Kierunki reformy prawa planowania i zagospodarowania przestrzennego

Książka stanowi próbę interdyscyplinarnego spojrzenia na problemy prawa planowania i zagospodarowania przestrzennego. Znajdujące się w niej opracowania wybitnych wykładowców akademickich, sędziów sądów administracyjnych oraz architektów i urbanistów ukazują zarówno teoretyczne, jak i praktyczne problemy wymagające zasadniczej reformy. Prezentowane w pracy artykuły wskazują m.in. na konieczność zreformowania konstrukcji prawnej instrumentów planistycznych, zwłaszcza decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz procedur planistycznych w kierunku wzmocnienia ochrony zgłaszanych w niej interesów podmiotów prywatnych, a także na niezbędność nowego określenia zasad ponoszenia kosztów urbanizacji. Podkreślają ponadto, że w reformowaniu prawa planowania i zagospodarowania przestrzennego konieczne jest uwzględnienie praktycznych aspektów obecnego systemu, takich jak: niewystarczająca kadra urbanistów i architektów w administracji publicznej w stosunku do potrzeb, niska świadomość społeczna wartości przestrzeni i jej postępującej degradacji, koszty finansowe i społeczne niezbędne do odtworzenia walorów ekologicznych, przyrodniczych oraz kulturowych przestrzeni. Książka uświadamia przede wszystkim potrzebę nowego spojrzenia na ochronę własności w zagospodarowaniu przestrzeni, poprzez odwołanie się do europejskiej tradycji prawa publicznego i ukazanie nie tylko uprawnień związanych z własnością nieruchomości, lecz także obowiązków ciążących na właścicielu, a wynikających przede wszystkim z poszanowania własności nieruchomości innych osób oraz walorów ekologicznych i ekonomicznych przestrzeni. Adresaci: Książka kierowana jest do przedstawicieli świata akademickiego zainteresowanych poszerzeniem wiedzy o problematyce planowania i zagospodarowania przestrzennego, ale także do praktyków zajmujących się planowaniem przestrzennym - prezentowane artykuły zawierają bowiem szereg praktycznych uwag i komentarzy dotyczących interpretacji i stosowania prawa planowania i zagospodarowania przestrzennego.

Wykaz skrótów str. 11 Wstęp str. 15 Hubert Izdebski Prawo własności w planowaniu zagospodarowania przestrzeni str. 21 Tomasz Bąkowski Prawne procedury planowania przestrzennego w kontekście ochrony interesu publicznego oraz interesu indywidualnego str. 37 1. Uwagi ogólne str. 37 2. Ochrona interesu publicznego w procedurze planowania przestrzennego str. 41 3. Ochrona interesu indywidualnego w procedurze planowania przestrzennego str. 51 Katarzyna Barańska W kierunku partycypacji - kilka uwag na temat kierunków reformy prawa planowania i zagospodarowania przestrzennego w perspektywie rozwoju lokalnego str. 61 1. Partycypacja społeczna w planowaniu kierunków zagospodarowania str. 63 2. Partycypacja społeczna w budowie lokalnej infrastruktury str. 66 3. Umowy cywilnoprawne str. 67 4. Strefy zagospodarowania uzgodnionego str. 68 Wojciech Jakimowicz O normatywnych podstawach władztwa planistycznego gminy str. 70 Marek Szewczyk Realizacja inwestycji na obszarach bez planów miejscowych str. 89 1. Wprowadzenie str. 89 2. Zniesienie zasady zabudowy planowej i jego znaczenie str. 91 3. Relacja plan miejscowy - decyzje o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu str. 93 4. Zróżnicowane uwarunkowania przygotowania realizacji inwestycji na podstawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz na podstawie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu str. 96 5. Ograniczenia w zakresie ustalania lokalizacji inwestycji prywatnych str. 98 6. Podobieństwa warunków przygotowania i realizacji inwestycji na podstawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu str. 107 7. Konkluzja str. 109 Wojciech Korbel Trzy podstawowe problemy współczesnego polskiego prawodawstwa planowania przestrzennego w kontekście możliwości realizacji inwestycji na obszarach pozbawionych miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego str. 111 1. Wprowadzenie str. 111 2. Problem 1: jakość tworzonego nowego prawa str. 112 3. Problem 2: praktyka stosowania przepisów prawa oraz jakość orzecznictwa sądów, kolegiów odwoławczych oraz różnorodnych innych organów administracji państwowej str. 118 4. Problem 3: konieczność poszukiwania ewolucyjnych sposobów poprawy jakości obowiązujących aktów prawnych str. 121 5. Podsumowanie i wnioski str. 130 Maciej J. Nowak Decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu - wady, zalety i postulowane zmiany str. 132 1. Wstęp str. 132 2. Ład przestrzenny i zrównoważony rozwój w gospodarce przestrzennej str. 133 3. Instytucja i rodzaje decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu str. 137 4. Przesłanki wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego str. 139 5. Przesłanki wydania decyzji o warunkach zabudowy str. 143 6. Krytyka decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz analiza ich konkretnego zastosowania str. 147 7. Propozycje zmian ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w zakresie wydawanych decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu str. 150 8. Podsumowanie str. 152 Igor Zachariasz Czy decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu jest decyzją administracyjną? str. 154 1. Uwagi ogólne str. 154 2. Uzasadnienie tezy zawartej w wyroku NSA z dnia 6 sierpnia 2009 r. i podstawa jej krytyki str. 156 3. Pojęcie decyzji administracyjnej str. 158 4. Strona w procedurze wydawania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu str. 165 5. Stanowienie a stosowanie prawa przez organy administracji publicznej. Wnioski dotyczące decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu str. 171 Mirosław Gdesz Rozkładanie kosztów urbanizacji str. 173 1. Pojęcie publicznoprawnego ulepszenia nieruchomości str. 173 2. Polski model str. 176 3. Proponowany model opłat infrastrukturalnych str. 179 4. Wycena masowa w ramach instytucji publicznoprawnego ulepszenia nieruchomości str. 187 5. Zakończenie str. 188 Bibliografia str. 189 Grzegorz P. Kubalski Możliwości wzajemnej kompensaty opłat adiacenckich i odszkodowań należnych od gminy w przypadku podziału nieruchomości str. 190 1. Wprowadzenie str. 190 2. Podział nieruchomości jako źródło zobowiązań administracji publicznej i wnioskodawcy podziału str. 193 3. Możliwości kompensaty wzajemnych roszczeń str. 196 4. Podsumowanie str. 206 Adam Bartosiewicz Znaczenie planów miejscowych dla opodatkowania podatkiem od towarów i usług transakcji zbycia gruntów str. 207 1. Uwagi wstępne str. 207 2. Zbycie gruntu jako czynność opodatkowana podatkiem od towarów i usług str. 208 3. Dostawa gruntów niezabudowanych - stawka podstawowa podatku albo zwolnienie podatkowe str. 211 4. Pojęcie terenów przeznaczonych pod zabudowę str. 212 5. Teren objęty planem miejscowym str. 215 6. Teren, dla którego wydano decyzję o warunkach zabudowy (lokalizacji celu publicznego) str. 216 7. Studium planu a przeznaczenie terenu str. 217 8. Ewidencja gruntów i budynków a przeznaczenie terenu str. 218 9. Teren przeznaczony pod inwestycje drogowe str. 220 10. Zakończenie str. 221 Postscriptum str. 222 Mirosław Rymer Ochrona zabytków w planowaniu przestrzennym w świetle orzecznictwa sądów administracyjnych str. 223 Katarzyna Sulewska, Marcin Szywała Inflacja prawa a jakość procesu planistycznego str. 243 Bibliografia str. 254 Adam Popielewski Planowanie zagospodarowania przestrzennego - kolejna gruntowna reforma ograniczona do ustawy? str. 256 1. Organizacja planowania przestrzennego str. 257 2. Walory etatowej organizacji służb str. 258 3. Jakość planowania jako skutek organizacji str. 258 4. Komisje urbanistyczno-architektoniczne i ich bezradność str. 259 5. Deprecjacja zawodu str. 260 6. Rola i ranga administracji str. 261 7. Problem braku zadań rządowych str. 262 8. "Ład przestrzenny" i jego procedury str. 263 9. Pożytki z uproszczeń? str. 264 10. Ciężar obowiązku odszkodowawczego str. 265 11. Patologie mechanizmów finansowych planowania str. 266 12. Decyzje o warunkach zabudowy - słusznie krytykowane? str. 267 13. Ułomności warunków zabudowy str. 268 14. Studium i jego problematyczne odniesienia str. 268 15. Plany miejscowe jako źródło chaosu przestrzennego str. 270 16. Ład przestrzenny i stałość czy elastyczność? str. 271 17. Ład estetyczny str. 272 18. Rewitalizacja - powierzchowna czy systemowa? str. 273 19. Brak miejsca dla przestrzeni publicznych str. 274 20. Wolność zabudowy a stan dróg str. 274 21. Zjawiska poza kontrolą str. 275 22. Więcej o drogach str. 276 23. Hałas komunikacyjny i efekty jego zwalczania str. 277 24. Nie tylko nieład, ale także źródło kłopotów str. 279 25. Reklama zewnętrzna i zjawisko grodzenia str. 280 26. Ułomności gospodarki nieruchomościami str. 281 27. Skutki prywatyzacji i problemy z polszczyzną str. 282 28. Kategorie pojęciowe str. 283 29. Przestrzenne skutki zmian prawa str. 284 30. Braki pojęciowe str. 285 31. Brak gwarancji zachowania przestrzeni otwartych str. 286 32. Skutki uboczne polskiej praktyki str. 286 33. Koszty regulacyjnej roli rynku str. 287 34. Przyszłość str. 288 Marek Jać, Piotr Jać Planowanie przestrzenne - o potrzebie i kierunkach zmian str. 290 1. Wstęp str. 290 2. Uwagi ogólne str. 293 3. Dokumenty planistyczne str. 296 4. Studium gminy str. 298 5. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego str. 301 6. Uwagi szczegółowe str. 302 7. Podsumowanie str. 312 Marcin Świetlik Pięć tez do reformy systemu planowania przestrzennego (z punktu widzenia urbanisty) str. 314 O Autorach str. 319