Folia Medica Lodziensia t. 38 suplement 1 2011

WSTĘP (fragment) Stwardnienie rozsiane (łac. sclerosis multiplex - SM) jest przewlekłym demielinizacyjnym schorzeniem ośrodkowego układu nerwowego (OUN). Charakterystyczne dla tej choroby rozsiane ogniska uszkodzenia mózgu i rdzenia kręgowego stają się przyczyną różnego rodzaju i stopnia zaburzeń neurologicznych. Objawy kliniczne SM mogą występować w postaci zaostrzeń stanu neurologicznego - tzw. rzutów choroby lub w sposób przewlekle postępujący. Postać choroby przebiegająca z ostrymi pogorszeniami nosi nazwę remitująco-rzutowego SM (ang. relapsing-remitting SM - RR-SM). Z biegiem czasu progresja choroby może zmienić charakter z rzutowego na przewlekle postępujący – określany wtedy jako postać wtórnie secondary progressive SM – SP-SM). W przypadku przewlekłego postępu objawów neurologicznych od początku choroby mamy do czynienia z tzw. pierwotnie przewlekłą postacią SM (ang. primary porgressive SM - PP-SM). Wyróżnia się także postać przewlekle postępującą z nakładającymi się rzutami czyli tzw. postać rzutowo-przewlekłą SM, mogącą stanowić odrębny typ przebiegu klinicznego bądź formę przejściową pomiędzy rzutową i wtórnie przewlekłą postacią SM. W zależności od nasilenia i tempa progresji choroby, we wszystkich z wymienionych typów przebiegu klinicznego SM może dojść z czasem do bardzo nasilonych deficytów neurologicznych, prowadzących niejednokrotnie do znacznego ograniczenia funkcjonowania pacjenta i obniżenia komfortu życia [1].

Spis treści I. WSTĘP ........................................ 5 I-1. Stwardnienie rozsiane ................. 5 I-2. Komórki prezentujące antygen .......... 8 I-3. Regulatorowe limfocyty T CD4+CD25+FoxP3+ 18 I-4. Inne komórki o znaczeniu immunoregulacyjnym 21 I-5. Leczenie rzutu stwardnienia rozsianego .... 21 II. CEL PRACY ................................. 31 III. MATERIAŁ I METODY ......................... 33 III-1. Pacjenci ............................... 33 III-2. Pobranie krwi obwodowej ............... 35 III-3. Izolacja komórek jednojądrzastych krwi obwodowej ..................................... 36 III-4. Cytometria przepływowa .......... 36 III-5. Charakteryzacja fenotypowa poszczególnych populacji komórek jednojądrzastych krwi obwodowej ............................ 37 III-6. Sortowanie magnetyczne monocytów .... 41 III-7. Hodowle komórkowe ...................... 42 III-8. Sekrecja cytokin ................... 43 III-9. Analiza statystyczna.................. 44 IV. WYNIKI ............... 45 IV-1. Wpływ plazmaferezy na dystrybucję głównych populacji limfocytarnych krwi obwodowej ........ 45 IV-2. Wpływ plazmaferezy na strukturę populacji komórek dendrytycznych krwi obwodowej ...... 45 IV-3. Wpływ plazmaferezy na subpopolację monocytów wykazujących ekspresję CD16 .............. 49 IV-4. Zmiany subpopulacji CD14highCD16+ w przebiegu terapii plazmaferezą ............. 51 IV-5. Wpływ terapii glukokortykosteroidami na obserwowane w przebiegu terapii plazmaferezą zmiany subpopulacji monocytów .................. 51 IV-6. Zależność odpowiedzi klinicznej na terapię plazmaferezą od struktury subpopulacji monocytów krwi obwodowej ......... 56 IV-7. Wpływ plazmaferezy na profil ekspresji powierzchniowej molekuł kostymulacyjnych ex vivo ............................................. 59 IV-8. Wpływ plazmaferezy na ekspresję powierzchniową cząsteczek MHC klasy II ex vivo ................................................ 63 IV-9. Wpływ plazmaferezy na generację monocytów CD16+ z monocytów CD14highCD16- in vitro .... 70 IV-10. Profil ekspresji powierzchniowej monocytów in vitro w przebiegu terapii plazmaferezą ...... 70 IV-11. Profil sekrecji komórek jednojądrzastych krwi obwodowej in vitro w przebiegu terapii plazmaferezą ................................. 73 IV-12. Zmiany profilu sekrecji monocytów in vitro w przebiegu terapii plazmaferezą .......... 75 V. DYSKUSJA ........................... 77 VI. WNIOSKI SZCZEGÓŁOWE ....................... 89 VII. WNIOSKI OGÓLNE ...................... 91 VIII. SPIS PUBLIKACJI WŁASNYCH ................. 93 IX. PIŚMIENNICTWO ............................. 95 X. STRESZCZENIE ....................... 119 XI. SUMMARY ........................ 123