Monografia przedstawia wyniki badań przeprowadzonych przez międzynarodowy zespół ekspertów prawnych w ramach Grantu Wyszehradzkiego (Nr 21930021) nt. „Ochrona sygnalistów w miejscu pracy w państwach Grupy Wyszehradzkiej, Francji i Słowenii (WhistlePro)” finansowanego przez Międzynarodowy Fundusz Wyszehradzki. Głównym celem projektu było zbadanie uregulowania prawnego ochrony osób ujawniających nieprawidłowości i naruszenia prawa w przedsiębiorstwach oraz innych podmiotach prywatnych i publicznych w państwach objętych badaniem, a następnie ukazanie problemów i zaproponowanie rozwiązań prawnych związanych z transpozycją do przepisów krajowych dyrektywy Unii Europejskiej 2019/1937 z 23 października 2019 r. w sprawie ochrony osób zgłaszających naruszenia prawa Unii.
Publikacja zawiera między innymi analizę dotyczącą zakresu spraw mogących stanowić przedmiot sygnalizacji, osób, które mogą zostać uznane za sygnalistów i korzystać z ochrony związanej z ujawnianiem naruszeń, a także innych podmiotów objętych ochroną ze względu na powiązanie z sygnalistą, wewnętrznych i zewnętrznych procedur i kanałów sygnalizowania naruszeń, prawnych środków wspierania sygnalistów w ich działaniach, ich ochrony przed odwetem za ujawnianie informacji, zapewnienia poufności tych działań, a także prawnej odpowiedzialności za stosowanie odwetu bądź naruszanie obowiązków wobec sygnalistów.
Powyższe badania były koordynowane przez Uniwersytet Łódzki, Wydział Prawa i Administracji we współpracy z Uniwersytetem Karola w Pradze, Uniwersytetem Kościoła Reformowanego im. Gáspára Károliego na Węgrzech, Uniwersytetem w Mariborze, Uniwersytetem w Tours i Uniwersytetem Trnawskim w Trnawie oraz z udziałem przedstawicieli innych ośrodków naukowych, instytucji publicznych, partnerów społecznych, organizacji społeczeństwa obywatelskiego, przedsiębiorstw i praktyków prawa.
Pełny obraz badań przeprowadzonych w ramach projektu czytelnicy znajdą w książce pt. „Towards a Better Protection of Workplace Whistleblowers in the Visegrad Countries, France and Slovenia” opublikowanej przez Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.
Publikacja adresowana jest do wszystkich zainteresowanych działaniami mającymi na celu poprawę sytuacji prawnej osób sygnalizujących naruszenia prawa w miejscu pracy.
Wprowadzenie 9
I. Obecny stan prawny 11
1. Uwagi wstępne 11
2. Ustawodawstwa państw Grupy Wyszehradzkiej 12
2.1. Republika Czeska 12
2.2. Węgry 12
2.3. Polska 13
2.4. Słowacja 14
3. Ustawodawstwo we Francji 15
4. Ustawodawstwo w Słowenii 16
II. Propozycje zmian 19
1. Metoda transpozycji Dyrektywy UE o ochronie sygnalistów 19
2. Relacja pomiędzy przepisami ogólnymi a przepisami sektorowymi 21
3. Zakres przedmiotowy sygnalizowania 22
4. Zakres podmiotowy ochrony 24
4.1. Uwagi ogólne 24
4.2. Zakres podmiotowy ochrony bezpośredniej 24
4.3. Zakres podmiotowy ochrony pośredniej 30
5. Wewnętrzne kanały sygnalizowania 32
5.1. Podmioty zobowiązane 32
5.2. Rola przedstawicielstw pracowniczych 34
5.3. Konieczne elementy struktury kanału wewnętrznego 35
6. Zewnętrzne kanały sygnalizowania 37
6.1. Rola centralnego organu ds. sygnalistów 37
6.2. Ukształtowanie kanałów zewnętrznych 39
6.3. Zachęty finansowe 40
7. Ujawnienia publiczne 41
8. Ochrona przed odwetem 42
8.1. Uwagi ogólne 42
8.2. Zakaz działań odwetowych 42
8.3. Środki ochrony przed działaniami odwetowymi 43
9. Środki wsparcia dla sygnalistów 46
10. Whistleblowing a obowiązek zachowania poufności 47
11. Sankcje karne 48
Podsumowanie 50
Bibliografia 51
Za darmo