Dzieje medycyny w Polsce. Lata 1944-1989. Tom 3

Wstęp VII WPROWADZENIE 1 Sytuacja polityczno-gospodarcza – Wojciech Noszczyk 3 Czas Władysława Gomułki 6 Czas Edwarda Gierka 8 Czas Solidarności 8 Czas Wojciecha Jaruzelskiego 9 Droga do wolności 10 Straty opieki zdrowotnej w wyniku II wojny światowej – Marek Sanecki, Maciej Rakowski 13 Wprowadzenie 13 Straty personalne 14 Straty materialne 14 WYŻSZY I ŚREDNI PERSONEL MEDYCZNY (LEKARZE, PIELĘGNIARKI, POŁOŻNE) 17 Regulacje prawne dotyczące wykonywania zawodu lekarza – Maciej Rakowski 19 Początki 19 Ustawa o zawodzie lekarza 20 Odpowiedzialność zawodowa 22 Aborcja 23 Sytuacja bytowa lekarzy – Zygmunt Wiśniewski 25 Lata 1945–1949 25 Lata 1950–1956 29 Lata 1957–1970 30 Lata 1971–1980 31 Lata 1981–1990 32 Izby lekarskie i lekarsko-dentystyczne – Zygmunt Wiśniewski 33 Reaktywowanie i likwidacja samorządu lekarskiego (1944–1950) 33 Odrodzenie samorządu lekarskiego (1951–1989) 39 Lekarskie i branżowe związki zawodowe – Zygmunt Wiśniewski 45 Towarzystwa lekarskie – Krzysztof Brożek 49 Towarzystwa ogólne i specjalistyczne do 1950 r. 49 Polskie Towarzystwo Lekarskie (PTL) 51 Towarzystwa specjalistyczne od 1951 r. 55 Regionalne naukowe towarzystwa ogólne ze strukturami medycznymi 56 Zawód pielęgniarski w nowej rzeczywistości – Bożena Urbanek 57 Powstawanie i reaktywowanie szkół 57 Rozwój szkolnictwa zawodowego w latach 50. 61 Polskie Towarzystwo Pielęgniarskie 64 Przekształcenia w organizacji szkolnictwa 66 Warunki socjalne. Protest pielęgniarek 67 Studium Pielęgniarskie. Wyższe uczelnie. Specjalizacja 68 Sankcjonowanie terminologii 72 W drodze do wolności 74 Położne, felczerzy, analitycy medyczni – Bożena Urbanek 77 Położne 78 Felczerzy 80 Analitycy medyczni 81 ORGANIZACJA OPIEKI ZDROWOTNEJ 83 Ministerstwo Zdrowia – Maciej Rakowski 85 Początki, Ministerstwo Zdrowia 85 Ministerstwo Zdrowia i Opieki Społecznej 87 Zarys systemu opieki zdrowotnej – Marek Sanecki 91 Dziedzictwo II RP (1945–1948) 91 Przegląd koncepcji przyszłego modelu opieki zdrowotnej 92 Funkcjonowanie modelu opieki zdrowotnej w latach 1945–1948 94 Pomoc zagraniczna: międzynarodowa, międzyrządowa, czerwonokrzyska 96 Naczelny Nadzwyczajny Komisariat do Walki z Epidemiami oraz PZH 98 Okres po wprowadzeniu budżetowego systemu opieki zdrowotnej 99 System ubezpieczeń społecznych 99 Charakterystyka narzuconego budżetowego modelu opieki zdrowotnej 101 Wdrażanie modelu budżetowego 102 Reforma służby sanitarno-epidemiologicznej 104 Plany rozwojowe opieki zdrowotnej 105 Przemysłowa i akademicka służba zdrowia 107 Szkolna służba zdrowia 107 System rehabilitacji inwalidów 108 Autonomiczne służby zdrowia 109 Stacje i punkty krwiodawstwa 111 Sieć logistycznego wsparcia służby zdrowia 111 Wiejskie spółdzielcze ośrodki zdrowia 112 Zakłady opieki społecznej 113 Okres po reformie integracyjnej z 1973 r. 113 Reforma