O pułapkach poznania

Pogłębiamy nasze rozumienie świata przez sumienność i metodyczność, lecz na tej drodze często spotyka nas rozczarowanie. Im mocniej wyostrzamy spojrzenie, tym bardziej widzimy samo doświadczenie, a nie rzeczywistość, która się za nim kryje. Dostrzegamy niepewność zmysłów, umowność pojęć i chwiejność sądów. Podstawy naszych silnych przekonań okazują się słabe. Świat bezpośredni, rozciągający się przed naszymi oczami, wydaje się zanikać, a samo pojęcie rzeczywistości staje się zagadkowe. Im bardziej dążymy do wiedzy, tym więcej napotykamy pułapek. Czy współczesna nauka i filozofia pozwalają nam jeszcze na indywidualną rozumność? Czy prawda jest czymś uchwytnym dla każdego? Czy zdrowy rozsądek potrafi nas obronić przed łatwością przesądów i zakusami ideologii? Eseje zawarte w tym tomie są poszukiwaniem pozytywnej, optymistycznej odpowiedzi na te pytania. Bowiem gdy zamiast odwracać wzrok od paradoksów wiedzy uświadomimy je sobie w pełni, zobaczymy też, że mamy już wszystko, co konieczne, by sobie z nimi poradzić.

PODZIĘKOWANIA 7 1. O ŚWIADOMOŚCI 9 2. O WIELKIM ZŁUDZENIU 17 3. O PRAWDOPODOBIEŃSTWIE 25 4. O PRZEKONYWANIU 31 5. O NONSENSIE 37 6. O PYTANIACH 45 7. O GŁĘBI 51 8. O SAMOWIEDZY 65 9. O PRAWDZIE 73 10. O RACJONALNOŚCI 81 11. O OPOWIEŚCIACH 93 12. O PROBLEMACH I ZAGADKACH 101 13. O METAFORACH 107 14. O POCZUCIU RZECZYWISTOŚCI 113 15. O NIEWIEDZY 121 16. O MOCNYCH I SŁABYCH PRZEKONANIACH 127 17. O PRZEDMIOTACH EKSTREMALNYCH 135 18. O WYJAŚNIANIU I ROZUMIENIU 143 19. O KRYTYCE 149 20. O SCEPTYCYZMIE 161 21. O RZECZACH 169 22. O PRZYSZŁOŚCI 179 23. O PRZESZŁEJ PRZYSZŁOŚCI 187 24. O JASNOŚCI 193 25. O POJĘCIACH 201 26. O PEWNOŚCI 211 27. O UZASADNIENIU 217 28. O OSTROŻNOŚCI UMYSŁU 223 29. O IDEAŁACH I IDEOLOGIACH 231 30. O ZDROWYM ROZSĄDKU 239 31. O RACJI CZĘŚCIOWEJ 249