Retoryczność w filmowych obrazach świata Andrzeja Fidyka

Prezentowana publikacja zawiera opis i analizę dorobku jednego z najwybitniejszych polskich dokumentalistów, Andrzeja Fidyka. Światowy rozgłos i uznanie przyniosła mu Defilada, a sławę ugruntowały takie filmy, jak: Karnawał – największe party świata, Kiniarze z Kalkuty, Rosyjski striptiz, Sen Staszka w Teheranie, Historie z Yodok. Autorka podjęła próbę interpretacji jego twórczości za pomocą narzędzi badawczych związanych z retoryką, co pozwoliło jej unaocznić zasady realizacji ich dyskursywności. Film dokumentalny analizuje ona poprzez jego relacje z rzeczywistością, a także jako wykładnik twórczej idei dokumentalisty, która pozwala mu na skuteczne komunikowanie z widzem. Obok analizy topiki filmowej Fidyka i kluczowej kategorii widowiskowości, czytelnik znajdzie tu również subtelne interpretacje wybranych filmów reżysera oraz próbę charakterystyki jego osobowości twórczej. Widowiskowość cechuje całą twórczość Fidyka i nie tylko zapewnia wysoką rangę artystyczną jego dziełom, ale także przykuwa uwagę współczesnego widza. Osobny rozdział autorka poświęca zagadnieniom dotyczącym „szkoły Fidyka” i filmom jego najbardziej znanych uczniów.

Wstęp. Dlaczego retoryka? 9 1. Renesans retoryki 17 2. Perspektywy badawcze retoryki filmowej 21 2.1. Karol Irzykowski – prekursor retoryki filmowej 21 2.2. Historia i teraźniejszość 23 2.3. Perswazyjność filmu dokumentalnego 34 3. Początki drogi twórczej Andrzeja Fidyka 39 4. Widowiskowość jako główna strategia retoryczna 47 4.1. Konteksty analityczne 47 4.2. Typy widowisk w filmach Fidyka 52 4.2.1. Karnawał jako widowisko autonomiczne 61 4.2.2. Defilada – hiperbolizacja rytuału państwa i antropoloatria 75 4.2.3. Historie z Yodok – musical, którym rządzi retoryka patosu 88 4.2.4. Kiniarze z Kalkuty – wykorzystanie konwencji retorycznej „tekst w tekście” – „film w filmie” 96 4.2.5. Rosyjski striptiz – sztuka erotyki jako widowisko performance charakteryzujące przemiany społeczne 106 5. Topiczne obrazy świata w dokumentach Andrzeja Fidyka. Funkcja argumentacyjna 119 6. Problem tzw. polskiej szkoły dokumentalnej 141 7. Uczniowie Fidyka 149 Zakończenie 161 Bibliografia 167 Filmografia 175 A. Andrzej Fidyk (filmy omawiane) 175 B. Filmy zrealizowane przy współpracy Andrzeja Fidyka 183 Cinematic images of Andrzej Fidyk’s world. The rhetoric of documentary films as spectacle (summary) 187 Spis ilustracji 189 Indeks nazwisk 191 Nota bibliograficzna 199 Nota o Autorze 201