Podręcznik „Podstawowe czynności medyczne i pielęgnacyjne” prezentuje aktualną wiedzę medyczną z zakresu opieki nad pacjentem. Uwzględniono w nim zasady i techniki wykonywania zabiegów pielęgnacyjnych, diagnostycznych i leczniczych na różnych oddziałach szpitalnych.
Książka napisana jest w sposób przystępny, zawiera zabiegi i procedury wykonywania zadań opiekuńczych poparte zdjęciami najtrudniejszych elementów danej czynności, co ułatwi przyswojenie materiału.
Publikacja adresowana jest do studentów pielęgniarstwa, położnictwa, ratownictwa medycznego i fizjoterapii. Będzie również przydatna dla pielęgniarek oraz innych pracowników medycznych uzupełniających wiedzę i umiejętności w ramach kształcenia podyplomowego.
Z Przedmowy:
W odczuciu autorów podręcznik powinien przyczynić się do wzbogacenia zarówno studentów, jak i pracowników ochrony zdrowia o treści pozwalające im nabyć nowe umiejętności i wiedzę – pogłębić i udoskonalić te już posiadane oraz pomóc wykształcić wyobrażenie o tym, że tylko przestrzeganie praw pacjenta, poszanowanie jego godności i niezależności oraz dbałość o zapewnienie mu komfortu bio-psycho-społecznego są gwarancją prawidłowo przebiegającego procesu leczenia i pielęgnacji, a także naczelnym celem działań zespołu terapeutycznego. Jak bowiem twierdził Vernon Howard: „Zawsze idź przez życie tak, jakbyś miał coś nowego do nauczenia się, a tak się stanie”.
1. ZABIEGI HIGIENICZNE 1
1.1. Ścielenie łóżka pustego przez jedną osobę lub dwie Katarzyna Van Damme-Ostapowicz 1
1.2. Ścielenie łóżka zajmowanego przez chorego Katarzyna Van Damme-Ostapowicz 7
1.3. Przygotowanie łóżka dla chorego, zmiana bielizny pościelowej i osobistej Katarzyna Van Damme-Ostapowicz 12
1.4. Toaleta całego ciała chorego leżącego Anna Owłasiuk, Halina Doroszkiewicz, 30
1.5. Kąpiel chorego w wannie i pod prysznicem, Halina Doroszkiewicz, Anna Owłasiuk 43
1.6. Zabiegi zapewniające utrzymanie czystości głowy Anna Owłasiuk, Halina Doroszkiewicz 48
2. POMOC W UTRZY MANIU SPRAWNOŚCI PACJENTA 56
2.1. Gimnastyka oddechowa Agnieszka Lankau 56
2.2. Technika masażu klasycznego Agnieszka Lankau 65
2.3. Ćwiczenia czynne, bierne Agnieszka Lankau 75
2.4. Pozycje ułożeniowe, drenaż ułożeniowy Matylda Sierakowska, Izabela Wysocka-Skurska 81
2.4.1. Rodzaje ułożenia pacjenta 83
2.5. Pomoc w przemieszczaniu się pacjenta Matylda Sierakowska, Izabela Wysocka-Skurska 99
2.6. Sadzanie pacjenta, transportowanie, ułożenie Matylda Sierakowska, Izabela Wysocka-Skurska 105
3. BANDAŻOWANIE Agnieszka Lankau 109
3.1. Bandażowanie wybranych części ciała 109
3.2. Alternatywne metody mocowania opatrunków 124
4. POMIARY Jolanta Lewko 128
4.1. Ocena tętna, ciśnienia tętniczego i oddechu. Pulsoksymetria. Kapnometria 128
4.1.1. Ocena tętna 128
4.1.2. Pomiar ciśnienia tętniczego 130
4.1.3. Pomiar oddechu 134
4.1.4. Pulsoksymetria 136
4.1.5. Kapnometria 138
4.2. Pomiar temperatury 139
