Postępowanie przedszpitalne w obrażeniach ciała

Przedmowa Jerzy Robert ŁADNY XIII Słowo od Redaktorów naukowych Przemysław GUŁA, Waldemar MACHAŁA XV Dobra medycyna może być złą taktyką Waldemar MACHAŁA XVII Ile trwa złota godzina Przemysław GUŁA XIX 1. Organizacja postępowania w urazach i taktyka działania Przemysław GUŁA 1 Sprzęt konieczny do działania na miejscu zdarzenia 7 Czynności, które muszą być wykonane na miejscu zdarzenia 10 Kryteria Centrum Urazowego 12 Kryteria anatomiczne 12 Kryteria parametrów fizjologicznych 12 Najczęstsze błędy i trudności 14 Działania w środowisku taktycznym 16 2. Mechanizm urazu Przemysław GUŁA 21 Znaczenie wywiadu medycznego w ocenie mechanizmu zdarzenia 24 Rodzaje obrażeń 24 Mechanizm a bezpieczeństwo 27 Postępowanie w zdarzeniach komunikacyjnych w aspekcie bezpieczeństwa 28 Obrażenia bojowe 29 Najczęstsze błędy 31 3. Ocena i badanie poszkodowanego po urazie Przemysław GUŁA, Tomasz SANAK 35 Ocena okoliczności miejsca zdarzenia 36 Niebezpieczny uogólniony mechanizm urazu 37 Ocena wstępna poszkodowanego 37 Szybkie badanie urazowe 39 Stabilizacja kręgosłupa szyjnego 47 Elementy oceny 47 Pozostałe elementy badania 49 Zapewnienie komfortu termicznego 49 Badanie szczegółowe i wywiad SAMPLE 50 SAMPLE 50 Działania w warunkach bojowych 52 Najczęstsze błędy 59 4. Wstrząs hipowolemiczny Waldemar MACHAŁA 63 Rozpoznanie wstrząsu krwotocznego 65 Pierwsza pomoc 67 Dostęp naczyniowy 67 Wyrównanie ostrej hipowolemii 75 Idealny płyn infuzyjny 76 Krystaloidy i koloidy 76 Przetaczanie płynów 80 Uśmierzanie bólu 87 Zakończenie resuscytacji płynowej 87 Zakończenie 87 Coś od siebie 88 5 Drożność dróg oddechowych Waldemar MACHAŁA 97 Techniki bezprzyrządowe 100 Techniki przyrządowe 106 Rurka nosowo-gardłowa 108 Rurka ustno-gardłowa 112 Urządzenia nadgłośniowe 112 Intubacja 112 Wspomaganie oddechu i prowadzenie oddechu zastępczego 128 Użycie respiratora 134 Zakończenie 142 6. Urazy ośrodkowego układu nerwowego Waldemar MACHAŁA 145 Wprowadzenie 145 Obrażenia ośrodkowego układu nerwowego – pierwotne i wtórne 146 Postępowanie w ciężkich obrażeniach ośrodkowego układu nerwowego 147 Uszkodzenie rdzenia kręgowego 152 Wstrząs rdzeniowy i wstrząs neurogenny 152 Postępowanie w obrażeniach rdzenia kręgowego 154 7. Uśmierzanie bólu w warunkach przedszpitalnych Waldemar MACHAŁA 161 Postępowanie na miejscu zdarzenia – Wojsko Polskie, czynności polowe 161 Postępowanie na miejscu zdarzenia – warunki pokojowe 168 Opioidowe leki przeciwbólowe i ketamina 171 Morfina (Morphini Sulfas WZF) 171 Ketamina 172 Fentanyl (Fentanyl WZF) 174 Petydyna (Dolcontral – Polfa) 174 Ranni w ciężkim stanie 175 Depresja oddechowa 175 Sztywność mięśni 176 Synergizm leków 176 Nieopioidowe leki przeciwbólowe 177 Zakończenie 177 8. Okiem anestezjologa – ciekawe przypadki urazów bojowych. Analiza postępowania ratunkowego Waldemar MACHAŁA 179 Wprowadzenie 179 Zdarzenie 1 180 Zdarzenie 2 185 Zdarzenie 3 190 Zdarzenie 4 196 Zdarzenie 5 200 Zdarzenie 6 208 Zdarzenie 7 211 9. Obrażenia szyi Robert BRZOZOWSKI 215 Informacje podstawowe 215 Uwagi anatomiczne 215 Możliwe problemy i powikłania 220 Działania w środowisku taktycznym 221 10. Obrażenia klatki piersiowej Robert BRZOZOWSKI 227 Informacje podstawowe 227 Uwagi anatomiczne 228 Niedrożne drogi oddechowe 234 Odma prężna 235 Odma otwarta (ssąca) 236 Odma prosta 236 Krwiak jamy opłucnej 236 Tamponada serca 238 Stłuczenie serca 239 Urazy przenikające serca 240 Urazy aorty i dużych naczyń klatki piersiowej 240 Złamanie żeber 240 Wiotka klatka piersiowa 241 Złamanie mostka 241 Obrażenia przełyku 241 Obrażenia tchawicy i oskrzeli 242 Obrażenia przepony (tępe i przenikające) 242 Obrażenia płuca 242 Obrażenia powybuchowe 243 Możliwe problemy i powikłania 244 Działania w środowisku taktycznym 246 Procedury postępowania 249 11. Obrażenia jamy brzusznej i miednicy Robert BRZOZOWSKI 261 Informacje podstawowe 261 Uwagi anatomiczne 262 Możliwe problemy i powikłania 268 Działania w środowisku taktycznym 271 12. Obrażenia