Przestrzenie uniwersytetu

„Chcielibyśmy, żeby [Uniwersytet] był przyjazny i otwarty, zorientowany na rozwój pracowników i studentów, nastawiony na współpracę i efektywny, «przenikalny» dla ludzi i idei, szanujący zasoby naturalne, ekologiczny i oszczędny, odpowiedzialny i inspirujący” – piszą autorzy publikacji, która stara się odpowiedzieć na pytanie, jakie rozwiązania urbanistyczne, architektoniczne oraz standardy projektowania sprzyjają takiej właśnie wizji Uniwersytetu. Prezentowana publikacja wiąże się ściśle z realizacją przez Uniwersytet Warszawski rządowego Programu Wieloletniego „Uniwersytet Warszawski 2016–2025”. Stanowi próbę określenia standardów przestrzeni akademickich wcielających w życie ideę uniwersytetu XXI wieku. Jest to pierwsza na rynku polskim publikacja w kompleksowy sposób ujmująca problematykę projektowania różnych typów przestrzeni uczelnianych (dydaktycznej, badawczej, biurowej, społecznej) i wyzwania, jakie się z tym się wiążą. Wychodząc od analizy najważniejszych trendów w architekturze i urbanistyce, autorzy prezentują również konkretne rozwiązania i dobre praktyki stosowane na najlepszych uczelniach świata. Jeden z rozdziałów poświęcony jest specyficznym uwarunkowaniom i urbanistyce Uniwersytetu Warszawskiego, prezentując historię projektowania i realizacji wszystkich trzech kampusów UW. Kolejne rozdziały, poświęcone przestrzennym standardom projektowym, zostały zainspirowane doświadczeniami Biura Innowacji w Przestrzeni Akademickiej UW. Wreszcie aneksy autorstwa specjalistów od energetyki, psychologii środowiskowej i pracy z użytkownikami poruszają ważne zagadnienia oszczędzanie zasobów i energii oraz włączenia użytkowników w powstawanie budynków. Książka jest pomyślana jako narzędzie pracy, a jej świadomie otwarty charakter będzie przydatny zarówno dla projektantów, jak i dla szerokiego grona odbiorców z różnych instytucji. The publication comprehensively covers the issues of designing various university spaces (didactic, research, office, social) and the related challenges. It analyzes the most important trends in architecture and urban planning, presents specific solutions used throughout the world. One of the chapters is devoted to the individual conditions and urban planning of the University of Warsaw. The chapters on spatial design standards were inspired by the experiences of the Office of Innovations in the Academic Space of the University of Warsaw.

SŁOWO WSTĘPNE Anna Giza-Poleszczuk 9 PRZEDMOWY Michał Sikorski 11 Stefan Jackowski 13 PODZIĘKOWANIA 15 O STRUKTURZE KSIĄŻKI 17 I UCZELNIE W ZMIENIAJĄCYM SIĘ ŚWIECIE 19 I.1 Globalizacja 20 I.2 Populacja studentów 21 I.3 „Trzecia misja” 22 I.4 Nowi użytkownicy 23 I.5 Fuzje uczelni 24 I.6 Rankingi i konkurencja 25 I.7 Podsumowanie 26 ROZMOWA 1 O korzyściach wynikających z planowania przestrzennego Anna Giza-Poleszczuk, Marlena Happach, Lise Mesliand, Peter Swinnen 27 II KAMPUSY PRZEŁOMU WIEKÓW 33 II.1 Wizja, plan i projekt 34 II.2 Trzy kampusy 35 II.3 Kampus w mieście, miasto w kampusie 42 II.4 Dbałość o środowisko