z 1973 r. na tle trendu integracyjnego w Europie 113 Tryb realizacji reformy integracyjnej 114 Zespoły Opieki Zdrowotnej: przemysłowe i dla szkół wyższych 115 Wojewódzkie Szpitale Zespolone i wojewódzkie placówki niezespolone 115 Wojewódzki system wsparcia pomocy doraźnej 117 Szpitale kliniczne 117 Nadzór specjalistyczny 118 Schyłek PRL; okres wstępnych projektów reformatorskich systemu opieki zdrowotnej (1980–1989) 119 Konwersatorium „Doświadczenie i Przyszłość” (DiP) oraz znaczenie stanowiska Spis treści Polskiego Towarzystwa Ekonomicznego (PTE) 119 Nagonka na służbę zdrowia 120 Udział łódzkiego Instytutu Medycyny Pracy (IMP) w pracach reformatorskich 121 Działania strony rządowo-partyjnej oraz Federacji Związków Zawodowych Pracowników Ochrony Zdrowia 123 Działalność podzespołu Okrągłego Stołu ds. zdrowia 126 Stanowisko Społecznej Komisji Zdrowia NZSS „Solidarność” oraz Izb Lekarskich 128 Sytuacja zdrowotna – Witold A. Zatoński, Mateusz Zatoński 131 Bilans otwarcia 131 Przyrost zdrowia w latach 50. i 60. 132 Zapaść zdrowotna od końca lat 60. 135 Zakończenie 139 Medycyna wojskowa – Marek Dutkiewicz 141 Lata 1945–1948 141 Lata 1949–1956 143 Lata 1957–1989 144 Uzdrowiska – Zygmunt Wiśniewski 147 Polski Czerwony Krzyż – Józef Janczy 151 KORPORACJE NAUKOWE I INSTYTUTY NAUKOWO-BADAWCZE 157 Wydział Lekarski Polskiej Akademii Umiejętności – Wojciech Noszczyk 159 Akademia w Polsce ludowej 159 Wydział IV Lekarski 160 Wydział Nauk Lekarskich Towarzystwa Naukowego Warszawskiego – Marek Ciara 163 Wprowadzenie 163 Sekcja Nauk Lekarskich przy Wydziale IV Nauk Biologicznych 164 Wydział V Nauk Lekarskich 165 Rozwiązanie Towarzystwa Naukowego Warszawskiego 166 Reaktywowanie Towarzystwa Naukowego Warszawskiego 168 Wydział Nauk Medycznych Polskiej Akademii Nauk – Marek Ciara 169 Polska Akademia Nauk 169 Wydział VI – Nauk Medycznych 170 Instytuty i Samodzielne Zakłady 170 Komitety naukowe 172 Resortowe instytuty naukowo-badawcze – Wojciech Noszczyk 177 Wprowadzenie 177 Państwowy Zakład Higieny (PZH) 180 Instytut Onkologii im. Marii Skłodowskiej-Curie 184 Gliwicki Oddział Centrum Onkologii 189 Krakowski Oddział Centrum Onkologii 190 Instytut Higieny Psychicznej (IHP) 190 Instytut Gruźlicy 192 Instytut Wenerologii 196 Instytut Matki i Dziecka 198 Instytut Reumatologiczny 200 Państwowy Instytut Psychoneurologiczny 204 Instytut Hematologii 206 Instytut Balneoklimatyczny 209 Instytut Leków 211 Instytut Medycyny Pracy w Przemyśle Węglowym i Hutniczym 213 Instytut Medycyny Pracy w Przemyśle Włókienniczym i Chemicznym 216 Instytut Medycyny Pracy i Higieny Wsi 218 Instytut Medycyny Morskiej i Tropikalnej (IMMiT) 221 Instytut Żywności i Żywienia 223 Pomnik-Szpital Centrum Zdrowia Dziecka 226 Instytut Kardiologii 228 WYŻSZE SZKOLNICTWO MEDYCZNE 231 Przepisy prawne dotyczące szkolnictwa wyższego oraz stopni i tytułów