Autor w kompleksowy, unikatowy sposób ujmuje tematykę sfery seksualności polskiego społeczeństwa, przedstawiając zarazem podsumowanie dwudziestoletnich badań i obserwacji zmieniających się zachowań seksualnych Polek i Polaków. Umożliwia czytelnikowi nie tylko zapoznanie się z sytuacją aktualną, lecz także śledzenie przemian kulturowych i obyczajowych w dziedzinie polskiej seksualności. Wszechstronnie ocenia stan zdrowia i życia seksualnego społeczeństwa, uwzględniając szeroko pojęte realia współczesnego środowiska. Nie istnieją dla niego tematy tabu.
Prezentowane studium badawcze, niezwykle cenne i wartościowe pod względem naukowym i dydaktycznym, jest adresowane do lekarzy, psychologów, socjologów, pedagogów, terapeutów, specjalistów z dziedziny zdrowia publicznego, analityków zdrowia i studentów różnych kierunków.
******
Sexual health and life of Poles aged 50-74 in 2017. A perspective of ageing society
The author discusses the problem of the sexual sphere in Polish society in a complex and unique way, presenting the results of the research into changing sexual habits of Polish females and males. The study enables the reader not only to look at the present situation, but also to follow cultural and social changes concerning Polish sexual sphere. It is also a comprehensive assessment of the health and sexual life of the society, which reflects the realities of contemporary environment.
*********
Prof. dr hab. n. hum. Zbigniew Izdebski – pedagog, seksuolog, doradca rodzinny, specjalista w zakresie zdrowia publicznego. Kierownik Katedry Biomedycznych Podstaw Rozwoju i Seksuologii Wydziału Pedagogicznego Uniwersytetu Warszawskiego oraz Katedry Humanizacji Medycyny i Seksuologii Collegium Medicum Uniwersytetu Zielonogórskiego. W latach 2005–2012 dziekan Wydziału Pedagogiki, Socjologii i Nauk o Zdrowiu UZ. Kieruje Podyplomowymi Studiami Wychowania Seksualnego UW. Przewodniczący Rady Naukowej Dyscypliny Pedagogika Uniwersytetu Warszawskiego.
Inicjator i organizator Ogólnopolskich Debat o Zdrowiu Seksualnym, honorowy członek Niemieckiego Towarzystwa Wychowania Seksualnego (2008), członek Polskiego i Europejskiego Towarzystwa Seksuologicznego oraz honorowy członek Polskiego Towarzystwa Naukowego AIDS (2021). Od 2010 roku współpracownik naukowy Instytutu ds. Badań nad Seksem, Płciowością i Prokreacją im. Alfreda Kinseya na Indiana University. W latach 2005–2011 sekretarz naukowy Polskiej Akademii Medycyny. Odznaczony złotym medalem Światowej Akademii Medycyny im. Alberta Schweitzera za humanizację medycyny, wielokrotnie nagradzany przez Ministra Zdrowia, w 2013 roku uhonorowany nagrodą Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego za całokształt dorobku naukowego.
Łączy działalność badawczą, dydaktyczną i kliniczną. Autor licznych polskich i międzynarodowych badań nad seksualnością człowieka. Realizuje w Polsce projekty badawcze dotyczące seksualności Polaków w cyklu życia. Popularyzuje wiedzę z zakresu zdrowia seksualnego w prasie, radiu i telewizji.
----------
Prof. dr hab. n. hum. Zbigniew Izdebski – an educator, sexologist, family counselor, specialist in public health. Head of the Department of Biomedical Foundations of Development and Sexology of the Pedagogical Faculty of the University of Warsaw and the Department of Humanization, Medicine and Sexology of the Collegium Medicum of the University of Zielona Góra.
