Jest to pierwsza w Polsce publikacja zawierająca opis ogólnych zasad rehabilitacji pacjentów z patologią przewlekłą, w trakcie leczenia. Zabiegi rehabilitacyjne przedstawiono zatem nie jako kontynuację zakończonego już leczenia, ale jako proces równoległy do leczenia klasycznego, konwencjonalnego. Przedstawiono w niej wiadomości z zakresu fizjoterapii ogólnej, klinicznej z opisem chorób, psychoterapii, orzecznictwa, odpowiedzialności zawodowej i farmakoterapii. Ponadto omówiono zasady stosowania fizjoterapii jako jednego z elementów leczenia w chorobach wewnętrznych. Przedstawiono również wiadomości praktyczne dotyczące stosowania zabiegów fizjoterapeutycznych w wybranych schorzeniach internistycznych. Podręcznik adresowany do fizjoterapeutów, studentów kierunków medycznych oraz lekarzy.

1. Ogólne podstawy fizjoterapii i farmakologii stosowanej w chorobach wewnętrznych 1 1.1. Terminologia, rys historyczny, działy chorób wewnętrznych - Aleksander Barinow-Wojewódzki 1 1.1.1. Terminologia 1 1.1.2. Fizjoterapia w chorobach wewnętrznych - rys historyczny 2 1.1.3. Istota fizjoterapii w chorobach wewnętrznych 5 1.2. Podstawy fizykoterapii - Wojciech Kasprzak, Agata Mańkowska 7 1.2.1. Termoterapia 8 1.2.2. Terapia polem elektromagnetycznym wielkiej częstotliwości 11 1.2.3. Hydroterapia 14 1.2.4. Światłoterapia 15 1.2.5. Laseroterapia 19 1.2.6. Terapia zmiennym i stałym polem magnetycznym 20 1.2.7. Ultradźwięki 23 1.2.8. Terapia zewnątrzustrojową falą uderzeniową 24 1.2.9. Elektroterapia 26 1.3. Kinezyterapia - Jacek Lewandowski 32 1.4. Masaż leczniczy - Jacek Lewandowski 41 1.4.1. Masaż klasyczny 42 1.4.2. Drenaż (masaż) limfatyczny 44 1.4.3. Masaż segmentarny 45 1.4.4. Masaż łącznotkankowy 46 1.4.5. Masaż okostnowy 47 1.4.6. Masaż w środowisku wodnym 47 1.5. Farmakologia stosowana - Elżbieta Nowakowska 47 1.5.1. Czynniki wpływające na działanie leku 48 1.5.2. Drogi wprowadzania leków do organizmu 48 1.5.3. Podstawy farmakokinetyki 49 1.5.4. Farmakogenetyka 54 1.5.5. Doping genowy 54 1.5.6. Środki farmakologiczne stosowane w fizjoterapii 55 1.5.7. Patofizjologia bólu, mechanizm jego powstawania, czynniki odpowiedzialne za reakcje bólowe i modelujące doznania bólowe .. 64 1.5.8. Postępowanie niefarmakologiczne w leczeniu chorób o podłożu zapalnym z towarzyszącym bólem 69 2. Fizjoterapia w wybranych chorobach internistycznych 71 2.1. Fizjoterapia w chorobach układu krążenia - Aleksander Barinow-Wojewódzki, Wojciech Kasprzak 71 2.1.1. Fizjoterapia chorób serca 71 2.1.2. Fizjoterapia chorób krążenia obwodowego 83 2.2. Fizjoterapia w chorobach układu oddechowego - Aleksander Barinow-Wojewódzki 89 2.2.1. Przewlekła obturacyjna choroba płuc 89 2.2.2. Astma oskrzelowa 91 2.2.3. Mukowiscydoza 93 2.2.4. Wysiękowe zapalenie opłucnej 95 2.2.5. Zmiany zachodzące w organizmie na skutek chorób płuc 96 2.2.6. Zasady rehabilitacji w wybranych chorobach płuc 98 2.3. Fizjoterapia w chorobach układu trawiennego - Krzysztof Linke, Wojciech Kasprzak 108 2.3.1. Diagnostyka chorób przewodu pokarmowego 108 2.3.2. Choroby przewodu pokarmowego, w których stosuje się fizjoterapię 108 2.3.3. Formy fizjoterapii wykorzystywanej w leczeniu chorób przewodu pokarmowego 109 2.3.4. Fizjoterapia w wybranych chorobach przewodu pokarmowego 112 2.4. Fizjoterapia w chorobach metabolicznych i endokrynologii - Danuta Pupek-Musialik, Magdalena Kujawska-Łuczak, Paweł Bogdański, Katarzyna Musialik 119 2.4.1. Cukrzyca - charakterystyka ogólna 120 2.4.2. Patogeneza i symptomatologia cukrzycy 120 2.4.3. Powikłania ostre 121 2.4.4. Powikłania przewlekłe 123 2.4.5. Diagnostyka cukrzycy 125 2.4.6. Cele leczenia cukrzycy 126 2.4.7. Leczenie cukrzycy 127 2.4.8. Wysiłek fizyczny a cukrzyca 129 2.4.9. Zapobieganie hipoglikemii 132 2.4.10. Ochrona stóp u osób z cukrzycą 133 2.4.11. Uprawianie sportów ekstremalnych 133 2.4.12. Leczenie uzdrowiskowe 133 2.4.13. Zespół metaboliczny - epidemiologia, kryteria rozpoznania oraz zalecenia terapeutyczne w praktyce klinicznej fizjoterapeuty .... 