naukowych – Wojciech Noszczyk 233 Lata 1944–1955 233 „Odwilż” 234 Lata 1964–1981 235 Lata 1982–1989 236 Studia na wydziałach lekarskich – Wojciech Noszczyk 239 Lata 1944–1948 239 Powstawanie wydziałów lekarskich 239 Rekrutacja na studia 242 Organizacje młodzieżowe 244 Organizacja i program studiów 244 Lata 1949–1956 245 Powołanie akademii medycznych 246 Ofensywa ideologiczna 246 Dyscyplina studiów 247 Program i organizacja zajęć 248 „Odwilż” i jej następstwa 249 Lata 1957–1980 251 Rekrutacja na studia 251 Kadry 252 Reformowanie studiów 253 Zajęcia z przedmiotów społeczno-polityczno-ideologicznych 255 Instytuty uczelniane 255 Zespoły nauczania klinicznego 256 Lata 80. 257 Memoriał w sprawie reformy uczelni medycznych 257 Niezależne Zrzeszenie Studentów (NZS). Strajki 258 Ostatnie lata PRL 259 Akademia Medyczna w Lublinie 260 Akademia Medyczna w Warszawie 263 Akademia Medyczna w Krakowie 270 Akademia Medyczna w Poznaniu 277 Akademia Medyczna w Łodzi 281 Akademia Medyczna we Wrocławiu 283 Akademia Medyczna w Gdańsku (AMG) 288 Akademia Medyczna w Szczecinie 292 Śląska Akademia Medyczna 296 Białystok 299 Wojskowa Akademia Medyczna (WAM) 303 Akademia Medyczna w Bydgoszczy 305 Centrum Medyczne Kształcenia Podyplomowego – Wojciech Noszczyk 309 Podyplomowe kształcenie lekarzy – Józef Janczy 315 Wprowadzenie 315 Staż podyplomowy 315 Specjalizacja 316 Studia doskonalące 320 NAUKI PODSTAWOWE (WYBÓR) 323 Fizjologia – Bohdan Lewartowski 325 Wstęp 325 Ośrodki akademickie 326 Białystok 326 Gdańsk 327 Kraków 328 Lublin 331 Łódź 332 Poznań 332 Szczecin 333 Warszawa 333 Wrocław 343 Wydawnictwa 344 Podsumowanie 344 Cytofizjologia – Jerzy Kawiak 345 Rozwój istotnych pojęć z zakresu podstaw cytofizjologii 345 Rozwój nowych metod badawczych z zakresu cytofizjologii 350 Wydawnictwa. Towarzystwa naukowe 352 Immunologia – Marek Jakóbisiak 353 Wprowadzenie 353 Postępy 353 Wydawnictwa 357 Podsumowanie 358 Genetyka medyczna – Jacek Zaremba 359 Wprowadzenie 359 Rozwój genetyki w poszczególnych ośrodkach 361 Białystok 361 Gdańsk 362 Gliwice 363 Kraków 363 Lublin 363 Łódź 364 Poznań 364 Szczecin 365 Warszawa 366 Wrocław 371 Mikrobiologia medyczna – Stanisława Tylewska-Wierzbanowska 373 Wprowadzenie 373 Choroby przenoszone drogą płciową 374 Gruźlica 375 Dur plamisty (wysypkowy) 375 Zakażenia jelitowe – salmonelozy i czerwonka 376 Inne zakażenia i choroby infekcyjne 377 Rozwój metod diagnostycznych 378 Immunologia zakażeń 379 Specjalizacja z mikrobiologii 380 Polskie Towarzystwo Mikrobiologów (PTM) 380 Epidemiologia i higiena – Józef Piotr Knap 381 Lata 1945–1959 381 Lata 1960–1989 385 Podsumowanie 389 Inżynieria medyczna – Roman Maniewski, Tadeusz Pałko 391 Techniczne wspomaganie terapii medycznej 391 Techniczne wspomaganie diagnostyki medycznej 395 Podsumowanie 398 Historia medycyny – Ryszard W. Gryglewski 399 Zamiast wstępu 399 