4.3. Karta gorączkowa – ocena i zapis temperatury, tętna, ciśnienia tętniczego krwi, stolca, wzrostu i masy ciała 141
4.4. Skala oceny świadomości Glasgow 143
4.5. Badanie ostrości wzroku i słuchu oraz widzenia barwnego 145
5. ZABIEGI PRZECIWZAPALNE Krystyna Klimaszewska 148
5.1. Zabiegi z zastosowaniem zimna 150
5.1.1. Zimno suche i wilgotne 150
5.2. Zabiegi z zastosowaniem ciepła 157
5.2.1. Ciepło suche i wilgotne 157
5.3. Technika stawiania baniek (bańki ogniowe, bezogniowe i akupunkturowe) 163
6. ZABIEGI REKTALNE Krystyna Kowalczuk 168
6.1. Technika wykonywania zabiegów rektalnych u dorosłych – lewatywa 170
6.2. Wlewka przeczyszczająca 178
6.3. Kroplowy wlew doodbytniczy 183
6.4. Sucha rurka 190
6.5. Podawanie leków doodbytniczo – wlewka lecznicza 194
7. ZGŁĘBNIKOWANIE ŻOŁĄDKA I DWUNASTNICY Agata Gołębiewska 200
7.1. Zgłębnikowanie żołądka w celu diagnostycznym i leczniczym 200
7.2. Płukanie żołądka 207
7.3. Technika karmienia chorych przez zgłębnik 211
7.4. Zgłębnikowanie dwunastnicy w celu diagnostycznym 217
8. PODAWANIE LEKÓW RÓŻNYMI DROGAMI 222
8.1. Zasady podawania i przechowywania leków Katarzyna Krystyna Snarska 222
8.2. Podawanie leków miejscowo Katarzyna Krystyna Snarska 226
8.2.1. Podawanie leków do worka spojówkowego 226
8.2.2. Podawanie leków do ucha 233
8.2.3. Podawanie leków do nosa 239
8.3. Podawanie leków dopochwowo Grażyna Kobus 242
8.4. Podawanie leków na skórę Grażyna Kobus 247
8.5. Podawanie leków przez przewód pokarmowy Grażyna Kobus 255
8.6. Wprowadzenie leków drogą układu oddechowego (tlenoterapia, inhalacje, nebulizacje) Beata Janina Olejnik, Cecylia Dolińska 264
8.7. Podawanie leków dotkankowo Barbara Jankowiak, Beata Kowalewska, Hanna Rolka 284
8.7.1. Umiejętności przygotowujące do wstrzyknięć 292
8.8. Wstrzyknięcia podskórne Katarzyna Łagoda 304
8.8.1. Technika podawania preparatów heparyny drobnocząsteczkowej 308
8.8.2. Technika podawania insuliny przy użyciu strzykawki i penu 312
8.9. Wstrzyknięcia śródskórne, próby tuberkulinowe Ewa Pilecka, Anna Baranowska, Krystyna Klimaszewska 325
8.10. Wstrzyknięcia domięśniowe Anna Baranowska 338
8.11. Podawanie leków dożylnie Beata Kowalewska, Barbara Jankowiak, Hanna Rolka 352
8.11.1. Podawanie leków dożylnie za pomocą igły iniekcyjnej 360
8.11.2. Kaniulacja żył za pomocą igły typu „motylek”. Podawanie leków dożylnie 364
8.11.3. Kaniulacja żył za pomocą igły typu Vigo. Podawanie leków dożylnie 366
8.12. Kroplowy wlew dożylny Katarzyna Bajda 373
8.12.1. Zasady obsługi pompy infuzyjnej 387
8.13. Obsługa i pielęgnacja wkłucia centralnego i portu naczyniowego. Skala Baxtera Dorota Joanna Kondzior 394
9. POBIERANIE MATERIAŁÓW DO BADAŃ 419
9.1. Pobieranie krwi do badań laboratoryjnych Agnieszka Szyszko-Perłowska 419
9.1.1. Technika pobierania krwi do badań laboratoryjnych metodą tradycyjną 425
9.1.2. Technika pobierania krwi do badań laboratoryjnych metodą próżniową 429