134 2.4.14. Zaburzenia lipidowe 139 2.5. Fizjoterapia w chorobach nerek i układu moczowego - Maciej Domański, Kazimierz Ciechanowski 149 2.5.1. Niedobory białkowo-energetyczne u pacjentów z przewlekłą chorobą nerek (PChN) 149 2.5.2. Fizjoterapia i żywienie w chorobie przewlekłej 152 2.5.3. Postępowanie w szczególnych sytuacjach 157 2.6. Fizjoterapia w reumatologii - Piotr Leszczyński, Katarzyna Pawlak-Buś 159 2.6.1. Reumatoidalne zapalenie stawów (r.z.s.) 159 2.6.2. Choroba zwyrodnieniowa stawów 164 2.6.3. Zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa (z.z.s.k.) 171 2.6.4. Polimialgia reumatyczna 174 2.6.5. Toczeń układowy 175 2.6.6. Twardzina układowa 177 2.6.7. Zapalenie wielomięśniowe i skórno-mięśniowe 179 2.6.8. Fibromialgia 181 2.6.9. Osteoporoza 183 2.7. Fizjoterapia w chorobach krwi - Krystyna Zawilska, Magdalena Marciniak 186 2.7.1. Fizjoterapia w onkohematologii 186 2.7.2. Powikłania i następstwa leczenia nowotworów układu krwiotwórczego 189 2.7.3. Profilaktyka zaburzeń związanych z leczeniem nowotworów układu krwiotwórczego 189 2.7.4. Fizjoterapia w szpiczaku plazmocytowym 189 2.7.5. Fizjoterapia u chorych ze skazami krwotocznymi 190 2.7.6. Małopłytkowości 198 2.8. Fizjoterapia w chorobach zakaźnych - Jacek Wysocki 201 2.8.1. Podstawowe pojęcia związane z chorobami zakaźnymi 201 2.8.2. Wybrane choroby zakaźne - problemy kliniczne i rehabilitacja 203 2.8.3. Choroby zakaźne z objawami ze strony układu oddechowego 203 2.8.4. Choroby zakaźne dotyczące układu nerwowego 208 2.8.5. Choroby zakaźne z zajęciem narządu ruchu 211 2.8.6. Bezpieczeństwo pracy rehabilitanta i zapobieganie chorobom zakaźnym 213 3. Wybrane zagadnienia fizjoterapii związane z wiekiem 217 3.1. Fizjoterapia wieku rozwojowego - Jolanta Kujawa, Jolanta Taczała 217 3.1.1. Odrębności czynnościowe poszczególnych narządów i układów u dzieci 218 3.1.2. Fizjoterapia w najczęściej występujących chorobach dziecięcych ... 220 3.2. Fizjoterapia wieku podeszłego i starczego - Jolanta Kujawa, Kamila Gworys 224 3.2.1. Zmiany narządowe zachodzące w procesie starzenia się 225 3.2.2. Zmiany w układzie krążenia 225 3.2.3. Zmiany w układzie oddechowym 225 3.2.4. Zmiany w układzie nerwowym 226 3.2.5. Zmiany w układzie pokarmowym 226 3.2.6. Zmiany w układzie moczowym 226 3.2.7. Zmiany w układzie ruchu 226 3.2.8. Fizjoterapia w niektórych chorobach wieku starczego 227 3.2.9. Zastosowanie zabiegów fizykoterapii u osób starszych 235 3.2.10. Znaczenie aktywności fizycznej osób starszych 236 4. Rehabilitacja psychologiczna w chorobach wewnętrznych - Stanisław Kowalik 239 4.1. Znaczenie psychologii w przewlekłych chorobach somatycznych 239 4.2. Ocena jakości życia chorych w procesie rehabilitacji 241 4.3. Syndrom stresu pourazowego w chorobach somatycznych 244 4.3.1. Czynniki determinujące jakość życia pacjentów chorych somatycznie 245 4.4. Specyfikacja pomocy psychologicznej w kolejnych etapach rehabilitacji 248 5. Rehabilitacja socjalna - Krzysztof Tuszyński 259 5.1. Zagadnienia ogólne rehabilitacji socjalnej 259 5.2. Zasady orzekania o stopniu niepełnosprawności 262 5.3. Rodzaje pomocy instytucjonalnej świadczonej pacjentom w procesie rehabilitacji 265 6. Fizjoterapia w systemie orzecznictwa rentowego w chorobach wewnętrznych - Krzysztof Kordel 271 6.1. Ryzyko społeczne 271 6.2. Ubezpieczenia rentowe 273 6.3. Świadczenia rehabilitacyjne 275 6.4. Renty z tytułu niezdolności do pracy 275 6.5. Renta szkoleniowa 276 6.6. Orzekanie lekarskie 277 Skorowidz 283