Powojenna rzeczywistość 400 Lata 1948–1956 402 Lata 1957–1979 403 Lata 1980–1990 405 W poszukiwaniu syntezy historii medycyny 406 Portret niedokończony 408 Etyka lekarska – Józef Borówka 411 Wstęp 411 Stan filozofii moralnej (etyki społecznej) 411 Akademickie programy edukacyjne 413 Przyrzeczenia lekarskie 415 Kodeksy zawodowe 416 Elementy etyki lekarskiej w ważniejszych regulacjach prawnych 419 Stanowisko Kościoła katolickiego wobec aborcji i eutanazji 423 Medycyna sądowa – Tomasz Konopka 425 Powojenna odbudowa medycyny sądowej 425 Postępy medycyny sądowej 427 Polskie Towarzystwo Medycyny Sądowej i Kryminologii 430 Wydawnictwa 431 NAUKI KLINICZNE ZACHOWAWCZE 433 Postępy nauk klinicznych zachowawczych – Eugeniusz Józef Kucharz 435 Ogólna charakterystyka interny 435 Wydawnictwa 437 Towarzystwo Internistów Polskich 438 Gastroenterologia – Witold Bartnik 441 Ośrodki gastroenterologiczne 441 Warszawa 441 Kraków 444 Białystok 445 Lublin 446 Poznań 447 Wrocław 447 Katowice 447 Bydgoszcz 448 Łódź 449 Szczecin 449 Gdańsk 449 Wydawnictwa 450 Towarzystwo 450 Endokrynologia – Janusz Nauman 451 Wprowadzenie 451 Katowice 451 Kraków 453 Łódź 455 Poznań 457 Warszawa 459 Wrocław 462 Białystok 463 Szczecin 463 Polskie Towarzystwo Endokrynologiczne 464 Podsumowanie 465 Kardiologia – Eugeniusz Józef Kucharz 467 Wprowadzenie 467 Ośrodki i szkoły kardiologiczne 468 Postępy 471 Diagnostyka kardiologiczna 471 Choroba niedokrwienna serca 473 Nadciśnienie tętnicze 477 Rehabilitacja kardiologiczna 479 Epidemiologia chorób serca 479 Inne zagadnienia kardiologiczne 480 Wydawnictwa 480 Polskie Towarzystwa Kardiologiczne 481 Podsumowanie 482 Nefrologia – Janusz Ostrowski 483 Wprowadzenie 483 Kliniki i oddziały nefrologiczne 483 Warszawa 483 Wrocław 484 Kraków 486 Gdańsk 486 Poznań 487 Łódź 487 Lublin 488 Katowice 488 Białystok 489 Leczenie nerkozastępcze 489 Dializa otrzewnowa 489 Hemodializa 491 Erytropoetyna 494 Polskie Towarzystwo Nefrologiczne 494 Polacy w międzynarodowych towarzystwach nefrologicznych 495 Wydawnictwa 495 Podsumowanie 495 Diabetologia – Anna Marek, Małgorzata Marcysiak 497 Katedry i kliniki 497 Diabetologia dziecięca 499 Poradnie diabetologiczne 500 Postępy w leczeniu cukrzycy 500 Towarzystwa. Wydawnictwa 504 Podsumowanie 506 Ftyzjatria i pulmonologia – Eugeniusz Józef Kucharz, Jerzy Kozielski 507 Wprowadzenie 507 Ośrodki 507 Gruźlica 510 Rak płuca 511 Inne choroby płuc 512 Wydawnictwa. Towarzystwo 513 Podsumowanie 514 Reumatologia – Eugeniusz Józef Kucharz 515 Wprowadzenie 515 Postępy 516 Patofizjologia i patomorfologia oraz zagadnienia kliniczne chorób reumatycznych 516 Układowe choroby tkanki łącznej 520 Towarzystwo. Wydawnictwa 523 Hematologia – Renata Paliga 525 Wstęp 525 Ośrodki 525 Postępy hematologii 527 Publikacje 533 Polskie Towarzystwo Hematologów 534 Hematologia jako specjalizacja medyczna 534 