naturalne i oszczędność 44 II.5 Przestrzeń wirtualna i „efekt kawiarni” 45 II.6 Wielofunkcyjność i współdzielenie budynków 46 II.7 Nieformalne przestrzenie do pracy i nauki 51 II.8 Zmiana charakteru bibliotek i czytelni 52 II.9 Podsumowanie 53 ROZMOWA 2 O projektowaniu kampusów akademickich Xaveer De Geyter 55 III PRZESTRZEŃ UNIWERSYTETU WARSZAWSKIEGO 59 III.1 Uniwersytet w mieście 61 III.2 Wizja rozwoju UW i Program Wieloletni 64 III.3 Zgrupowanie Centrum-Powiśle 1915–2015 66 III.4 Zgrupowanie Centrum-Powiśle — perspektywy 78 III.5 Zgrupowanie Ochota 1919–2015 86 III.6 Zgrupowanie Ochota — perspektywy 100 III.7 Zgrupowanie Służew 1968–2015 106 III.8 Zgrupowanie Służew — perspektywy 110 III.9 Podsumowanie 116 ROZMOWA 3 O Polu Mokotowskim Marlena Happach 118 IV STANDARDY, ICH ŹRÓDŁA I PRZESŁANIE 123 IV.1 O standardach projektowych 125 IV.2 Analizowane budynki 126 IV.3 Typy pomieszczeń 130 IV.4 Elastyczne gospodarowanie przestrzenią 131 IV.5 Podsumowanie 132 ROZMOWA 4 O elastyczności Ewa Kuryłowicz 133 V BUDYNKI I ICH OTOCZENIE 137 V.1 Zielone przestrzenie wspólne 138 V.2 Uspokojony ruch kołowy 139 V.3 Uniwersalne i energooszczędne 140 V.4 Neutralna kolorystyka i obecność sztuki 141 V.5 Otwarte partery, otwieralne okna i dostępne dachy 142 V.6 Sanitariaty dla wszystkich 143 V.7 Magazyny i pomieszczenia obsługi 144 V.8 Pomieszczenia techniczne 145 V.9 Czytelna grafika i spójna numeracja 146 V.10 Podsumowanie 147 ROZMOWA 5 O przestrzeniach wspólnych Xristina Argyros, Ryan Neiheiser 148 VI PRZESTRZENIE WSPÓLNE 151 VI.1 Funkcje przestrzeni wspólnych 152 VI.2 Udział przestrzeni wspólnych 154 VI.3 Przestrzeń typu L 164 VI.4 Przestrzeń typu M 170 VI.5 Przestrzeń typu S 174 VI.6 Podsumowanie 178 ROZMOWA 6 O wielofunkcyjności Clément Blanchet, Pierre Jean Le Maitre, Edourad Pervès 179 VII POMIESZCZENIA DYDAKTYCZNE 185 VII.1 Cechy pomieszczeń dydaktycznych 186 VII.2 Parametry pomieszczeń dydaktycznych 188 VII.3 Sale XS 190 VII.4 Sale S 194 VII.5 Sale M 198 VII.6 Sale L 202 VII.7 Sale XL 206 VII.8 Podsumowanie 210 ROZMOWA 7 O przestrzeniach biurowych Kees Christiaanse 211 VIII POMIESZCZENIA BIUROWE 215 VIII.1 Analiza potrzeb 216 VIII.2 Układy przestrzeni biurowych 220 VIII.3 Gabinety i pracownie 222 VIII.4 Biura administracji 225 VIII.5 Gniazda 228 VIII.6 Pomieszczenia socjalne 233 VIII.7 Podsumowanie 234 ROZMOWA 8 O akademikach Alessandro Gess, Matthieu Moreau 235 ROZMOWA 9 O pokojach w akademikach Vasa J. Perović 241 IX DOMY STUDENCKIE 243 IX.1 Akademiki w Polsce i na świecie 244 IX.2 Badania wśród mieszkańców akademików UW 248 IX.3 Ogólne wytyczne do projektowania 249 IX.4 Jednostki mieszkalne 250 IX.5 Przestrzenie wspólne 258 IX.6 Podsumowanie 275 ANEKS 1 UWARUNKOWANIA ENERGETYCZNE Jerzy Kwiatkowski, Joanna Rucińska 279 ANEKS 2 OCENA BUDYNKÓW PO ZASIEDLENIU Joanna Stefańska, Anna Wieczorek 291 ANEKS 3 ROLA UŻYTKOWNIKÓW W PROCESIE INWESTYCYJNYM Aleksandra Gołdys, Ewa Rudnicka, Wojciech Wilk 299 BIBLIOGRAFIA 306 INDEKS NAZWISK 312 INDEKS PRACOWNI PROJEKTOWYCH 313 INFORMACJE O AUTORACH 314 SUMMARY 316 SPIS ILUSTRACJI 319