Twórczość religijna Josepha Ignatza Schnabla (1767-1831) w kontekście przemian stylistycznych muzyki przełomu XVIII i XIX wieku

Monografia prezentuje wyniki najnowszych badań muzykologicznych przeprowadzonych nad twórczością i działalnością muzyczną Josepha Ignatza Schnabla (1767–1831) – niemieckiego kompozytora, dyrygenta i pedagoga. Praca składa się z części historycznej, analitycznej oraz z ujęcia krytycznego. Uzupełnienie treści głównej stanowią aneksy, zawierające m.in. najnowszy katalog tematyczny dzieł Schnabla oraz kalendarium życia kompozytora. W monografii po raz pierwszy w sposób całościowy i syntetyczny omówiono styl muzyczny Schnabla, zinterpretowano także jego dzieła w świetle norm stosowanych w muzyce liturgicznej na przełomie XVIII i XIX wieku.

SPIS TREŚCI Wykaz skrótów Wstęp 1. Muzyka liturgiczna Kościoła katolickiego w drugiej połowie XVIII wieku 1.1. Kwestie terminologiczne, definicje, pojęcie Kirchenstil 1.2. Wiodące ośrodki muzyki katolickiej w Europie 1.3. Gatunki, nurty i tradycje 1.3.1. Msza – wiodący gatunek katolickiej muzyki liturgicznej 1.3.2. Pozostałe gatunki muzyki liturgicznej 1.3.3. Gatunki muzyki religijnej wykonywane w kontekście liturgii 1.4. Katolicka muzyka liturgiczna w perspektywie normatywnej 1.4.1. Zalecenia kościelne 1.4.2. Dyrektywy świeckie 1.4.3. Traktaty i encyklopedie 2. Joseph Ignatz Schnabel – kompozytor i animator wrocławskiego życia muzycznego 2.1. Tradycje i rozwój muzyki katolickiej we Wrocławiu w drugiej połowie XVIII wieku 2.2. Joseph Ignatz Schnabel – rys biograficzny 2.2.1. Początek XVIII wieku – 1785. Pochodzenie rodziny – dzieciństwo – nauka w Matthiasgymnasium we Wrocławiu 2.2.2. 1785–1797. Nauczyciel muzyki w szkole w Parzycach – Paritzer Kapelle – wczesna twórczość kompozytorska 2.2.3. 1797–1805. Koncertmistrz w klasztorze św. Wincentego – organista w kościele św. Klary – dyrygent koncertów wielkopostnych – koncertmistrz Teatru Miejskiego 2.2.4. 1805–1831. Kapelmistrz katedry św. Jana Chrzciciela we Wrocławiu 135 2.2.5. 1805–1831. Dyrygent koncertów abonamentowych i publicznych 2.2.6. 1803–1831. Działalność Schnabla jako pedagoga i popularyzatora muzyki kościelnej 2.2.7. 1805–1831. Życie osobiste i rodzinne – osobowość i charakter Josepha Ignatza Schnabla 2.3. Charakterystyka źródeł oraz metodologia ich badań 3. Charakterystyka twórczości mszalnej Schnabla 3.1. Cykle ordinarium missae 3.1.1. Charakterystyka ogólna i datowanie 3.1.2. Przeznaczenie i obsada 3.1.3. Forma 3.1.4. Układ tonalny i zjawiska harmoniczne 3.1.5. Faktura 3.1.6. Instrumentacja i brzmienie 3.1.7. Relacje słowno-muzyczne i kategorie wyrazowe 3.2. Requia 3.3. Graduały 3.3.1. Charakterystyka ogólna 3.3.2. Przeznaczenie i obsada 3.3.3. Układ tonalny i forma 3.3.4. Przykłady szczególnych rozwiązań 3.4. Offertoria 3.4.1. Charakterystyka ogólna 3.4.2. Przeznaczenie i obsada 3.4.3. Układ tonalny i forma 3.4.4. Przykłady szczególnych rozwiązań 3.5. Introity 4. Styl pozostałych kompozycji liturgicznych 4.1. Nieszpory 4.1.1. Charakterystyka ogólna 4.1.2. Przeznaczenie i obsada 4.1.3. Układ tonalny i forma 4.1.4. Relacje słowno-muzyczne i kategorie wyrazowe 4.1.5. Nawiązania do chorału 4.2. Hymny vespertini 4.2.1. Charakterystyka ogólna 4.2.2. Przeznaczenie i obsada 4.2.3. Układ tonalny i forma 4.2.4. Przykłady szczególnych rozwiązań 4.3. Antyfony maryjne 4.3.1. Charakterystyka ogólna i obsada 4.3.2. Układ tonalny i forma 4.3.3. Przykłady szczególnych rozwiązań 4.3.4. Związki słowno-muzyczne i kategorie wyrazowe 4.4. Stationes i hymny eucharystyczne 4.4.1. Stationes 4.5. Te Deum 4.6. Opracowania i aranżacje 5. Gatunki muzyki religijnej wykonywane w kontekście liturgii 5.1. Litanie 5.2. Adaptacje tekstów niemieckich 5.2.1. Deutsche Messe 5.2.2. Pieśni mszalne 5.2.3. Pieśni pogrzebowe 5.2.4. Litania i pieśni ku czci św. Jana Nepomucena 6. Pozaliturgiczne kompozycje religijne 6.1. Większe dzieła wokalno-instrumentalne 6.2. Pieśni 7. Twórczość świecka 7.1. Utwory wokalne i wokalno-instrumentalne 7.2. Twórczość instrumentalna 8. Utwory znane jedynie z tytułów 9. Próba oceny stylu kompozytorskiego Josepha Ignatza Schnabla 9.1. Recepcja twórczości Schnabla w XIX wieku 9.2. Twórczość Schnabla w kontekście historycznym 9.3. Paradygmat stylu kościelnego w twórczości religijnej Schnabla Zakończenie Aneks I. Katalog tematyczny utworów Josepha Ignatza Schnabla Aneks II. Kalendarium życia i działalności muzycznej Josepha Ignatza Schnabla Aneks III. Tekst umowy objęcia stanowiska kapelmistrza katedry wrocławskiej Bibliografia Spis ilustracji Spis przykładów nutowych Streszczenie Summary. The religious works of Joseph Ignatz Schnabel (1767–1831) in the context of stylistic changes in music on the turn of the 18th century