I. Wprowadzenie 9
Problemy i wyzwania w starzejącym się społeczeństwie 10
II. Metodologia badań i koncepcja opracowania 19
Model konceptualny 19
Organizacja badań 20
Charakterystyka społeczno-demograficzna i liczebność próby 20
Metody analiz 26
Porównania z wynikami wcześniejszych badań 27
III. Opinie na temat podejmowania kontaktów seksualnych przez osoby w starszym wieku 28
Podejście teoretyczne 28
Pytania i kryteria oceny 29
Analiza uwarunkowań 31
Związek z innymi poglądami 35
PODSUMOWANIE 36
IV. Stan zdrowia fizycznego i psychicznego 37
Stan zdrowia fizycznego – przebyte choroby i zabiegi operacyjne 37
Stan zdrowia psychicznego – wybrane objawy 40
Subiektywne postrzeganie zdrowia fizycznego i psychicznego 43
Masa ciała 46
Objawy menopauzy 49
PODSUMOWANIE 50
V. Zachowania związane ze zdrowiem 52
Badania profilaktyczne – kobiety 52
Badania profilaktyczne – mężczyźni 56
Badania profilaktyczne – kobiety i mężczyźni 58
Zachowania prozdrowotne – odżywianie 60
Zachowania prozdrowotne – higiena snu i wypoczynku 62
Zachowania prozdrowotne – aktywność fizyczna 62
Skala sumaryczna dbania o zdrowie 64
Czynniki wzmacniające zdrowie psychospołeczne 65
Zachowania antyzdrowotne – substancje psychoaktywne 67
Związek używania substancji psychoaktywnych ze zdrowiem 69
PODSUMOWANIE 70
VI. Funkcjonowanie w związkach 72
Charakterystyka obecnego związku 72
Związki trwające dłużej niż 6 miesięcy 75
Ocena trwałości małżeństwa lub stałego związku 78
Poglądy na funkcjonowanie w związku 79
PODSUMOWANIE 82
VII. Zadowolenie z życia seksualnego i opinie na jego temat 84
Postrzeganie własnego życia seksualnego 84
Skala sumaryczna oceny życia seksualnego 89
Ogólne opinie o życiu seksualnym 94
Zmiany w latach 2007–2017 100
PODSUMOWANIE 101
VIII. Aktywność seksualna 103
Rodzaje aktywności seksualnej 103
Uwarunkowania aktywności seksualnej 106
Orgazm 109
Liczba partnerów seksualnych 110
Osoby żyjące w pojedynkę 113
Kontakty homoseksualne i opinie o nich 114
Stosowanie prezerwatyw 117
Seks w sieci 117
Kontakty seksualne poza stałym partnerem seksualnym 119
PODSUMOWANIE 121
IX. Sprawność seksualna mężczyzn i kobiet oraz zgłaszane trudności 123
Okresowy spadek zainteresowania seksem 123
Czynniki utrudniające współżycie 124
Obawy związane z podejmowaniem kontaktów seksualnych 125
Sprawność seksualna 127
Sprawność seksualna partnera w opinii kobiet 128
Ogólna ocena jakości współżycia seksualnego 129
Jakość współżycia seksualnego a zdrowie 132
Poglądy na temat sprawności seksualnej mężczyzn i kobiet 133
Stosowanie środków wspomagających potencję 135
PODSUMOWANIE 136
X. Wskaźniki zdrowia i życia seksualnego a opinie o seksualności osób starszych 137
Stan zdrowia psychicznego 138
Ogólna ocena zadowolenia ze zdrowia 139
Ocena relacji z otoczeniem 141
Ocena relacji w związku 142
Zadowolenie z życia seksualnego 143
Opinie o roli zaangażowania uczuciowego 144
Aktywność seksualna w ostatnich 4 tygodniach 145
Doświadczanie orgazmu 145
Częstość odbywania stosunków płciowych 146
Kontakty poza stałym związkiem 147
Kontakty w sieci 147
Sprawność seksualna 148
PODSUMOWANIE 149
XI. Zakończenie 151
XII. Summary of key findings 153
Wykaz tabel 166
Wykaz wykresów 169