Czasopisma 534 Alergologia – Eugeniusz Józef Kucharz 535 Wprowadzenie 535 Postępy 536 Patofizjologia chorób alergicznych 536 Epidemiologia chorób alergicznych 537 Zagadnienia kliniczne i terapeutyczne 538 Towarzystwo. Wydawnictwa 539 Pediatria – Marian Krawczyński 541 Organizacja opieki zdrowotnej nad dziećmi 541 Lecznictwo ambulatoryjne (otwarte) i profilaktyka 542 Opieka zdrowotna nad dzieckiem szkolnym 543 Lecznictwo szpitalne i sanatoryjne 543 Uniwersyteckie kliniki pediatryczne 544 Pediatryczne instytuty resortowe 545 Sytuacja zdrowotna, epidemiologiczna i demograficzna 545 Choroby społeczne i zakaźne 545 Szczepienia 546 Sytuacja demograficzna 547 Zachorowalność i umieralność dzieci w wieku 1–4 lat 548 Zachorowalność i umieralność dzieci powyżej 4. r.ż. 549 Podział pediatrii na tzw. specjalności szczegółowe 550 Neonatologia i perinatologia 550 Gastroenterologia 551 Hematologia i onkologia 552 Kardiologia 553 Nefrologia 555 Endokrynologia 555 Pneumonologia i alergologia 556 Neurologia 558 Reumatologia 559 Medycyna szkolna 559 Polskie Towarzystwo Pediatryczne (PTP) 561 Czasopisma i podręczniki 562 Najważniejsze publikacje książkowe 562 Dermatologia i wenerologia – Maria Błaszczyk-Kostanecka 563 Kliniki 563 Oddziały szpitalne 565 Wenerologia 565 Gruźlica skóry 567 Mikologia 568 Dermatologia zawodowa 568 Alergologia 568 Immunopatologia 569 Badania nad autoimmunologiczną patogenezą chorób pęcherzowych 570 Badania nad etiopatogenezą chorób tkanki łącznej 571 Badania nad wirusem brodawczaka ludzkiego 572 Badania nad etiopatogenezą łuszczycy 572 Współpraca polsko-niemiecka 572 Polskie Towarzystwo Dermatologiczne 573 Wydawnictwa 574 Podsumowanie 574 Neurologia – Hanna Celnik 575 Pierwsze lata po II wojnie światowej 575 Warszawa 576 Klinika Neurologii I Wydziału Lekarskiego AM 576 Klinika Neurologii II Wydziału Lekarskiego 577 Instytut Psychiatrii i Neurologii 578 Klinika Neurologiczna II Centralnego Szpitala Klinicznego WAM 578 Klinika Neurologii Wojskowego Instytutu Medycyny Lotniczej 578 Kraków 579 Poznań 579 Lublin 580 Gdańsk 581 Łódź 581 Klinika Neurologiczna Akademii Medycznej 581 Klinika Neurologiczna Wojskowej Akademii Medycznej 582 Wrocław 582 Szczecin 583 Zabrze 583 Białystok 583 Polskie Towarzystwo Neurologiczne (PTN) 583 Wydawnictwa 584 Podsumowanie 584 Psychiatria – Tadeusz Nasierowski 585 Wstęp 585 Higiena psychiczna 587 Psychiatria kliniczna 589 Psychiatria sądowa 592 Sowietyzacja polskiej psychiatrii 593 Stopniowe wychodzenie spod sowieckiej kurateli 599 Kliniki 601 Zakończenie 605 Choroby zakaźne – Wojciech Noszczyk 607 Wprowadzenie 607 Ośrodki akademickie 609 Białystok 609 Bydgoszcz 609 Gdańsk 610 Górny Śląsk 610 Kraków 612 Lublin 612 Łódź 612 Poznań 613 Szczecin 613 Warszawa 614 Wrocław 615 Wybrane choroby zakaźne 616 Towarzystwo. Wydawnictwa 621 Okulistyka – Lech Bieganowski 623 