Prawo planowania i zagospodarowania przestrzennego z perspektywy środowiska i jego ochrony

W publikacji omówiono złożone relacje pomiędzy prawem planowania i zagospodarowania przestrzennego a prawem ochrony środowiska. Przedmiotem analizy są nie tylko obowiązujące regulacje prawne, lecz także proponowane rozwiązania zawarte w projektowanym od 2013 r. Kodeksie urbanistyczno-budowlanym. Autorka szczegółowo przedstawiła w książce takie zagadnienia jak: katalog zasad i wartości istotnych dla procesu gospodarowania przestrzenią, źródła prawa i polityki planowania i zagospodarowania przestrzennego, instrumenty gospodarowania przestrzenią, zasada zrównoważonego rozwoju a sprawiedliwość ekologiczna. Adresaci:Książka przeznaczona jest dla prawników: sędziów, adwokatów, radców prawnych i prokuratorów. Może również zainteresować pracowników administracji rządowej i samorządowej, architektów, urbanistów oraz przedsiębiorców związanych z branżą budowlaną i energetyczną. „Recenzowana praca utwierdza w przekonaniu, że atrakcyjność badawcza podjętej przez Autorkę problematyki warta jest zainteresowania na szerszą skalę. Planowanie i zagospodarowanie przestrzenne jest jedną z tych dziedzin prawa materialnego, która jak niewiele innych, zasługuje na takie zainteresowanie. Tam właśnie skupiają się podstawowe problemy współczesnego prawa publicznego, a po części i prawa prywatnego”. Prof. dr hab. Zygmunt Niewiadomski

Wykaz skrótów | str. 11 Wstęp | str. 13 Rozdział 1 Geneza prawa planowania i zagospodarowania przestrzennego | str. 19 1.1. Pierwsze regulacje z zakresu planowania przestrzennego | str. 19 1.2. Prawne regulacje w zakresie planowania przestrzennego w Polsce | str. 22 1.2.1. Okres przed II wojną światową | str. 22 1.2.2. Okres po II wojnie światowej | str. 27 1.3. Okres po 1989 r | str. 44 Rozdział 2 Przestrzeń a środowisko jako przedmiot prawa planowania i zagospodarowania przestrzennego | str. 57 2.1. Pojęcie przestrzeni | str. 57 2.2. Przestrzeń jako dobro prawne | str. 64 2.3. Pojęcie środowiska i jego związki z przestrzenią | str. 77 2.4. Planowanie a zagospodarowanie przestrzenne | str. 89 2.5. Gospodarowanie przestrzenią | str. 100 Rozdział 3 Prawo planowania i zagospodarowania przestrzennego (gospodarowania przestrzenią) i jego miejsce w systemie prawa | str. 103 3.1. Uwagi ogólne na temat systemu prawa | str. 103 3.2. Prawo planowania i zagospodarowania przestrzennego jako (pod)system prawa administracyjnego | str. 114 3.3. Związki prawa planowania i zagospodarowania przestrzennego z wybranymi podsystemami prawa | str. 130 3.4. Prawo planowania i zagospodarowania przestrzennego z punktu widzenia środowiska i systemu prawa ochrony środowiska. Uwagi ogólne | str. 139 3.5. System prawa planowania i zagospodarowania przestrzennego a projekt Kodeksu urbanistyczno-budowlanego | str. 147 Rozdział 4 Zasady i wartości w planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym | str. 149 4.1. Rozważania ogólne na temat zasad i wartości | str. 149 4.2. Zasady i wartości w prawie planowania i zagospodarowania przestrzennego – uwagi ogólne | str. 158 4.3. Zasady ogólne o charakterze systemowym w prawie planowania i zagospodarowania przestrzennego | str. 166 4.3.1. Zasada dobra wspólnego | str. 166 4.3.2. Zasada zrównoważonego rozwoju | str. 172 4.4. Zasada uwzględniania ładu przestrzennego w ustalaniu i kształtowaniu polityki przestrzennej jako zasada stanowiąca podstawę kształtowania polityki przestrzennej | str. 184 4.5. Wartości wskazane ustawowo uwzględniane w planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (art. 1 ust. 2 u.p.z.p.) | str. 194 4.5.1. Interes publiczny | str. 199 4.5.2. Prawo własności | str. 208 4.5.3. Walory architektoniczne i krajobrazowe | str. 218 4.5.4. Wymagania ochrony dziedzictwa kulturowego i zabytków oraz dóbr kultury współczesnej | str. 220 4.5.5. Wymagania ochrony zdrowia oraz bezpieczeństwa ludzi i mienia, a także potrzeby osób niepełnosprawnych | str. 222 4.5.6. Walory