9.1.3. Technika pobierania krwi do badań laboratoryjnych metodą aspiracyjno-próżniową 435
9.2. Badania diagnostyczne wykonywane za pomocą glukometru Cecylia Regina Łukaszuk 440
9.2.1. Pomiar poziomu glukozy we krwi 440
9.2.2. Pomiar poziomu cholesterolu we krwi 448
9.2.3. Testy diagnostyczne dla oznaczania ciał ketonowych we krwi 450
9.3. Pobieranie materiału do badań diagnostycznych Joanna Chilińska 452
9.3.1. Pobieranie moczu 452
9.3.2. Pobieranie kału 463
9.3.3. Pobieranie plwociny do badań 471
9.3.4. Pobieranie wymazu z gardła 474
10. UDZIAŁ W LECZENIU CHIRURGICZNYM 478
10.1. Higieniczne mycie rąk według schematu Ayliffe’a Regina Sierżantowicz, Bożena Kirpsza 478
10.2. Chirurgiczne mycie rąk Regina Sierżantowicz, Bożena Kirpsza 483
10.3. Przygotowanie stolika opatrunkowego Bożena Kirpsza, Regina Sierżantowicz 487
10.4. Technika wykonywania opatrunków. Zdejmowanie szwów Bożena Kirpsza, Regina Sierżantowicz 489
10.5. Drenaż jam ciała Bożena Kirpsza, Regina Sierżantowicz 497
10.6. Punkcje jam ciała Luiza Marzęcka-Strzałek 503
10.6.1. Przygotowanie do nakłucia lędźwiowego 503
10.6.2. Przygotowanie do nakłucia szpiku kostnego 510
10.6.3. Przygotowanie do nakłucia jamy otrzewnej 517
10.6.4. Przygotowanie do nakłucia jamy opłucnowej 522
11. INNE ZABIEGI 532
11.1. Toaleta drzewa oskrzelowego Iwona Teresa Jarocka, Agata Kulikowska 532
11.1.1. Toaleta drzewa oskrzelowego u chorego zaintubowanego metodą otwartą i zamkniętą 532
11.1.2. Toaleta drzewa oskrzelowego u chorego z założoną rurką tracheostomijną metodą otwartą i zamkniętą. Pielęgnacja tracheostomii 546
11.2. Cewnikowanie pęcherza moczowego Anna Majda 553
11.2.1. Cewnikowanie pęcherza moczowego u kobiety przez dwie osoby 561
11.2.2. Technika cewnikowania pęcherza moczowego u mężczyzny przez dwie osoby 567
11.2.3. Płukanie pęcherza moczowego 571
11.3. Pielęgnowanie chorych z nietrzymaniem moczu – cewniki zewnętrzne Katarzyna Cierzniakowska, Elżbieta Kozłowska, Aleksandra Popow 578
11.4. Stomia, przetoka jelitowa Katarzyna Cierzniakowska, Elżbieta Kozłowska, Aleksandra Popow 587
11.5. Wykonanie i interpretacja elektrokardiogramu Anna Stachurska, Krystyna Klimaszewska, Elżbieta Krajewska-Kułak 597
12. WYBRANE ZABIEGI I METODY OPIEKI NAD DZIECKIEM 607
12.1. Kąpiel noworodka i niemowlęcia. Przewijanie i ubieranie dzieci Katarzyna Krajewska-Ferishah 607
12.2. Wykonywanie pomiarów długości, masy ciała i obwodów u dziecka Katarzyna Krajewska–Ferishah 618
12.3. Pobieranie moczu i kału u dzieci w różnym wieku do badania Katarzyna Krajewska–Ferishah 623
12.3.1. Pobieranie moczu 623
12.3.2. Pobieranie kału 627
12.4. Lewatywa i wlewka doodbytnicza u dziecka Beata Janina Olejnik, Agata Panas 630
12.5. Karmienie dziecka przez zgłębnik Beata Janina Olejnik, Agata Panas 637
12.6. Kaniulacja obwodowych naczyń żylnych u dzieci Beata Janina Olejnik, Agata Panas 648
Skorowidz 660