Odbudowa klinik i tworzenie nowych 623 Jaglica 625 Serologia 625 Zaćma 626 Laseroterapia 627 Jaskra 628 Odwarstwienia siatkówki 629 Nowotwory 630 Transplantacje rogówki 630 Leczenie zeza 630 Polskie Towarzystwo Okulistyczne (PTO) 631 Wydawnictwa 632 Podsumowanie 632 NAUKI KLINICZNE ZABIEGOWE 633 Chirurgia ogólna – Andrzej Wysocki, Wojciech Noszczyk 635 Lata 1944–1949 635 Ośrodki chirurgiczne 635 Praca zawodowa 638 Lata 1950–1969 639 Ośrodki chirurgiczne 639 Praca zawodowa 653 Specjalizacja. Nadzór specjalistyczny 654 Lata 70. i 80. 655 Ośrodki chirurgiczne 655 Praca zawodowa 660 Specjalizacja 662 Postępy 662 Współpraca międzynarodowa 668 Towarzystwo Chirurgów Polskich 670 „Polski Przegląd Chirurgiczny” 670 Nie tylko chirurgia 672 Zakończenie 673 Torakochirurgia – Andrzej Wysocki 675 Postępy 678 Kardiochirurgia – Andrzej Wysocki 683 Powstawanie i rozwój oddziałów i klinik kardiochirurgicznych 683 Postępy 689 Chirurgia naczyniowa – Wojciech Noszczyk, Andrzej Wysocki 691 Postępy 692 Chirurgia dziecięca – Józef Janczy 697 Warszawa 698 Gdańsk 702 Łódź 703 Wrocław 704 Szczecin 705 Lublin 707 Kraków 707 Poznań 709 Białystok 710 Górny Śląsk 711 Towarzystwa naukowe 711 Chirurgia plastyczna – Jerzy Jankau 713 Wprowadzenie 713 Specjalizacja 713 Ośrodki chirurgii plastycznej 714 Polanica-Zdrój 714 Warszawa 714 Łódź 716 Gdańsk 717 Inne miasta 718 Postępy 718 Przeszczepy skóry, mikrochirurgia i ekspandery tkankowe 718 Operacje w zakresie twarzoczaszki 719 Chirurgia plastyczna nosa i małżowin usznych 719 Chirurgia rekonstrukcyjna piersi 720 Oparzenia 720 Chirurgia kosmetyczna/estetyczna 721 Towarzystwo. Podręczniki 722 Podsumowanie 722 Neurochirurgia – Tomasz Trojanowski 723 Warszawa 723 Kraków 726 Łódź 727 Wrocław 728 Gdańsk 729 Poznań 729 Lublin 730 Bydgoszcz 731 Białystok 731 Szczecin 732 Górny Śląsk 732 Rzeszów 733 Towarzystwo naukowe. Wydawnictwa 733 Podsumowanie 734 Transplantologia – Jacek Szmidt, Magdalena Durlik 735 Informacje wstępne 735 Przeszczepianie nerek 736 Warszawa 736 Wrocław 741 Katowice 742 Kraków 742 Gdańsk 743 Szczecin 743 Białystok 743 Przeszczepianie serca 743 Przeszczepianie wątroby 746 Przeszczepianie trzustki 748 Przeszczepianie szpiku 749 Przeszczepianie rogówki 749 Uwagi końcowe 749 Ortopedia, traumatologia, rehabilitacja lecznicza – Andrzej Nowakowski, Włodzimierz Witczak 751 Poznań 751 Warszawa 753 Kraków 756 Dolny Śląsk 756 Górny Śląsk 757 Szczecin 758 Gdańsk 758 Łódź 760 Lublin 760 Białystok 761 Rehabilitacja lecznicza 761 Towarzystwa. Wydawnictwa 764 Ginekologia i położnictwo – Edmund Waszyński, Wiesław Markwitz 765 Wstęp 765 Dzieje klinik 765 Warszawa 765 Kraków 768 Poznań 769 Łódź 770 Gdańsk 771 Wrocław 772 Lublin 773 Szczecin 774 Śląsk 775 Białystok 776 Bydgoszcz 778 Postępy 780 Rak szyjki macicy 780 Rak i inne nowotwory jajnika 781 Zaburzenia cyklu miesiączkowego i krwawienia