ekonomiczne przestrzeni | str. 224 4.5.7. Potrzeby obronności i bezpieczeństwa państwa | str. 225 4.5.8. Potrzeby w zakresie rozwoju infrastruktury technicznej, w szczególności sieci szerokopasmowych | str. 228 4.5.9. Ochrona środowiska | str. 229 4.6. Zasada władztwa planistycznego gminy (samodzielności planistycznej gminy) | str. 237 4.7. Zasada partycypacji społecznej w planowaniu przestrzennym | str. 252 4.8. Zasada podziału zadań w zakresie kształtowania i prowadzenia polityki przestrzennej oraz trójszczeblowego systemu aktów planowania przestrzennego (art. 3 u.p.z.p.) | str. 259 4.9. Zasada fachowości i odpowiedzialności osób przygotowujących projekty aktów planowania przestrzennego (art. 5 u.p.z.p.) | str. 265 4.10. Zasady i wartości w projekcie Kodeksu urbanistyczno-budowlanego. Założenia ogólne | str. 267 Rozdział 5 Źródła prawa i polityki planowania i zagospodarowania przestrzennego | str. 279 5.1. Hierarchiczna budowa systemu źródeł prawa i polityki planowania przestrzennego. Uwagi ogólne | str. 279 5.2. Planowanie i zagospodarowanie przestrzenne w prawie europejskim (obszary morskie) | str. 284 5.3. Planowanie i zagospodarowanie przestrzenne w Konstytucji RP | str. 291 5.4. Planowanie i zagospodarowanie przestrzenne w przepisach ustaw | str. 293 5.4.1. Rola ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w sferze planowania i zagospodarowania przestrzennego | str. 293 5.4.2. Pozostałe ustawy z zakresu planowania i zagospodarowania przestrzennego | str. 301 5.5. Planowanie i zagospodarowanie przestrzenne w aktach wykonawczych | str. 318 5.6. Prawo miejscowe | str. 324 5.7. Akty polityki planowania przestrzennego | str. 342 5.7.1. Koncepcja przestrzennego zagospodarowania kraju | str. 342 5.7.2. Plan zagospodarowania przestrzennego województwa | str. 346 5.7.3. Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy | str. 350 5.8. Programy rządowe oraz programy wojewódzkie | str. 357 Rozdział 6 Prawne związki pomiędzy prawem planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz prawem ochrony środowiska a kierunki rozwoju prawa gospodarowania przestrzenią | str. 361 6.1. Uwagi ogólne na temat związków między prawem planowania i zagospodarowania przestrzennego a prawem ochrony środowiska | str. 361 6.2. Związki aksjologiczne pomiędzy prawem planowania i zagospodarowania przestrzennego a prawem ochrony środowiska | str. 367 6.2.1. Zasada zrównoważonego rozwoju | str. 367 6.2.2. Zrównoważony rozwój a sprawiedliwość ekologiczna | str. 380 6.2.3. Ochrona środowiska i jej znaczenie jako wartości w planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym | str. 387 6.2.4. Od „niedoszacowania” zasad i wartości w planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym przez praktykę po ich instrumentalizację przez ustawodawcę | str. 391 6.2.5. Zasady i wartości dotyczące ochrony środowiska w projekcie Kodeksu urbanistyczno-budowlanego | str. 399 6.3. Związki merytoryczne pomiędzy prawem planowania i zagospodarowania przestrzennego a prawem ochrony środowiska | str. 402 6.3.1. Związki uwarunkowane wspólnymi elementami ochrony | str. 402 6.3.2. Związki uwarunkowane podziałem zadań administracji publicznej w ochronie środowiska i przestrzeni | str. 407 6.3.3. Związki normatywne wynikające z Prawa ochrony środowiska i ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym | str. 413 6.3.4. Obszary specjalne jako szczególna instytucja z zakresu ochrony środowiska i przestrzeni | str. 422 6.4. Związki instytucjonalne pomiędzy prawem planowania i zagospodarowania przestrzennego a prawem ochrony środowiska | str. 429 6.5. Związki proceduralne pomiędzy prawem planowania i zagospodarowania przestrzennego a prawem ochrony środowiska | str. 437 6.6. Ewolucja w stronę integracji gospodarowania przestrzenią z prawem ochrony środowiska? Kierunki rozwoju prawa gospodarowania przestrzenią | str. 448 Podsumowanie | str. 465 Bibliografia | str. 483 Akty prawne | str. 511 Orzecznictwo | str. 517