Rozdzielenie kompetencji władzy wykonawczej między Prezydenta RP oraz Radę Ministrów

Publikacja stanowi kompleksowe i wyczerpujące opracowanie niezwykle aktualnego zagadnienia związanego z rozdzieleniem poszczególnych kompetencji miedzy segmentami polskiej władzy wykonawczej. Praca zawiera szczegółowe omówienie: podziału zadań i kompetencji Prezydenta oraz Rady Ministrów w tak ważnych dziedzinach jak stosunki międzynarodowe oraz obronność i bezpieczeństwo państwa, instytucjonalnych form współpracy Prezydenta i Rady Ministrów, aktywności tych podmiotów w różnych sferach życia państwowego. Autor opisuje ponadto konflikty wewnątrz władzy wykonawczej, występujące w ostatnich latach, oraz wyjaśnia wiele z tych sporów, wskazując, jak poszczególne uprawnienia Prezydenta RP i Rządu powinny być interpretowane i kształtowane, aby tego typu nieporozumienia się nie zdarzały. Adresaci Książka jest przeznaczona dla prawników administratywistów, przedstawicieli innych dyscyplin naukowych, m.in. politologii, socjologii czy nauk społecznych. Może również stanowić pomoc dydaktyczna dla studentów prawa, administracji, politologii, nauk humanistycznych, zwłaszcza historii.

Wykaz ważniejszych skrótów str. 15 Wstęp str. 17 Rozdział I Ewolucja wzajemnego usytuowania organów władzy wykonawczej w systemie organów władzy państwowej Rzeczypospolitej Polskiej str. 25 1. Model władzy wykonawczej w noweli konstytucyjnej z 7 kwietnia 1989 r. str. 25 1.1. Wprowadzenie str. 25 1.2. Restytucja urzędu prezydenta w okresie transformacji ustrojowej str. 27 1.3. Koncepcja władzy wykonawczej w świetle porozumień Okrągłego Stołu i w noweli kwietniowej str. 30 1.4. Funkcje ustrojowe i wzajemne usytuowanie podmiotów władzy wykonawczej w systemie organów władzy państwowej str. 34 1.5. Konstytucyjne płaszczyzny współpracy podmiotów władzy wykonawczej str. 39 1.6. Podsumowanie str. 42 2. Model władzy wykonawczej w Małej Konstytucji z 17 października 1992 r. str. 45 2.1. Wprowadzenie str. 45 2.2. Ogólna charakterystyka władzy wykonawczej w systemie rozdzielonych władz str. 48 2.3. Konstytucyjne płaszczyzny współpracy podmiotów władzy wykonawczej str. 52 2.4. Podsumowanie str. 59 3. Model władzy wykonawczej w świetle Konstytucji RP z 2 kwietnia 1997 r. str. 62 3.1. Wprowadzenie str. 62 3.2. Istota i pojęcie zasady podziału władz w Konstytucji RP str. 64 3.3. Równowaga jako podstawowy atrybut zasady podziału władz str. 65 3.4. Usytuowanie wzajemne organów władzy wykonawczej w systemie organów władzy państwowej str. 68 3.5. Funkcje ustrojowe podmiotów władzy wykonawczej str. 71 3.6. Prezydent jako najwyższy przedstawiciel państwa str. 76 3.7. Przemieszczenie kompetencji władzy wykonawczej w okresie intensywnej transformacji ustrojowej str. 79 3.8. Status ustrojowy Prezesa Rady Ministrów str. 82 3.9. Konstytucyjny aksjomat współpracy między podmiotami władzy wykonawczej str. 85 3.10. Podsumowanie str. 88 Rozdział II Delimitacja zadań i kompetencji prezydenta oraz Rady Ministrów w sferze stosunków międzynarodowych str. 90 1. Prezydent RP jako najwyższy reprezentant państwa w stosunkach międzynarodowych str. 90 1.1. Wprowadzenie str. 90 1.2. Uprawnienia reprezentacyjne prezydenta wynikające z art. 133 Konstytucji RP. Uwagi ogólne str. 92 