maciczne 781 Zakażenia i zapalenia narządu rodnego 782 Niepłodność 782 Antykoncepcja 783 Prowadzenie porodu 783 Amnioskopia 784 Kardiotokografia 784 Wyciągacz próżniowy 784 Badanie równowagi kwasowo-zasadowej w fizjopatologii płodu 785 Diagnostyka, leczenie i profilaktyka konfliktu serologicznego 785 Krwotoki położnicze 785 Polskie Towarzystwo Ginekologiczne i jego sekcje 786 Specjalizacja 787 Wydawnictwa 787 Nie tylko ginekologia 788 Podsumowanie 788 Urologia – Andrzej Borkowski, Janusz Judycki 789 Budowa lecznictwa urologicznego 789 Wprowadzenie specjalizacji z urologii 791 Postępy w leczeniu chorób narządu moczopłciowego 792 Gruźlica układu narządów moczowo-płciowych 793 Zwężenia i wady wrodzone cewki moczowej 793 Wady wrodzone układu moczopłciowego 794 Łagodny rozrost stercza 794 Rak stercza 795 Rak pęcherza moczowego 795 Kamica moczowa 796 Polskie Towarzystwo Urologiczne 797 Wydawnictwa 797 Podsumowanie 798 Laryngologia – Andrzej Obrębowski 799 Baza leczniczo-szkoleniowa 799 Działalność diagnostyczno-lecznicza i naukowa 800 Otologia 800 Audiologia 801 Rynologia 804 Onkologia 805 Foniatria 806 Towarzystwo, podręczniki 807 Uwagi końcowe 807 Anestezjologia – Kinga Niesiołowska-Zagórowska 809 Pierwsze lata powojenne 809 Pionierzy anestezjologii 810 Szkolenie anestezjologów 810 Pielęgniarstwo anestezjologiczne 812 Zakłady, katedry, instytuty 813 Metody znieczulenia. Leki znieczulenia ogólnego 814 Aparatura do znieczulenia wziewnego 815 Intensywna terapia 816 Leczenie bólu. Opieka paliatywna 818 Ratownictwo 819 Towarzystwo Anestezjologów Polskich 820 Wydawnictwa 821 Podsumowanie 822 NAUKI DENTYSTYCZNE 823 Stomatologia – Tomasz Konopka 825 Wprowadzenie 825 Stomatologia zachowawcza 826 Chirurgia stomatologiczna i szczękowo-twarzowa 830 Protetyka stomatologiczna 838 Ortodoncja 844 Periodontologia 848 Stomatologia dziecięca 851 Inne specjalności sprofilowane na stomatologię 853 Wydawnictwa. Towarzystwo 853 Podsumowanie 855 NAUKI DIAGNOSTYCZNE 857 Diagnostyka laboratoryjna – Jerzy Naskalski 859 Pierwsze lata powojenne 859 Specjalizacja z diagnostyki laboratoryjnej 861 Krajowy Zespół Specjalistyczny 863 Nauczanie diagnostyki laboratoryjnej na wydziałach lekarskich 864 Problem zapewnienia wiarygodności badań laboratoryjnych 866 Polskie Towarzystwo Diagnostyki Laboratoryjnej 868 Wydawnictwa 870 Podsumowanie 872 Radiologia – Andrzej Urbanik 873 Lata 1944–1969 873 Lata 1970–1989 877 Polskie Lekarskie Towarzystwo Radiologiczne. Wydawnictwa 881 Podsumowanie 882 Medycyna nuklearna – Leszek Królicki 883 Postępy 884 Instytut Badań Jądrowych 887 Specjalizacje. Towarzystwo. Wydawnictwa 887 VARIA 889 Główna Biblioteka Lekarska – Wojciech Noszczyk 891 Państwowy Zakład Wydawnictw Lekarskich – Maria J. Turos 895 POSŁOWIE – Zdzisław Gajda 899 SPIS ILUSTRACJI 907 SKOROWIDZ NAZWISK 919 WYKAZ WAŻNIEJSZYCH SKRÓTÓW 943