Dorastająca młodzież wobec problemu własnego zdrowia

Celem podjętej pracy jest więc poznanie aktywności zdrowotnej młodzieży zdrowej i przewlekle chorej, będącej w okresie dorastania, wyrażającej się w jej zachowaniach zdrowotnych na tle czynników osobniczych i środowiskowych. Szukano także możliwości opracowania modelu empirycznego typów zachowań prozdrowotnych młodzieży. Diagnoza zachowań zdrowotnych młodzieży zdrowej i przewlekle chorej w okresie dorastania oraz ich niektórych uwarunkowań stanowi istotę tej pracy. Z wielu klasyfikacji uwarunkowań zachowań ludzi młodych wobec zdrowia przyjęto kryterium subiektywności i obiektywności lokalizacji czynników warunkujących zachowania, obejmujące zmienne osobnicze oraz środowiskowe. W świetle wiedzy socjopsychomedycznej zachowania zdrowotne definicyjnie zostały przyjęte jako formy aktywności człowieka, które zwykle wywołują określone skutki zdrowotne, pozytywne bądź negatywne, u osób realizujących je.

Wstęp 7 Rozdział I. Zdrowie przedmiotem zainteresowania różnych dyscyplin naukowych 13 1. Teoretyczne koncepcje zdrowia 13 1.1. Koncepcja zdrowia w ujęciu globalnym 13 1.2. Paradygmaty zdrowia 16 2. Zdrowie w naukach społecznych 19 2.1. Zdrowie w socjologii 20 2.2. Zdrowie w psychologii 22 2.3. Zdrowie w pedagogice 24 2.3.1. Wychowanie zdrowotne w historii myśli pedagogicznej 30 Rozdział II. Zdrowie dzieci i młodzieży w świetle wyników badań 38 1. Problematyka zdrowia dzieci i młodzieży 38 1.1. Stan zdrowia dzieci i młodzieży w ujęciu statystyczno-epidemiologicznym 39 1.2. Zagrożenia dla zdrowia młodzieży i rosnąca potrzeba jego ochrony 45 1.3. Choroba i jej wpływ na życie młodzieży 54 Rozdział III. Uwarunkowania zachowań zdrowotnych młodzieży 62 1. Społeczno-pedagogiczne aspekty okresu dorastania 62 2. Zachowania zdrowotne a zdrowie 72 2.1. Zachowania zdrowotne i ich związek ze zdrowiem 72 2.2. Uwarunkowania zachowań zdrowotnych 76 3. Znaczenie edukacji zdrowotnej w procesie kształtowania postaw i zachowań zdrowotnych młodzieży 80 3.1. Rola edukacji zdrowotnej 80 3.2. Proces kształtowania postaw i zachowań prozdrowotnych 85 Rozdział IV. Metodologiczne podstawy badań własnych 90 1. Założenia i cele badań 90 2. Problematyka badań 93 3. Materiał i metody badań 104 4. Statystyczne opracowanie wyników badań 107 Rozdział V. Wyniki badań własnych 109 1. Samoocena zdrowia, wyglądu i zadowolenia z życia młodzieży zdrowej i przewlekle chorej 109 1.1. Zdrowie w samoocenie młodzieży 109 1.2. Występowanie dolegliwości i przyjmowanie leków 115 1.3. Zadowolenie młodzieży ze swojej sytuacji życiowej 119 1.4. Samoocena wyglądu zewnętrznego młodzieży 127 2. Zróżnicowanie zachowań zdrowotnych młodzieży zdrowej i chorej w zależności od wybranych zmiennych 134 2.1. Aktywność fizyczna młodzieży 134 2.2. Czas przeznaczony na oglądanie telewizji i gry komputerowe 152 2.3. Odżywianie się młodzieży i stosowanie diet odchudzających 162 2.4. Ryzykowne zachowania młodzieży 197 2.5. Aktywność fizyczna a zachowania ryzykowne dla zdrowia 212 3. Środowisko psychospołeczne badanej młodzieży 221 3.1. Wsparcie społeczne młodzieży ze strony nauczycieli i rodziców 223 Rozdział VI. Typy zachowań prozdrowotnych dorastającej młodzieży 229 1. Poszukiwanie empirycznego modelu zachowań prozdrowotnych 229 2. Analiza zależności między typami zachowań prozdrowotnych a zmiennymi socjodemograficznymi 232 3. Analiza korelacji zachowań prozdrowotnych z utworzonymi indeksami 239 4. Związek typów zachowań prozdrowotnych młodzieży z jej schorzeniami 242 Rozdział VII. Dyskusja 247 1. Wieloczynnikowy wpływ na różnicowanie aktywności zdrowotnej młodzieży 247 2. Aktywność fizyczna czynnikiem modyfikującym zachowania ryzykowne dla zdrowia 259 3. Wpływ stanu zdrowia na samoocenę i zachowania zdrowotne 261 Wnioski 266 Summary 270 Bibliografia 273 Spis tabel 291 Spis wykresów 296 Indeks nazwisk 300