1.3. Prezydent jako organ ratyfikujący umowy międzynarodowe str. 94 1.4. Konstytucyjne kategorie ratyfikowanych umów międzynarodowych str. 96 1.5. Ustawa wyrażająca zgodę na ratyfikację umowy międzynarodowej str. 99 1.6. Problem zakwalifikowania umowy międzynarodowej do jednej z konstytucyjnych kategorii str. 103 1.7. Kontrasygnata aktu ratyfikacji umowy międzynarodowej str. 105 1.8. Umowy międzynarodowe ratyfikowane w trybie art. 90 Konstytucji. Uwagi ogólne str. 108 1.9. Przekazanie kompetencji organów władzy państwowej w niektórych sprawach str. 110 1.10. Dwa tryby wyrażenia zgody na ratyfikację umowy międzynarodowej na podstawie art. 90 Konstytucji str. 114 1.11. Uprawnienia prezydenta związane z ratyfikacją umowy międzynarodowej, o której mowa w art. 90 Konstytucji RP str. 118 1.12. Ratyfikacja traktatu z Lizbony przez Prezydenta RP str. 122 1.13. Prawo do czynnej i biernej legacji str. 129 1.14. Podsumowanie str. 132 2. Współdziałanie prezydenta i Rady Ministrów w sferze polityki zagranicznej str. 134 2.1. Wprowadzenie str. 134 2.2. Zawieranie umów międzynarodowych str. 136 2.3. Współdziałanie władzy wykonawczej w zakresie polityki zagranicznej. Praktyka prezydentury Aleksandra Kwaśniewskiego str. 139 2.4. Współdziałanie władzy wykonawczej w zakresie polityki zagranicznej. Praktyka prezydentury Lecha Kaczyńskiego str. 144 2.5. Podsumowanie str. 148 3. Zagadnienie sporu kompetencyjnego pomiędzy Prezydentem RP a Prezesem Rady Ministrów o reprezentację Polski w Radzie Europejskiej str. 150 3.1. Wprowadzenie str. 150 3.2. Rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego przez Trybunał Konstytucyjny str. 155 3.3. Zdania odrębne do postanowienia Trybunału Konstytucyjnego str. 162 3.4. Podsumowanie str. 165 Rozdział III Delimitacja zadań i kompetencji prezydenta oraz Rady Ministrów w dziedzinie obronności i bezpieczeństwa państwa str. 168 1. Prezydent jako strażnik obronności i bezpieczeństwa państwa str. 168 1.1. Wprowadzenie str. 168 1.2. Najwyższe zwierzchnictwo prezydenta nad Siłami Zbrojnymi str. 171 1.3. Uprawnienia najwyższego zwierzchnika Sił Zbrojnych w czasie pokoju str. 174 1.4. Uprawnienia najwyższego zwierzchnika Sił Zbrojnych w czasie wojny str. 175 1.5. Pozostałe uprawnienia prezydenta wynikające z funkcji najwyższego zwierzchnika Sił Zbrojnych str. 176 1.6. Uprawnienia prezydenta wynikające z ustawy o Policji str. 178 1.7. Bezpośrednie relacje prezydenta z armią str. 181 1.8. Powszechna lub częściowa mobilizacja i użycie Sił Zbrojnych do obrony Rzeczypospolitej Polskiej str. 182 1.9. Rada Bezpieczeństwa Narodowego str. 187 1.10. Biuro Bezpieczeństwa Narodowego str. 192 1.11. Podsumowanie str. 195 2. Zadania ustrojowe i kompetencje Rady Ministrów i administracji rządowej w dziedzinie obronności i bezpieczeństwa państwa str. 196 2.1. Wprowadzenie str. 196 2.2. Ogólne kierownictwo rządu w dziedzinie obronności i bezpieczeństwa państwa str. 198 2.3. Uprawnienia Prezesa Rady Ministrów w zakresie obronności i bezpieczeństwa państwa str. 200 2.4. Uprawnienia władzy wykonawczej w zakresie użycia lub pobytu Sił Zbrojnych RP poza granicami państwa str. 205 2.5. Uprawnienia Ministra Obrony Narodowej w zakresie obronności i bezpieczeństwa państwa str. 209 2.6. Uprawnienia Ministra Spraw