 147 10. TATUAŻ A NIEKTÓRE PROCEDURY MEDYCZNE – Aneta Szczerkowska-Dobosz, Martyna Sławińska 149 10.1. Tatuaż a znieczulenie zewnątrzoponowe 149 10.2. Tatuaż a rezonans magnetyczny 151 10.3. Biopsja węzła wartowniczego u pacjenta z tatuażem 153 Piśmiennictwo 155 11. METODY USUWANIA TATUAŻY – Magdalena Dobosz 157 11.1. Historia usuwania tatuażu 157 11.2. Niespecyficzne metody usuwania tatuażu 158 11.3. Laseroterapia. Podstawy fizyczne laseroterapii w tatuażach. Lasery stosowane w usuwaniu tatuaży 160 11.3.1. Teoria selektywnej fototermolizy 163 11.3.2. Podstawy fizyczne laserowego usuwania tatuażu 164 11.3.3. Co dzieje się z pigmentem pod wpływem wiązki lasera? 169 11.4. Kliniczne aspekty laserowego usuwania tatuażu 170 11.4.1. Kwalifikacja pacjenta oraz czynniki determinujące skuteczność 171 11.4.2. Protokół zabiegowy 174 11.4.3. Środki ostrożności i powikłania pozabiegowe 178 Piśmiennictwo 187 SKOROWIDZ 189