narządu ruchu Przemysław GUŁA 279 Obrażenia kręgosłupa 280 Postępowanie 282 Obrażenia miednicy 284 Postępowanie 285 Obrażenia kończyn 286 Zasady unieruchamiania 289 Postępowanie w przypadku zwichnięć 291 Obrażenia kończyn – postępowanie 291 Amputacje 293 Procedura postępowania 294 Zespół zmiażdżeniowy 294 Postępowanie 295 Obrażenia bojowe 295 Postępowanie 298 Najczęściej popełniane błędy w przypadku zaopatrywania obrażeń narządu ruchu 298 13. Postępowanie w oparzeniach Andrzej NABZDYK 303 Informacje podstawowe 303 Informacje anatomiczne 303 Metody szacowania (oceny) powierzchni oparzeń 306 Możliwe problemy i zagrożenia 313 Działania w środowisku taktycznym 316 Wskazania do hospitalizacji w ośrodkach leczenia oparzeń 319 Kwalifikacja do transportu przez LPR 319 Lista ośrodków oparzeniowych w Polsce 320 Tablica Lunda i Browdera 321 14 Urazy u dzieci Jacek KLESZCZYŃSKI, Andrzej NABZDYK 323 Informacje ogólne 323 Parametry życiowe 325 Dawkowanie leków u dzieci oraz dobór sprzętu 329 Uwagi dotyczące sprzętu 333 Możliwe problemy i zagrożenia 334 Działania w środowisku taktycznym 337 Sytuacje szczególne 337 Zespół dziecka maltretowanego 337 Hipotermia 339 SCIWORA (Spinal Cord Injury without Radiographic Abnormality 339 Zbiór zasad postępowania z dzieckiem i opiekunem 341 15. Urazy i obrażenia ciężarnych Elżbieta NOWACKA 343 Wprowadzenie 343 Łańcuch przeżycia 345 Adaptacja organizmu matki do ciąży i implikacje kliniczne 346 Fizjologiczna adaptacja układu krążenia matki do ciąży 346 Zespół aorto-kawalny 348 Adaptacja układu oddechowego matki do ciąży 349 Fizjologiczna adaptacja układu pokarmowego matki do ciąży 350 Zmiany anatomiczno-fizjologiczne w obrębie miednicy mniejszej 350 Wstępne postępowanie na miejscu zdarzenia 351 Ostre położnicze powikłania urazu 359 Zasady podejmowania decyzji 359 Ocena wpływu urazu komunikacyjnego na dalszy przebieg ciąży, płód i noworodka 361 Najczęstsze błędy 364 16. Urazy i obrażenia skojarzone – okiem lekarza zespołu. Lotniczego Pogotowia Ratunowego Waldemar MACHAŁA, Ignacy BAUMBERG 369 Zdarzenie 1 369 Zdarzenie 2 371 Zdarzenie 3 372 Zdarzenie 4 374 Zdarzenie 5 375 Zdarzenie 6 376 Zdarzenie 7 378 17 Hipotermia pourazowa Sylweriusz KOSIŃSKI 383 Informacje podstawowe 383 Uwagi anatomiczne 384 Możliwe problemy i powikłania 390 18. Postępowanie w zdarzeniach masowych Przemysław GUŁA 399 Zdarzenie masowe 400 Zasady prowadzenia medycznych działań ratunkowych w zdarzeniu masowym 400 Elementy działania 401 Segregacja (triage) 402 Medyczne działania ratunkowe na miejscu zdarzenia 403 Komunikacja z centrum dyspozytorskim 404 Zapis zdarzeń 404 Inne działania na miejscu 405 Działania w warunkach bojowych 405 Najczęściej popełniane błędy 405 Działania w sytuacjach katastrof naturalnych i klęsk humanitarnych 410 Organizacja działań ratunkowych w następstwie trzęsień ziemi 411 19. Transport i monitorowanie pacjenta po urazie Sylweriusz KOSIŃSKI 417 Informacje podstawowe 417 Uwagi anatomiczne 418 Możliwe problemy i powikłania 424 20 Przekazanie pacjenta – współpraca z zespołem urazowym Krzysztof KARWAN 429 Wprowadzenie 429 Zespół urazowy 430 Zadania poszczególnych członków zespołu urazowego 430 Działania zespołu urazowego 432 Współpraca ZRM z zespołem urazowym 434 Działania w warunkach bojowych 440 21 Charakterystyka leków stosowanych w przedszpitalnych działaniach ratunkowych w urazach Waldemar MACHAŁA 443 Tlen medyczny 444 Diazepam (Relanium) 445 Midazolam (Dormicum, Midanium, Fulsed) 446 Flumazenil (Anexate) 447 Morfina 448 Nalokson 449 Ketoprofen (Ketonal) 450 Płyny infuzyjne 451 0,9% NaCl 451 Roztwór Ringera 452 Płyn wieloelektrolitowy 453 22 Współdziałanie z Lotniczym Pogotowiem Ratunkowym Robert GAŁĄZKOWSKI 455 Cele zadysponowania do akcji ratowniczej lotniczego zespołu ratownictwa medycznego 456 Informacje podstawowe 456 Pacjenci urazowi 464 Najczęstsze błędy związane z działaniami zespołów ratownictwa medycznego współpracujących z SP ZOZ LPR 475 Możliwe problemy 476 Słownik wybranych terminów 477 Skorowidz 484