Wewnętrznych w zakresie obronności i bezpieczeństwa państwa str. 215 2.7. Służby specjalne w systemie bezpieczeństwa państwa str. 219 2.8. Podsumowanie str. 220 3. Rozgraniczenie kompetencji władzy wykonawczej w dziedzinie stanów nadzwyczajnych str. 221 3.1. Wprowadzenie str. 221 3.2. Stan wojenny str. 226 3.3. Rozporządzenie z mocą ustawy str. 233 3.4. Stan wyjątkowy str. 245 3.5. Sejmowa kontrola wprowadzenia stanu wojennego i stanu wyjątkowego str. 249 3.6. Stan klęski żywiołowej str. 252 3.7. Stan wojny i czas wojny str. 257 3.8. Instytucje zarządzania kryzysowego str. 261 3.9. Podsumowanie str. 263 Rozdział IV Instytucjonalne formy współpracy prezydenta i Rady Ministrów str. 267 1. Kontrasygnata aktów urzędowych prezydenta str. 267 a) Kontrasygnata w polskim prawie konstytucyjnym przed uchwaleniem Konstytucji z 1997 roku str. 267 a.1. Wprowadzenie str. 267 a.2. Kontrasygnata w ustawie rządowej z 3 maja 1791 r. str. 271 a.3. Kontrasygnata w Konstytucji Księstwa Warszawskiego z 22 lipca 1807 r. oraz ustawie konstytucyjnej Królestwa Polskiego z 27 listopada 1815 r. str. 274 a.4. Kontrasygnata w świetle dekretu z 22 listopada 1918 r. oraz uchwała z 20 lutego 1919 r. o powierzeniu Józefowi Piłsudskiemu dalszego sprawowania urzędu Naczelnika Państwa str. 276 a.5. Kontrasygnata w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z 17 marca 1921 r. str. 277 a.6. Kontrasygnata w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z 23 kwietnia 1935 r. str. 280 a.7. Kontrasygnata w Polsce w latach powojennych (1944-1989) str. 283 a.8. Kontrasygnata w Polsce w okresie transformacji ustrojowej str. 285 a.9. Podsumowanie str. 290 b) Kontrasygnata w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z 2 kwietnia 1997 r. str. 292 b.1. Wprowadzenie str. 292 b.2. Zakres kontrasygnaty str. 293 b.3. Akty wolne od kontrasygnaty str. 298 b.4. Prerogatywy w stosunku do władzy ustawodawczej str. 302 b.5. Prerogatywy w stosunku do Rady Ministrów str. 307 b.6. Prerogatywy w stosunku do władzy sądowniczej str. 309 b.7. Pozostałe prerogatywy prezydenta str. 311 b.8. Podmioty kontrasygnujące i tryb udzielenia kontrasygnaty str. 314 b.9. Podsumowanie str. 318 2. Rada Gabinetowa str. 320 2.1. Wprowadzenie str. 320 2.2. Rudymenty instytucji Rady Gabinetowej w polskim prawie konstytucyjnym str. 321 2.3. Rada Gabinetowa w Małej Konstytucji z 1947 roku str. 323 2.4. Rada Gabinetowa w Polsce w okresie transformacji ustrojowej str. 325 2.5. Rada Gabinetowa w Konstytucji RP z 2 kwietnia 1997 r. str. 327 2.6. Praktyka funkcjonowania Rady Gabinetowej w pierwszej dekadzie obowiązywania Konstytucji RP z 1997 roku str. 334 2.7. Podsumowanie str. 337 Zakończenie str. 339 Aneks str. 345 Bibliografia str. 425 1. Opracowania i monografie str. 425 2. Konstytucje i ustawy konstytucyjne str. 448 3. Ustawy str. 449 4. Umowy międzynarodowe str. 453 5. Uchwały Sejmu str. 455 6. Uchwały i rozporządzenia Rady Ministrów str. 455 7. Rozporządzenia i zarządzenia Prezesa Rady Ministrów str. 457 8. Rozporządzenia, zarządzenia i postanowienia Prezydenta RP str. 458 9. Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego, Trybunału Stanu i Sądu Najwyższego str. 460 10. Prasa str. 462 11. Źródła internetowe str. 462 12. Pozostałe źródła str. 463